AFTY - przyczyny, objawy i leczenie aft w jamie ustnej

4 komentarze
Autor: Monika Majewska

Afty w jamie ustnej są często spotykaną dolegliwością. Przyczyny powstawania bolesnych owrzodzeń są różne, od nieodpowiedniej higieny jamy ustnej, przez wyżynające się zęby ósemki, po choroby migdałków czy przewodu pokarmowego. Afty zazwyczaj znikają samoistnie, jednak w niektórych przypadkach potrzebna jest konsultacja lekarska. Sprawdź, jakie są przyczyny i objawy aft w jamie ustnej. Jak przebiega leczenie afty, zarówno u dzieci, jak i u dorosłych? Czym afty różnią się od pleśniawek?

Afty to niewielkie i bardzo bolesne owrzodzenia, czyli ubytki błony śluzowej w jamie ustnej, pokryte białym nalotem i otoczone rumieniowatym, zapalnym obrzeżem. Afty mogą pojawiać się pojedynczo lub w grupach na podniebieniu miękkim i języku. Jednak najczęściej rozwijają się na miękkim fałdzie skóry stanowiącej połączenie wewnętrznej strony policzków z dziąsłami. Afty osiągają średnicę od 1 mm do 2 cm, jednak zazwyczaj nie są większe niż 5 mm. Afty często błędnie są nazywane pleśniawkami. Pleśniawki to kremowobiałe naloty, których przyczyną są grzyby zwane drożdżakami. Zazwyczaj są mniej bolesne od nadżerek.

Afty w jamie ustnej - rodzaje i przyczyny powstawania aft

Afty mniejsze

Afty mniejsze to afty przewlekłe, nawrotowe, z którymi częściej zmagają się dorośli niż dzieci. Tego typu afty zazwyczaj są wynikiem:

  • nieodpowiedniej higieny jamy ustnej (w tym jedzenie brudnymi sztućcami, jedzenie nieumytych owoców i warzyw, a także złe nawyki, np. gryzienie długopisów czy obgryzanie paznokci)
  • choroby zębów (zapalnie kanałów, próchnica, kamień nazębny, wyżynające się ósemki, itp.)
  • mechanicznego uszkodzenia jamy ustnej (np. ukłucia szczoteczką do zębów, podrażnienia podczas zabiegów stomatologicznych)
  • niewłaściwie dopasowanej protezy
  • autoagresji komórek, spowodowanej np. przez stres
  • alergii
  • przyjmowania silnych antybiotyków

Dużą rolę w zachorowaniach na aftowe zapalenie jamy ustnej odgrywają czynniki genetyczne oraz predyspozycje rodzinne. Jeśli w rodzinie odnotowano przypadki aftozy nawrotowej, to ryzyko pojawienia się aft u dzieci wynosi 90%.

Jeśli afty pojawiają się częściej niż raz w roku, można podejrzewać aftowe zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, znane także jako aftoza nawrotowa.

Afty duże

Do pojawienia się aft dużych przyczynia się:

  • nieprzestrzeganie zasad higieny jamy ustnej 
  • stosowanie past do zębów zawierających dodecylosiarczan sodu
  • spożywanie niektórych potraw (twarde sery, orzechy, żywność zawierająca konserwanty)
  • niedobór witamin i składników mineralnych (a zwłaszcza żelaza, kwasu foliowego, witaminy B12)
  • zaburzenia hormonalne
  • zaburzenia autoimmunologiczne (np. HIV)

W terminologii medycznej wyróżnia się także afty połączone z opryszczką (afty wywoływane wirusem opryszki).

Nie przegap

Aftowe zapalenie jamy ustnej może być również jednym z objawów:

  • choroby refluksowej 
  • choroby migdałków
  • zapalenia zatok
  • Syndromu Behceta
  • utajonej infekcji grzybiczej (np. jelit)
  • choroby Leśniowskiego-Crohna
  • celiakii
  • zakażenia wirusem brodawczaka i opryszczki

Afty w jamie ustnej - objawy

W początkowej fazie stanu zapalnego na śluzówce jamy ustnej pojawiają się niewielkie okrągłe owrzodzenia, które po 1-2 dniach pokrywają się białym nalotem.

W przypadku aft małych objawem towarzyszącym może być powiększenie okolicznych węzłów chłonnych. Bolesne owrzodzenia ustępują po 4-8 dniach.

W przypadku aft dużych, w przebiegu choroby mogą powstać 2 a nawet 3 głębokie nadżerki na błonie śluzowej jamy ustnej, które po wygojeniu, czyli po 3-4 tygodniach, pozostawiają blizny.

Jak wyleczyć afty u dzieci i dorosłych?

Zazwyczaj afty znikają samoistnie w ciągu 1–4 tygodni. Czasami potrzebne są badania, które pomogą odróżnić je od zmian, jakie pojawiają się w przebiegu opryszczki, a także wtórnego zakażenia bakteryjnego (jeżeli istnieje takie podejrzenie).

Jeśli mimo rygorystycznego przestrzegania zasad higieny jamy ustnej afty nie znikają, należy skontaktować się ze stomatologiem. Lekarz może zalecić stosowanie środków koagulacyjnych, przeciwbólowych oraz płukanek. Powinien zalecić także smarowanie miejsc zmienionych chorobowo maścią odkażającą błony śluzowe jamy ustnej. Cięższe postaci aft wymagają leczenia antybiotykami lub sterydami.

Aby wykluczyć choroby ogólnoustrojowe sprzyjające powstawaniu aft, należy udać się do lekarza pierwszego kontaktu, który zleci potrzebne badania.

Na konsultację lekarską należy udać się również wtedy, gdy bolesne nadżerki (afty mniejsze i duże) pojawiają się częściej niż raz w roku.

Ważne

Ważne

W okresie leczenia należy zrezygnować z gorących napojów, zbyt ciepłych pokarmów i alkoholu. Unikać trzeba również czekolady, owoców cytrusowych, kwaśnych potraw, słonych lub mocno przyprawionych dań i innych potraw, które mogą doprowadzić do podrażnienia jamy ustnej.

Należy wzbogacić dietę w produktu bogate w witaminy z grupy B, zwłaszcza B12, cynk, witaminy A, C, E, echinaceę (znajdziesz ją w jeżówce). W jadłospisie osoby zmagającej się z aftami nie powinno zabraknąć:

  • jogurtów
  • drożdży (zawierają witaminy z grypy B)
  • owoców i warzyw wzmacniających odporność: cebula, czosnek, fasola (zawiera aminokwasy, żelazo i witaminy z grypy B)
  • pomocne będą także żeń-szeń, miłorząb japoński, wyciąg z nasion ogórecznika i olej z wątroby rekina.

Domowe sposoby na afty w jamie ustnej

1. 2-3 razy dziennie płucz jamę ustną odwarem wody różanej, który zmniejsza odczyn zapalny. Inne zioła, które można zastosować w leczeniu aft i wykorzystać w postaci płukanek to rumianek, liść maliny, szałwia, łopian lekarski oraz odwar z czerwonej koniczyny. 

2. Przyłóż do afty świeżo zaparzony i przestudzony woreczek herbaty. Zawarta w niej tanina zmniejsza ból i działa wysuszająco.

3. Odkaź ranę wodą utlenioną (nigdy spirytusem).

4. Soda oczyszczona i proszek do pieczenia działają odkażająco. Wystarczy połączyć sodę lub proszek z wodą w takich proporcjach, aby poswatała gęsta masa. Gotową pastę delikatnie wsmaruj w aftę. 

5. Płucz jamę ustną łagodnym roztworem soli (pół łyżeczki soli rozpuść w szklance ciepłej wody). 

6. Zastosuj preparaty z apteki, które są dostępne bez recepty, np. żele Sachol, Aphtin, pastę do stosowania w jamie ustnej Solcoseryl, Mucosit - żel, który działa znieczulająco.

Zobacz także
drukuj
Zdjęcia: Photos.com

Aktualizacja: 01.09.2013

reklama
Zakwaszenie organizmu:
objawy, zapobieganie
Zakwaszenie organizmu: objawy, zapobieganie
Najpopularniejsze artykuły
LECZENIE ZĘBÓW bez BÓLU - to możliwe LECZENIE ZĘBÓW bez BÓLU - to możliwe

Boli cię zawsze podczas borowania? Dziś leczenie zębów wcale nie musi kojarzyć się z bólem. Jest...

więcej

2743

Aparaty ortodontyczne - rodzaje aparatów korygujących wady zgryzu Aparaty ortodontyczne - rodzaje aparatów korygujących wady zgryzu

Aparaty ortodontyczne korygują szpary międzyzębowe, stłoczenia zębów, cofnięcia żuchwy i inne wady...

więcej

3408

PRÓCHNICA - przyczyny, przebieg i leczenie PRÓCHNICA - przyczyny, przebieg i leczenie

Próchnicy można skutecznie zapobiegać i całkowicie ją wyleczyć. Mimo to na próchnicę choćby kilka...

więcej

5043

Dlaczego trzeba leczyć ZĘBY MLECZNE? Dlaczego trzeba leczyć ZĘBY MLECZNE?

Często się słyszy: “po co leczyć mleczaki, skoro i tak wypadną?”. Oczywiście, że...

więcej

3053

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

Niestety, w powyższej sprawie wiele zależy od postępowania urzędniczego w NFZ. Oddział Wojewódzki NFZ istotnie doręcza świadczeniobiorcy potwierdzone skierowanie nie później niż 14 dni przed dniem...

W przypadku przesuszenia skóry rąk proponuję zastosowanie (wielokrotnie w ciągu dnia) preparatów intensywnie natłuszczających dostępnych w aptekach, takich jak Diprobaza, Nanobaza, Dermobaza, maść...

Wszystko zależy od tego ile lat ma dziecko. Głoska r pojawia się najpóźniej w rozwoju mowy, tj. około 5 roku życia. Przed osiągnięciem tego wieku nie należy podejmować prób ćwiczeń w kierunku...

Grupy wsparcia
data

Lipiec 25, 2014

Po 3 miesiącach awaryjnie zamówiłam jeszcze jedno opakowanie i brałam co któryś dzień tabletkę i stopniowo odstawiałam na szczęście do dziś dnia utrzymuję wagę walczę jedynie z uzależnieniem od cukru co ni jest proste

data

Lipiec 25, 2014

nie wiem czy pomaga w odchudzaniu. Tran ma cudowne właściwości odpornościowe dla organizmu i powinno się g obrać pod takim względem a nie odchudzania :)

data

Lipiec 21, 2014

Może przypomnienie w kalendarzu w komórce?

data

Lipiec 23, 2014

Chciałabym obronić delikatnie kilkudniowej diety. Niektórzy mają problemy metaboliczne i taka dieta "ruszy", potem długotrwały plan żywieniowy i będzie ok. Oczywiście nie jakieś typu kopenhaska, najlepiej opracowana przez lekarza, typu oczyszczająca Dąbrowskiej (mała książeczka dla...

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody MURATOR S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody MURATOR S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.