SKĄPOMOCZ - przyczyny. O czym świadczy oddawanie małych ilości moczu?

2017-06-30 15:49 Monika Majewska

Skąpomocz to objawy chorobowy, którego przyczyny są zróżnicowane. Oddawanie małych ilości moczu w ciągu doby zwykle sugeruje choroby nerek, lecz może wskazywać także na inne poważne schorzenia, np. na złośliwe nadciśnienie tętnicze czy niewydolność serca. Sprawdź, o czym świadczy skąpomocz.

Skąpomocz (oliguria) to objaw chorobowy, który polega na oddawaniu zbyt małych ilości moczu - mniej niż 400/500 ml na dobę (u osób dorosłych), podczas gdy prawidłowo powinno się wydalać powyżej 2,5 l moczu w ciągu doby. U niemowląt skąpomocz można zdiagnozować, gdy wydalają one mniej niż 1 mililitr na kilogram masy ciała na godzinę. Z kolei skąpomocz u dzieci oznacza oddawanie pół mililitra moczu na kilogram masy ciała na godzinę. W niektórych przypadkach skąpomocz przechodzi w bezmocz (anuria), czyli w oddawanie mniej niż 100 ml moczu na dobę.

Ilość oddawanego moczu zależy od ilości przyjmowanych płynów w ciągu doby. Jeśli podaż płynów jest zmniejszona, możliwe jest oddawanie znacznie mniejszych niż zwykle ilości moczu. Jeśli jednak przyjmuje się płyny w normalnych ilościach, a mimo to skąpomocz utrzymuje się, a dodatkowo pojawiają się objawy, takie jak brak apetytu, osłabienie, wymioty, bóle brzucha, krwiomocz, należy zgłosić się do lekarza.

Skąpomocz pochodzenia przednerkowego - przyczyny

W terminologii medycznej wyróżnia się skąpomocz pochodzenia przednerkowego, nerkowego i pozanerkowego. Skąpomocz pochodzenia przednerkowego jest wynikiem zaburzeń w krążeniu nerkowym, które przyczyniają się do wytwarzania mniejszych niż zakłada norma ilości mo­czu.

Skąpomocz pochodzenia nerkowego - przyczyny

Skąpomocz pochodzenia nerkowego jest wyni­kiem uszkodzenia struktury nerek, które nie mogą wykonywać swojego głównego zadania, czyli filtrowania. Najczęstszą przyczyną tego typu skąpomoczu są choroby nerek - ostra i przewlekła niewydolność nerek, kłębuszkowe lub śródmiąższowe zapalenie nerek, mocznica, wodonercze. Wówczas oprócz skąpomoczu mogą się pojawić objawy, takie jak pieczenie i bolesność w trakcie oddawania moczu, ciemno podbarwiony, krwisty mocz, obrzęki wokół oczu, opuchlizna rąk, stóp, kostek, mętny mocz.

Inne możliwe przyczyny to:

  • złośliwe nadciśnienie tętnicze - pojawiają się podwyższone ciśnienie rozkurczowe (nawet 150 mmHg), osłabienie, zaburzenia wiedzenia, objawy niewydolności nerek;
  • sarkoidoza - charakterystyczne są bóle stawów, chudnięcie, brak apetytu, podwyższona temperatura ciała;
  • stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych, leków na nadciśnienie (inhibitory ACE), oraz gentamycyny (jeden z antybiotyków);
  • toksyczne substancje, radiologiczne środki kontrastowe;
Ważne

Skąpomocz a ciąża. Groźny stan przedrzucawkowy!

Skąpomocz w ciąży może świadczyć o zagrażającym życiu ciężarnej i dziecka stanie przedrzucawkowym (inaczej gestoza, czyli zatrucie ciążowe). Głównymi objawami, na podstawie których stawia się rozpoznanie gestozy, jest nadciśnienie tętnicze występujące po 20. tygodniu ciąży u kobiet z dotąd prawidłowym ciśnieniem (wartości ciśnienia skurczowego ≥140 mm Hg, a rozkurczowego ≥90 mm Hg ) oraz białkomocz. Ponadto może się pojawić m.in. skąpomocz.

Następstwem stanu przedrzucawkowego może być rzucawka ciążowa. Jej skutkiem może być poród przedwczesny, odklejenie się łożyska, niedotlenienie dziecka, a nawet jego śmierć (umieralność okołoporodowa płodów i noworodków sięga 20 procent). Równie duże zagrożenie stanowi dla przyszłej mamy, u której może doprowadzić m.in. do niewydolności nerek, zawału serca i zgonu (śmiertelność wynosi 5-20 procent).

Skąpomocz pochodzenia pozanerkowego - przyczyny

Skąpomocz pochodzenia pozanerkowego jest spowodowany utrudnionym odpływem moczu z dróg moczowych, do czego mogą się przyczynić:

  • kamica nerkowa - pojawiają się nagły, ostry i bardzo silny ból w okolicy lędźwiowej, parcie na pęcherz, krwiomocz, gorączka, nudności i wymioty;
  • pęcherz neurogenny to pęcherz, który nie jest w stanie pełnić funkcji zbiornika moczu. Wówczas dochodzi do zatrzymania moczu w pęcherzu i niemożność opróżnienia pęcherza;
  • guzy nowotworowe, które uciskają na drogi moczowe, np. rak pęcherza moczowego - na początku pojawia się bezbolesny krwiomocz, następnie dołączają objawy, takie jak potrzeba częstego oddawania moczu oraz bolesne, naglące parcia na mocz;
  • przerost lub rak prostaty - rozpoczęcie oddawania moczu staje się coraz trudniejsze, czas potrzebny do rozpoczęcia opróżniania pęcherza jest coraz dłuższy, krwiomocz. Czasami może dojść do całkowitego zatrzymania moczu;
  • schistosomatoza (egzotyczna choroba pasożytnicza);
  • zrosty pooperacyjne;
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 11/2019 "Zdrowia": padaczka odczarowana, dla kogo przeszczep nerki, e-papieros - nowa plaga, cera wolna od przebarwień, porażka źródłem sukcesu, lunchbox wegetarianina. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 11/2019

Materiał partnerski

KOMENTARZE