Czerniak: przyczyny, objawy, leczenie

24 komentarze
Autor: Agnieszka Paculanka

Czerniak to nowotwór skóry, który wciąż trudno poddaje się skutecznemu leczeniu. Najważniejszą rolę w walce z nim odgrywa profilaktyka i wczesne rozpoznanie choroby, które w znaczący sposób zwiększają szanse na wyleczenie. Jakie są objawy czerniaka? Jak przebiega jego leczenie?

Czerniak (czerniak złośliwy, łac. melanoma malignum) to wywodzący się z melanocytów nowotwór skóry, błon śluzowych lub błony naczyniowej oka.

Wbrew powszechnemu przekonaniu, większość czerniaków, nawet u pacjentów z mnogimi znamionami, powstaje de novo czyli nie na podłożu wcześniej istniejącego znamienia barwnikowego, a na skórze zdrowej.

Specjaliści alarmują, że zachorowalność na czerniaka systematycznie wzrasta na całym świecie - obserwuje się coroczny wzrost zapadalności na ten nowotwór o 3-7 procent (w Polsce 2,6 procenta dla mężczyzn i 4,4 procenta dla kobiet). Oczywiście częściowo jest to związane z większą wykrywalnością i świadomością społeczną, ale wiąże się to najprawdopodobniej również ze zwiększoną ekspozycją na naturalne i sztuczne promieniowanie ultrafioletowe.

W Polsce każdego roku na czerniaka zapada 3,5 tys. osób, przy czym około 40 procent wszystkich przypadków tego nowotworu wykrywają lekarze pierwszego kontaktu. Niestety, blisko połowa chorych umiera, ponieważ zbyt późno zgłosili się po specjalistyczną pomoc. To, w jakiej okolicy pojawia się czerniak, związane jest z wiekiem. U młodych osób zazwyczaj pojawia się on na klatce piersiowej (u mężczyzn) lub na dolnych partiach nóg (u kobiet). U ludzi starszych występuje najczęściej na twarzy. Czerniak w obrębie tułowia osiąga szczyt zapadalności w piątej i szóstej dekadzie życia, a w obrębie głowy i szyi w ósmej dekadzie.

Osoby zdrowe, poniżej 40. roku życia, które nie mają niepokojących znamion, powinny badać skórę raz na trzy lata. Starsze co roku. Jeżeli ktoś ma dużo znamion, powinien kontrolować je co trzy miesiące.

Czerniak to nowotwór, który wciąż trudno poddaje się skutecznemu leczeniu. Dlatego najważniejszą rolę w walce z nim odgrywa profilaktyka i wczesne rozpoznanie choroby skóry. Jeżeli choroba jest wcześnie rozpoznana, szanse na wyleczenie są bardzo duże. Niestety, zdarza się, że choroba powraca, co często świadczy o tym, że wyleczenie było pozorne. Groźne jest i to, że czerniaki szybko dają przerzuty. Zarówno ryzyko, jak i czas pojawienia się przerzutów czerniaka uzależnione są od grubości guza pierwotnego. Jeżeli guz ma grubość <1,5 mm, u połowy chorych dochodzi do rozwoju przerzutów w ciągu 26 miesięcy. Jeżeli grubość wynosi >4 mm, to u połowy chorych dojdzie do rozwoju przerzutów w ciągu 10 miesięcy. Najlepiej rokują czerniaki wywodzące się z plam soczewicowatych i szerzące się powierzchownie, najgorzej - guzkowe, bezbarwne oraz te, które rozwijają się w czasie ciąży i połogu.

Czerniak: czynniki ryzyka

Większość czerniaków, nawet u pacjentów z mnogimi znamionami, powstaje de novo czyli nie na podłożu wcześniej istniejącego znamienia barwnikowego, a na skórze zdrowej. Jedynie 25-40 procent czerniaków rozwija się w połączeniu ze znamieniem melanocytowym. Szacuje się natomiast, że osoby, które mają ponad 50 znamion melanocytowych, wykazują 5-krotny wzrost ryzyka czerniaka w porównaniu z osobami, które mają mniej niż 10 znamion.

Filtry przeciwsłoneczne nie chronią przed czerniakiem, ale – paradoksalnie – zwiększają ryzyko jego pojawienia się, ze względu na to, że zwiększają czas ekspozycji na promieniowanie.

Do czynników sprzyjających wystąpieniu czerniaka należą:

  • nadmierna ekspozycja na promieniowanie UVA i UVB zarówno słoneczne jak i sztuczne (solaria)
  • duża skumulowana ekspozycja na słońce, oparzenia słoneczne w dzieciństwie i wieku młodzieńczym
  • wiek i płeć - bardziej narażone są kobiety, przy czym ryzyko wzrasta z wiekiem
  • jasny fenotyp skóry - jasna karnacja skóry, jasny kolor włosów i oczu, obecność piegów, łatwe uleganie oparzeniom słonecznym
  • występowanie czerniaka u krewnych pierwszego i drugiego stopnia
  • wcześniejsze występowanie czerniaka u tego samego chorego – około 5-10 procent osób chorych wcześniej na czerniaka zachoruje na niego ponownie
  • występowanie innego nieczerniakowego nowotworu złośliwego skóry, w tym raka podstawnokomórkowego, raka kolczystokomórkowego
  • zespół znamion dysplastycznych
  • duża liczba znamion barwnikowych (melanocytowych) oraz dużych wrodzonych znamion barwnikowych
  • skóra pergaminowa (xeroderma pigmentosum) – stukrotnie zwiększone ryzyko
  • wysoki status socjoekonomiczny
  • immunosupresja i przeszczepienie narządu
  • jatrogenna ekspozycja na promieniowania ultrafioletowe wraz z psoralenem – fotochemioterapia (PUVA)
  • prawdopodobnie promieniowanie jonizujące

Jak rozpoznać czerniaka?

Czerniak: objawy

Niepokój powinna budzić przede wszystkim każda zmiana w obrębie już istniejących znamion - barwnikowych ciemnych, niebieskich, sinych, czarnych, a także bezbarwnych. Do konsultacji z lekarzem (onkolog, chirurg onkolog, dermatolog) powinno skłaniać pojawienie się między innymi:

  • zgrubienia
  • zaczerwienienia wokół znamienia
  • świąd
  • krwawienie
  • powiększenie
  • zmiany zabarwienia
  • zmiana kształtu.

Takie zmiany w obrębie znamienia, które budzą niepokój onkologiczny, specjaliści określają skrótem ABCD, gdzie:

  • A (od ang. assymetry) to asymetria, zmiana kształtu znamienia z okrągłego na niesymetryczne,
  • B (od. ang. border) to brzegi nierówne lub postrzępione,
  • C (od ang. colour) to kolor, czyli zmiana zabarwienia, np. ściemnienie, rozjaśnienie lub różne zabarwienie na jednym znamieniu,
  • D (od ang. diameter) to rozmiar – każde znamię o średnicy większej niż 6 mm powinno być dokładnie zbadane.

Niekiedy w ramach systemu ABCD uwzględniany jest dodatkowy objaw: E (elevation) — uwypuklenie powierzchni ponad poziom otaczającego zmianę naskórka.

W przypadku czerniaka rokowanie zależy od odmiany klinicznej, głębokości naciekania skóry oraz najistotniejszego czynnika - grubości zmiany (głębokość nacieku wg Breslowa).

Należy dodać, że cienkie czerniaki (o grubości < 1 mm wg Breslowa) nie tworzą wyczuwalnego palpacyjnie zgrubienia w porównaniu z prawidłową skórą w otoczeniu zmiany. Ostatnio sugeruje się, że ważniejsze od uwypuklania się zmiany pierwotnej jest powiększanie się średnicy zmiany (extension lub evolution).

Jeśli zauważysz jakiekolwiek niepokojące zmiany, zgłoś się do dermatologa - niestety konieczne jest skierowanie. Jeśli znamię zaczyna swędzieć, łuszczyć się, krwawić albo coś się z niego sączy, możesz od razu zgłosić się do najbliższej poradni onkologicznej - wtedy skierowanie nie jest potrzebne.

>>> Rozwiąż quiz, by sprawdzić, czy grozi czy czerniak

Czerniakowi mogą, choć bardzo rzadko, towarzyszyć zespoły paraneoplastyczne:

Czerniak: rodzaje

Pod nazwą "czerniak" ukrywa się 40 odmian tego nowotworu. W przypadku 60 procent z nich znany jest genotyp nowotworu, co pozwala lekarzom dobrać najskuteczniejszą formę terapii. Specjaliści wyróżniają następujące typy czerniaka (klasyfikacja WHO):

  • czerniak szerzący się powierzchownie (SSM, superficial spreading melanoma) – występuje najczęściej, szacuje się, że stanowi ok. 60 procent przypadków
  • czerniak powstający w plamie soczewicowatej (zmianie skórnej barwy jasnobrązowej) zwany czerniakiem lentiginalnym (LMN, lentigo malignant melanoma) – szacuje się, że stanowi do 20 procent przypadków, stosunkowo łagodny, rozwijający się wiele lat, głównie u osób starszych; punktem wyjścia są płaskie plamy koloru kawy z mlekiem, o nieregularnych zarysach i nierównomiernym rozłożeniu barwnika, średnicy kilkunastu do kilkudziesięciu milimetrów, głównie na twarzy i w miejscach odsłoniętych, pierwszym objawem zezłośliwienia jest powstawanie wyczuwalnych guzków
  • czerniak guzkowy (NM, nodular melanoma) – szacuje się, że stanowi ok. 5 procent przypadków, to przebarwiony, szybko rosnący guzek, który ulega owrzodzeniu, rozwija się głównie na głowie, plecach i karku, częściej występuje u mężczyzn, dość szybko daje przerzuty, okres 5-letniego przeżycia wynosi (mimo leczenia) około 30 procent
  • czerniak odsiebnych części kończyn, podpaznokciowy, podpaznokciowo-kończynowy (ALM, acral lentiginous melanoma)
  • czerniak wywodzący się ze znamienia błękitnego (ang. melanoma arising from blue naevus)
  • czerniak wywodzący się ze znamienia wrodzonego (ang. melanoma arising in a giant congenital naevus)
  • czerniak znamieniopodobny (ang. naevoid melanoma)

Czerniak: diagnostyka

Najważniejsza jest samokontrola skóry – gdy wystąpi jedna ze zmian ABCD(E), trzeba się zgłosić do lekarza. Wstępnej oceny dokonuje się dermatoskopem – urządzeniem optycznym uwidaczniającym głębsze zmiany w znamieniu. Jeśli jest podejrzenie czerniaka, lekarz wycina całe znamię z marginesem zdrowej skóry, a usunięty fragment oddaje do badania histopatologicznego, które określa typ chorej tkanki i stopień zaawansowania choroby. Kolejnym badaniem jest USG tzw. regionalnego obszaru chłonnego, które pokazuje, czy w węzłach nie ma przerzutów. Gdy badanie nie daje jasnej odpowiedzi, usuwa się węzeł wartowniczy – pierwszy węzeł chłonny na drodze naczyń limfatycznych biegnących od guza do układu chłonnego.

Badania dodatkowe pozwalające ocenić zaawansowanie czerniaka to:

Rozszerzona diagnostyka - badania KT lub PET - wykonywana jest u chorych z rozpoznaniem czerniaków skóry w stopniu III (zwłaszcza przy obecności klinicznych przerzutów do węzłów chłonnych) lub izolowanych przerzutów do narządów odległych, przy czym przy przerzutach do węzłów chłonnych pachwinowych wskazane jest wykonanie badania KT miednicy.

U chorych z przerzutami czerniaka do węzłów chłonnych lub skóry z nieznanego ogniska pierwotnego poszukuje się ewentualnej istniejącej (lub usuniętej w przeszłości bez badania histopatologicznego) zmiany pierwotnej (zwłaszcza na skórze owłosionej głowy, błonach śluzowych).

Czerniak: stopnie zaawansowania

Stopień zaawansowania czerniaka podaje się w klasyfikacji TNM:

  • T - ognisko pierwotne, czyli zmiana skórna
  • N - mówi o występowaniu przerzutów do węzłów chłonnych
  • M - określa występowanie przerzutów do odległych narządów

Poszczególne stopnie skali TNM, według której lekarze dobierają najlepszy sposób leczenia i określają rokowanie, oznaczają:

  • stopień 0 – carcinoma in situ, czyli postać nieprzekraczająca naskórka i nienaciekająca
  • stopień I – w tym stadium nie są zajęte węzły chłonne, nie ma przerzutów, a guz, jeśli jest owrzodzony, nie przekracza 1 mm grubości, zaś jeśli owrzodzenie nie występuje, wówczas nie przekracza 2 mm
  • stopień II – czerniak występuje tylko miejscowo; ten stopień jest podzielony na 3 podstopnie, w zależności od grubości zmiany pierwotnej:
    A - zmiana z owrzodzeniem o grubości do 2 mm, a nieowrzodzona do 4 mm
    B - zmiana z owrzodzeniem o grubości do 4 mm, bez owrzodzenia może być większa
    C - grubość zmiany z owrzodzeniem przekracza 4 mm
  • stopień III - przerzuty do regionalnych węzłów chłonnych; przy czym istotne jest określenie ich liczby oraz rodzaju nacieku
  • stopień IV – najbardziej zaawansowane stadium choroby, w którym dochodzi do powstania przerzutów w odległych narządach, takich jak płuca czy wątroba.

Oprócz tego w diagnostyce czerniaka dużą rolę odgrywają skale pozwalające ocenić głębokość naciekania czerniaka. Są to:

  • Skala Breslowa

Stopień I - głębokość naciekania <= 0,75 mm
Stopień II - głębokość naciekania 0,76-1,5 mm
Stopień III - głębokość naciekania 1,51-3,99 mm
Stopień IV - głębokość naciekania >= 4 mm

  • Skala Clarka

Stopień I - naciek ogranicza się do naskórka
Stopień II - naciek zajmujący górną warstwę brodawkową skóry
Stopień III - naciek zajmujący całą warstwę brodawkowatą
Stopień IV - naciek zajmujący warstwę siateczkowatą skóry
Stopień V - naciek zajmuje tkankę podskórną

Czerniak: leczenie

Pierwszym etapem leczenia czerniaka jest leczenie chirurgiczne. Polega ono na radykalnym wycięciu nowotworu wraz z marginesem zdrowej skóry szerokości 1 cm dla czerniaka o grubości do 2 mm. Gdy grubość naciekania jest większa niż 2 mm, usuwa się 2-3 cm zdrowej skóry, przy czym stosowanie marginesu większego niż dwa centymetry zmniejsza odsetek wznów miejscowych, ale nie poprawia wskaźników przeżycia. Chirurg musi usunąć także powięź powierzchowną, aby mieć pewność, że nie pozostały w niej komórki nowotworowe. Jeżeli powiększone są węzły chłonne, też zostaną usunięte. Przy małych guzach nie usuwa się powięzi, dokonuje się tylko oceny węzła wartowniczego, czyli pierwszego, który znajduje się na drodze naczyń chłonnych biegnących od strony guza w stronę regionalnego układu chłonnego. Kolejnym etapem operacji jest zamknięcie powstałej rany. Jeżeli chirurg musiał usunąć dużo skóry, konieczny jest przeszczep skóry, którą zwykle pobiera się z uda.

Przy zaawansowanej postaci – gdy czerniak przekroczył barierę skórno-naskórkową i przedostał się do węzłów chłonnych lub innych narządów (czerniak rozsiany) – oprócz zabiegu chirurgicznego konieczne jest leczenie wspomagające. W zależności od stanu pacjenta stosuje się chemio-, immuno- lub radioterapię. Ostatnie lata przyniosły przełom w leczeniu czerniaków. Przyczynkiem do tego było odkrycie zależności między mutacją genu BRAF a postępem czerniaka. Wiedza na ten temat pozwoliła rozwinąć leczenie ukierunkowane molekularnie, które polega na blokowaniu nieprawidłowego białka kodowanego przez zmutowany gen BRAF. Gen ten występuje u ponad połowy chorych na czerniaka. Działanie nowego leku (wemu-rafenib) polega na tym, że zamyka on drzwi do komórek nowotworowych – nie mogą się one odżywiać i dochodzi do ich zaprogramowanej śmierci. Dzięki temu guz się nie powiększa. Terapia jest skuteczna u 90 proc. chorych.

  • chemioterapia prefuzyjna

Izolowana kończynowa chemioterapia perfuzyjna jest stosowana, gdy doszło do przerzutów do skóry lub tkanki podskórnej, ale w odległości większej niż 2 cm od brzegu guza pierwotnego. Terapia polega na podawaniu dużych dawek leków przeciwnowotworowych do kończyny odizolowanej od krążenia systemowego. Następnie kończynę ogrzewa się do 41-42°C, co pozwala niszczyć komórki nowotworowe.

  • radioterapia

Radioterapię wykorzystuje się do leczenia czerniaków, jeżeli chory nie może być poddany operacji (lub nie zgadza się na nią) i jako leczenie miejscowe, kiedy nie ma możliwości przeprowadzenia radykalnej operacji. Radioterapia jest także stosowana jako leczenie uzupełniające po operacji, gdy zachodzi podejrzenie, że – z powodów technicznych – nie usunięto całości guza. Jest też metodą leczenia paliatywnego, gdy doszło do przerzutów do kości. W przypadku czerniaka gałki ocznej radioterapia jest leczeniem uzupełniającym. W przypadku czerniaków chemioterapii nie stosuje się rutynowo jako leczenia uzupełniającego po operacji. Powodem jest mała skuteczność tradycyjnie stosowanej chemioterapii. Jeżeli lekarz decyduje się na jej podanie, zwykle czyni to, aby – w zaawansowanych stadiach choroby – złagodzić objawy nowotworu.

  • terapia celowana

Terapia celowana budzi wielkie nadzieje wśród chorych z przerzutami i samych lekarzy. Nowoczesne leki działają na wiele sposobów. Mogą neutralizować zmutowane białko BRAF i zatrzymać tym samym wzrost komórek nowotworowych. Mogą też zatrzymać chorobę wynikającą z mutacji genu C-kit, hamując jego białka przekazujące sygnały do wzrostu komórek. We współczesnej onkologii możliwe jest także łączenie leków nowych z tymi z powodzeniem stosowanymi w innych rodzajach nowotworów i uzyskanie efektu dwustopniowego uderzenia. Taki koktajl pobudza własne komórki odpornościowe, które aktywnie walczą z rakiem i jednocześnie niszczą już istniejące komórki rakowe.

Uwaga! Immunoterapia, zwłaszcza z wykorzystaniem biomodulatorów takich jak interferon, nawet w skojarzeniu z chemioterapią nie przynosi oczekiwanych rezultatów. Podobnie jest ze szczepionkami, które nie okazały się skuteczną bronią w walce z czerniakiem.

Rozsiany (uogólniony) czerniak skóry: leczenie

Leczenie zaawansowanego czerniaka skóry jest trudne i często nie przynosi oczekiwanych efektów. Część chorych z rozsianym czerniakiem korzysta z konwencjonalnych metod leczenia - chemioterapii z użyciem pojedynczych leków (dekarbazyna, temozolomid, pochodne nitrozomocznika, związki platyny, taksoidy, alkaloidy barwnika itp.) oraz z użyciem programów wielolekowych (CDBT, BOLD, CVD, PC itp.. Możliwa jest też immunoterapia raka z użyciem cytokin (interferon alfa2b, interleukina-2) oraz z użyciem przeciwciał monoklonalnych anty CTLA4 (ipilimumab) a także biochemioterapia polegająca na skojarzeniu chemioterapii z immunoterapią.

W leczeniu chorych z uogólnionym czerniakiem skóry wykorzystuje się również terapie eksperymentalne czerniaka (chorzy poddani są leczeniu w ramach kontrolowanych badań klinicznych) i wtedy może to być:

  • badanie nowych leków cytotoksycznych (paklitaksel związany z nanocząsteczkami, tasisulam sodu, sagopilone itp.)
  • wykorzystanie starych leków w nowej roli (np. chemioterapia metronomiczna – próba uzyskania efektu antyangiogennego przez zmianę sposobu podawania)
  • terapia z użyciem leków ukierunkowanych molekularnie (inhibitory białka BRAF, inhibitory MEK, inhibitory HSP, inhibitory KTI, inhibitory szlaku PI3K/Akt/TOR, inhibitory proteasomów)
  • immunoterapia eksperymentalna (czynna: szczepionki, interleukina-12, TNF, tremelimumab, oraz bierna: z użyciem komórek TIL, LAK).

Czerniak: rokowania

Wczesna identyfikacja ogniska pierwotnego (biopsja wycinająca zmiany pierwotnej) i przerzutów do regionalnych węzłów chłonnych (biopsja węzłów wartowniczych) stwarza unikalną możliwość wyleczenia czerniaka skóry. W chwili rozpoznania u około 80 procent chorych czerniak skóry ma charakter zmiany miejscowej, stadium regionalnego zaawansowania - u 15 procent, a uogólnienia u 5 procent chorych.

Niestety, postępy w leczeniu uzupełniającym oraz paliatywnym u chorych na uogólnionego czerniaka skóry są nadal niezadowalające. Wskaźniki 5-letnich przeżyć wynoszą we wczesnych postaciach czerniaka 60-90 procent oraz 20-70 procent w stadium regionalnego zaawansowania i 5-10 procent w stadium uogólnienia.

Najlepsze rokowanie stwierdza się u chorych z przerzutami do skóry, tkanki podskórnej i odległych węzłów chłonnych.

Negatywny wpływ na rokowanie mają: grubość nacieku - ryzyko nawrotu i niepomyślnego rokowania rośnie z każdym milimetrem głębokości naciekania ogniska pierwotnego czerniaka oraz pojawienie się owrzodzenia w miejscu ogniska pierwotnego. Podwyższone stężenie LDH (dehydrogenaza mleczanowa) u chorych ze stwierdzonym rozsiewem jest bardzo niekorzystnym czynnikiem rokowniczym bez względu na liczbę i lokalizację zmian przerzutowych.

Źródła:

Czerniaki skóry - redakcja: Piotr Rutkowski, Piotr J. Wysocki, Zespół autorski: Piotr Rutkowski, Piotr J. Wysocki, Anna Nasierowska-Guttmejer, Urszula Grzesiakowska, Krzysztof Herman, Zbigniew I. Nowecki, Wojciech Polkowski, Ewa Kalinka-Warzocha, Tomasz Świtaj, Renata Zaucha, Lidia Rudnicka, Maciej Krzakowski

Krajowy Rejestr Nowotworów

W Polsce umiera prawie 1/3 chorych na czerniaka [wideo]

- W Australii na czerniaka choruje prawie 8-10 razy więcej osób niż w Polsce, ale umiera tyle samo. Tam jest on znacznie wcześniej wykrywany. Australijczycy wiedzą, że należy swoją skórę obserwować i zgłaszają się do lekarza znacznie wcześniej - mówi agencji informacyjnej Newseria Piotr Rutkowski, chirurg onkolog, kierownik Kliniki Nowotworów Tkanek Miękkich, Kości i Czerniaków w Centrum Onkologii - Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie, przewodniczący Rady Naukowej Akademii Czerniaka przy Polskim Towarzystwie Chirurgii Onkologicznej. - 80 proc. chorych jest wyleczonych, ale to i tak gorzej niż w Niemczech czy Stanach Zjednoczonych, dlatego że startujemy z gorszego punktu - z grubości czerniaka średniej 1,8 mm, a w Stanach Zjednoczonych czy w Niemczech średnia grubość to 0,8 mm. To sprawia, że mamy gorsze wyniki.

Źródło: lifestyle.newseria.pl

Warto wiedzieć

Ważne

Jak się ustrzec czerniaka? Radzi prof. Lidia Rudnicka, kierownik Kliniki Dermatologii Szpitala MSWiA w Warszawie.

  • Czy ubranie chroni przed promieniami?

Tak, ale tylko do pewnego stopnia. Wystarczy obejrzeć je pod światło. Tkanina prześwitująca przepuszcza promienie. Uważa się, że ubranie chroni tak jak filtr 15. Nie wystarczy więc tylko się okryć, choć jest to bardzo potrzebne.

  • Jakie znamiona powinny nas skłonić do wizyty u dermatologa?

Znamiona, które szybko się powiększają. Mają powyżej 6 mm średnicy, nieregularny, asymetryczny kształt, nierówne brzegi. Zmieniają kolor: od szarobrązowego do czarnego. Najczęściej czerniak jest ciemnobrązowy lub czarny, ale zdarza się czerniak w kolorze skóry i taki jest najgroźniejszy, bo najpóźniej zauważany i rozpoznawalny.

  • Czy czerniak powstaje tylko w miejscu znamion?

Najczęściej. Ale może też rozwinąć się na gładkiej skórze. Może powstać także wewnątrz organizmu, wszędzie tam, gdzie są melanocyty, czyli komórki wytwarzające barwnik skóry, melaninę. Znajdują się one także na śluzówkach narządów płciowych, jamy ustnej. Melanocyty, które mogą zezłośliwieć, są też na gałce ocznej, dlatego nie zapominajmy o noszeniu okularów przeciwsłonecznych z filtrem.

  • Czy niepokojące znamię zawsze usuwamy?

Profilaktycznie usuwamy pieprzyki narażone na ciągłe drażnienie: na skórze głowy, stóp oraz w okolicach narządów płciowych. Jeżeli podejrzewamy, że mamy do czynienia z czerniakiem, usuwamy je szybko.

  • Czy zabieg usunięcia pieprzyka jest skomplikowany?

Trwa około 30 minut, robi się go w znieczuleniu miejscowym i zaraz potem można wrócić do codziennych obowiązków. Jednorazowo usuwa się do trzech znamion.

  • Po wycięciu pieprzyka zawsze pozostaje blizna?

Rankę na twarzy, dekolcie, wierzchu dłoni zamyka się na klej lub na tak zwany strip (rodzaj plasterka). Po zabiegu prawie nie ma śladu. Blizna zostaje tam, gdzie zakłada się szwy (na skórze grubszej, która się napina).

  • Czy korzystając z solarium, też narażamy się na czerniaka?

Tak, nawet bardziej, niż opalając się na słońcu bez kremu z filtrem. Światowa Organizacja Zdrowia przedstawiła zalecenia dla tych, którzy korzystają z solarium. Przede wszystkim ten sposób opalania jest tylko dla ludzi zdrowych. Po drugie WHO proponuje, by unikały go osoby z bardzo jasną karnacją, z licznymi znamionami barwnikowymi na skórze, z dużą ilością piegów. Ważne jest także właściwe przygotowanie skóry: intensywne jej nawilżenie. Specjaliści ostatecznie proponują, byśmy nie spędzali w solarium więcej niż 23-30 minut rocznie!

  • Badania skóry - jak często?

Osoby zdrowe, poniżej czterdziestego roku życia, które nie mają znamion, powinny badać skórę raz na trzy lata. Starsze co roku. Natomiast jeśli ktoś ma dużo znamion, powinien kontrolować je co trzy miesiące. Samemu trzeba obserwować, czy rosną, zmieniają kształt i barwę. Jeśli coś takiego zauważymy, zawsze pokażmy zmieniające się znamiona lekarzowi. Najlepiej dermatologowi.

Galeria: Czerniak
Ocena: 3.9
fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: Fot. Wikipedia, Photos.com

Aktualizacja: 22.05.2018

Komentarze (1 - 10 z 24)
zosia, 08.12.2016 11.21
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
najgorsza choroba... i łatwo się rozprzestrzenia :(
 
Hanka, 28.09.2016 19.06
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Czy możliwy jest czerniak paznokcia u 3 latka? Od ponad pół roku synek ma na kciuku pionowa brązową linię która nie znika wraz ze wzrostem paznokcia. Nie można jej też "zeskrobać spod paznokcia". Czy to może być czerniak? Czy są inne schorzenia bądź niedobory które tak się objawiają?
 
Marta, 19.09.2016 22.11
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
mam 26 lat, od wczesnego dziecinstwa opalalam sie dosyc czesto,niedawno na lewej nodze pojawila mi sie plama, wyglada ona jak skupisko siniakow,jest dosyc bolesna. Czy moze to byc rak skory?
 
bartek, 17.08.2016 16.20
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Czy ktoś wie, czy choroba genetyczna (dokładnie czerniak), którego parę lat miał mój tata koliduje z wykonaniem tatuażu u mnie?
 
kitek, 06.06.2016 21.39
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Od pewnego czasu tyle słyszę o czerniaku, tak wiele się o nim mówi, na dodatek mam na skórze taką zmianę, właściwie znamię, które się tak jakby rozlewa, powiększa, ale ma nieregularne rysy. Kolor jest pomiędzy jasnobrązowym, a ciemnobrązowym. Mam to już długo, w zasadzie może od półtora roku, może nawet i dwa lata, ale wcześniej to nie było tego aż tak widać, a teraz jak się odkrywa dekolt, to wszyscy to widzą, i wcześniej to nie było aż tak duże, a teraz ma już długość ok. 8 mm. Znamię to znajduje się praktycznie między piersiami (w przedziałku). Bardzo się boję, że to czerniak. Koleżanka i mąż mi cały czas mówią, że powinnam coś z tym zrobić, a w internecie widzę podobne zdjęcia takie jak ja sobie zrobiłam, dla mnie to wygląda tak samo, jak tam na zdjęciach.
 
kitek, 06.06.2016 21.39
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Od pewnego czasu tyle słyszę o czerniaku, tak wiele się o nim mówi, na dodatek mam na skórze taką zmianę, właściwie znamię, które się tak jakby rozlewa, powiększa, ale ma nieregularne rysy. Kolor jest pomiędzy jasnobrązowym, a ciemnobrązowym. Mam to już długo, w zasadzie może od półtora roku, może nawet i dwa lata, ale wcześniej to nie było tego aż tak widać, a teraz jak się odkrywa dekolt, to wszyscy to widzą, i wcześniej to nie było aż tak duże, a teraz ma już długość ok. 8 mm. Znamię to znajduje się praktycznie między piersiami (w przedziałku). Bardzo się boję, że to czerniak. Koleżanka i mąż mi cały czas mówią, że powinnam coś z tym zrobić, a w internecie widzę podobne zdjęcia takie jak ja sobie zrobiłam, dla mnie to wygląda tak samo, jak tam na zdjęciach.
 
, 03.05.2016 13.53
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Czy to czerniak? Na moich dwóch paznokciach pojawiły się małe brązowe plamki. Na jednym jedna a na drugim dwie. Mają jakis 1 mm. Palce obok siebie. Przeczytałam na forach że to może być czerniak (zaznaczam,że przez ostatni miesiąc chodziłam 2-3 razy w tyg. na solarium,tak to nigdy). Zastanawiam się czy to może być prawdopodobne aby to był własnie czerniak,czy może gdzieś się uderzyłam i nie pamiętam. Bardzo proszę o odpowiedz.
 
Pola, 18.04.2016 13.43
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Używałam do depilacji nóg depilatora, po którym zaczęły mi wrastać włoski. Pare miesięcy temu na nodze pojawił się bardzo duża i bolesna ropna krosta. Smarowałam ją Tormentiolem, po czym zaczęła uchodzić ropa. W tej chwili została tylko wysuszona krostka. Dermatolog stwiedził, że to czerniak, czy to możliwe?
 
sara, 25.03.2016 15.30
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
moja mama od 4 lat chorowała na czerniaka złośliwego. miała przerzuty do węzów chłonnych, na kość biodrową i na trzustkę. przyjęła 16 cykli chemioterapii jednak nowotwór był bardzo agresywny i umiejscownił się w pachwinie, mama zmarła dwa tygodnie temu w strasznyh męczarniach.
 
Pacjent, 09.03.2016 23.00
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
sluchaj dropf, nie ma czegos takiego ze czerniak jest mniej lub bardziej grozny w zaleznosci gdzie sie znajduje. Czerniak rozwija sie szybko niezaleznie gdzie on sie usadowil. Ale w trudno dostepnych miejscach dla zabiegu chirurgicznego jest bardziej skomplikowany problem dla chirurga aby go usunac. Dermatolog musi okreslic faze zaawansowania tego czerniaka na podstawie pobranej biopsji. To jest duzo pisania na ten temat. Poczytaj na Google wpiosujac czerniak, melanoma, komplikacje to dowiesz sie duzo. W kazdym razie natychmiast po wynikach biopsji dermatolog skieruje ciebie albo ty sam musisz isc do chirurga ktory obejrzy to znamiei przestudiuje dokladna analize od dermatologa. Chirurg wyznaczy tobie wizyte albo w szpitalu albo w klinice chirurgicznej gdzie potem musisz sie zglosic. Juz w czasie zabiegu, pod narkoza (Ja tak mialem) wytnie z marginesem skore a potem przeszczepi kawalek twojej skory z innego miejsca. U mnie bylo spod lewego bicepsu. Gojenie sie i zachowanie duzej ostroznosci to oddzielna sprawa. Nie ma zdnego domowego leczenia melanomy. To trzeba wyciac. W moim przypadku byla melanoma in situ czyli faza zerowa "0". Gorsze przypadki jak fazy #1, #2, #3 i ostatnia raczejbeznadziejna #4 sa juz leczone nie tlko operacyjnie ale i naswietlaniem oraz chemioterapia. Z tego co czytalem to czym wyzsza faza to gorsza prognoza na zycie. Ludzie powinni ogladac swoje cialo w lustrze przecietnie raz na miesiac i wszystkie podeejrzanie zmieniajace sie znamiona natychmist reportowac specjaliscie dermatologowi. Dermatolog pobiera bipsje do analizy ale nie wycina calego czerniaka. To juz robi chirurg ktory takze powycieciu calosci z marginesem daje to do sprawdzenia czy w miedzyczasie czerniak nie rozszerzyl sie. Bo wtedy konieczne sa dalsze wszystkie dostepne kroki aby zatrzymac proces.... Czym pozniej tym gorzej...
 
następne »
strona 1 z 3
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
GRZYBICA PAZNOKCI: objawy, leczenie i profilaktyka GRZYBICA PAZNOKCI: objawy, leczenie i profilaktyka

Grzybica paznokci jest chorobą, którą bardzo łatwo jest się zarazić, a znacznie trudniej wyleczyć....

więcej

163

Łuszczyca: objawy i leczenie łuszczycy. Komu grozi łuszczyca? Łuszczyca: objawy i leczenie łuszczycy. Komu grozi łuszczyca?

Łuszczyca to choroba skóry, której jeszcze nie udaje się wyleczyć. Ale można łagodzić przykre...

więcej

140

ATOPOWE ZAPALENIE SKÓRY: przyczyny, objawy i leczenie ATOPOWE ZAPALENIE SKÓRY: przyczyny, objawy i leczenie

Atopowe zapalenie skóry (AZS) to schorzenie, na które nie ma jeszcze lekarstwa. Możesz jedynie...

więcej

138

LEKI NA GRZYBICĘ STÓP bez recepty. Które leki na grzybicę stóp są dostępne bez recepty? LEKI NA GRZYBICĘ STÓP bez recepty. Które leki na grzybicę stóp są dostępne bez recepty?

Grzybica stóp to choroba, którą zwalczą leki dostępne bez recepty. W aptece bez recepty można kupić...

więcej

130

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Mogę jedynie Pani napisać, że kobiety karmiące piersią nie powinny przyjmować Dalacinu. Radziłabym powtórnie skonsultować się ze stomatologiem i poprosić, aby zalecił Pani antybiotyk, który może być...

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody TIME S.A. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody TIME S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.