AFTY - przyczyny, objawy i leczenie aft w jamie ustnej

15 komentarze
Autor: Monika Majewska

Afty w jamie ustnej są często spotykaną dolegliwością. Przyczyny powstawania bolesnych owrzodzeń są różne, od nieodpowiedniej higieny jamy ustnej, przez wyżynające się zęby ósemki, po choroby migdałków czy przewodu pokarmowego. Afty zazwyczaj znikają samoistnie, jednak w niektórych przypadkach potrzebna jest konsultacja lekarska. Sprawdź, jakie są przyczyny i objawy aft w jamie ustnej. Jak przebiega leczenie afty, zarówno u dzieci, jak i u dorosłych? Czym afty różnią się od pleśniawek?

Afty to niewielkie i bardzo bolesne owrzodzenia, czyli ubytki błony śluzowej w jamie ustnej, pokryte białym nalotem i otoczone rumieniowatym, zapalnym obrzeżem. Afty mogą pojawiać się pojedynczo lub w grupach na podniebieniu miękkim i języku. Jednak najczęściej rozwijają się na miękkim fałdzie skóry stanowiącej połączenie wewnętrznej strony policzków z dziąsłami. Afty osiągają średnicę od 1 mm do 2 cm, jednak zazwyczaj nie są większe niż 5 mm. Afty często błędnie są nazywane pleśniawkami. Pleśniawki to kremowobiałe naloty, których przyczyną są grzyby zwane drożdżakami. Zazwyczaj są mniej bolesne od nadżerek.

Afty w jamie ustnej - rodzaje i przyczyny powstawania aft

Afty mniejsze

Afty mniejsze to afty przewlekłe, nawrotowe, z którymi częściej zmagają się dorośli niż dzieci. Tego typu afty zazwyczaj są wynikiem:

  • nieodpowiedniej higieny jamy ustnej (w tym jedzenie brudnymi sztućcami, jedzenie nieumytych owoców i warzyw, a także złe nawyki, np. gryzienie długopisów czy obgryzanie paznokci)
  • choroby zębów (zapalnie kanałów, próchnica, kamień nazębny, wyżynające się ósemki, itp.)
  • mechanicznego uszkodzenia jamy ustnej (np. ukłucia szczoteczką do zębów, podrażnienia podczas zabiegów stomatologicznych)
  • niewłaściwie dopasowanej protezy
  • autoagresji komórek, spowodowanej np. przez stres
  • alergii
  • przyjmowania silnych antybiotyków

Dużą rolę w zachorowaniach na aftowe zapalenie jamy ustnej odgrywają czynniki genetyczne oraz predyspozycje rodzinne. Jeśli w rodzinie odnotowano przypadki aftozy nawrotowej, to ryzyko pojawienia się aft u dzieci wynosi 90%.

Jeśli afty pojawiają się częściej niż raz w roku, można podejrzewać aftowe zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, znane także jako aftoza nawrotowa.

Afty duże

Do pojawienia się aft dużych przyczynia się:

  • nieprzestrzeganie zasad higieny jamy ustnej 
  • stosowanie past do zębów zawierających dodecylosiarczan sodu
  • spożywanie niektórych potraw (twarde sery, orzechy, żywność zawierająca konserwanty)
  • niedobór witamin i składników mineralnych (a zwłaszcza żelaza, kwasu foliowego, witaminy B12)
  • zaburzenia hormonalne
  • zaburzenia autoimmunologiczne (np. HIV)

W terminologii medycznej wyróżnia się także afty połączone z opryszczką (afty wywoływane wirusem opryszki).

Nie przegap

Aftowe zapalenie jamy ustnej może być również jednym z objawów:

  • choroby refluksowej 
  • choroby migdałków
  • zapalenia zatok
  • Syndromu Behceta
  • utajonej infekcji grzybiczej (np. jelit)
  • choroby Leśniowskiego-Crohna
  • celiakii
  • zakażenia wirusem brodawczaka i opryszczki

Afty w jamie ustnej - objawy

W początkowej fazie stanu zapalnego na śluzówce jamy ustnej pojawiają się niewielkie okrągłe owrzodzenia, które po 1-2 dniach pokrywają się białym nalotem.

W przypadku aft małych objawem towarzyszącym może być powiększenie okolicznych węzłów chłonnych. Bolesne owrzodzenia ustępują po 4-8 dniach.

W przypadku aft dużych, w przebiegu choroby mogą powstać 2 a nawet 3 głębokie nadżerki na błonie śluzowej jamy ustnej, które po wygojeniu, czyli po 3-4 tygodniach, pozostawiają blizny.

Jak wyleczyć afty u dzieci i dorosłych?

Zazwyczaj afty znikają samoistnie w ciągu 1–4 tygodni. Czasami potrzebne są badania, które pomogą odróżnić je od zmian, jakie pojawiają się w przebiegu opryszczki, a także wtórnego zakażenia bakteryjnego (jeżeli istnieje takie podejrzenie).

Jeśli mimo rygorystycznego przestrzegania zasad higieny jamy ustnej afty nie znikają, należy skontaktować się ze stomatologiem. Lekarz może zalecić stosowanie środków koagulacyjnych, przeciwbólowych oraz płukanek. Powinien zalecić także smarowanie miejsc zmienionych chorobowo maścią odkażającą błony śluzowe jamy ustnej. Cięższe postaci aft wymagają leczenia antybiotykami lub sterydami.

Aby wykluczyć choroby ogólnoustrojowe sprzyjające powstawaniu aft, należy udać się do lekarza pierwszego kontaktu, który zleci potrzebne badania.

Na konsultację lekarską należy udać się również wtedy, gdy bolesne nadżerki (afty mniejsze i duże) pojawiają się częściej niż raz w roku.

Ważne

Ważne

W okresie leczenia należy zrezygnować z gorących napojów, zbyt ciepłych pokarmów i alkoholu. Unikać trzeba również czekolady, owoców cytrusowych, kwaśnych potraw, słonych lub mocno przyprawionych dań i innych potraw, które mogą doprowadzić do podrażnienia jamy ustnej.

Należy wzbogacić dietę w produktu bogate w witaminy z grupy B, zwłaszcza B12, cynk, witaminy A, C, E, echinaceę (znajdziesz ją w jeżówce). W jadłospisie osoby zmagającej się z aftami nie powinno zabraknąć:

  • jogurtów
  • drożdży (zawierają witaminy z grypy B)
  • owoców i warzyw wzmacniających odporność: cebula, czosnek, fasola (zawiera aminokwasy, żelazo i witaminy z grypy B)
  • pomocne będą także żeń-szeń, miłorząb japoński, wyciąg z nasion ogórecznika i olej z wątroby rekina.

Domowe sposoby na afty w jamie ustnej

1. 2-3 razy dziennie płucz jamę ustną odwarem wody różanej, który zmniejsza odczyn zapalny. Inne zioła, które można zastosować w leczeniu aft i wykorzystać w postaci płukanek to rumianek, liść maliny, szałwia, łopian lekarski oraz odwar z czerwonej koniczyny. 

2. Przyłóż do afty świeżo zaparzony i przestudzony woreczek herbaty. Zawarta w niej tanina zmniejsza ból i działa wysuszająco.

3. Odkaź ranę wodą utlenioną (nigdy spirytusem).

4. Soda oczyszczona i proszek do pieczenia działają odkażająco. Wystarczy połączyć sodę lub proszek z wodą w takich proporcjach, aby poswatała gęsta masa. Gotową pastę delikatnie wsmaruj w aftę. 

5. Płucz jamę ustną łagodnym roztworem soli (pół łyżeczki soli rozpuść w szklance ciepłej wody). 

6. Zastosuj preparaty z apteki, które są dostępne bez recepty, np. żele Sachol, Aphtin, pastę do stosowania w jamie ustnej Solcoseryl, Mucosit - żel, który działa znieczulająco.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także

Aktualizacja: 01.09.2013

Komentarze (1 - 10 z 15)
rempak, 20.11.2014 21.14
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
warto obserwować czy to nie jest odczyn uczulenia na coś. Ja dostaje afty po kontakcie z aluminium ( napoje w puszcze, piwo, ) albo z żelazem (kapsel od piwa na szyjce butelki zostawia rdze np.). ale na rożne produkty możemy być uczuleni. A leczyć ? Tylko łagodzić gojenie ( Dentosept A, woda utleniona). Warto wzmacniać odporność - jakiś tran, ewentualnie wit. Przy problemach z jelitami tez mogą się pojawiać jako sygnał ze coś nadżera nam kiszki- bakteria albo jakiś produkt.
 
ollencja, 20.11.2014 09.44
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Próbowałam różnych środków z apteki i nic nie pomaga. Dezaftan, Sachol - totalnie nic. Za to Dentosept A z początku piecze jak ..., ale potem pozwala jeść i poć. Woda utleniona też jest niezła. Muszę spróbować z tą Omegą, bo ostatnio to cholerstwo daje mi nieźle w kość i niewiele jest dni pomiędzy pojawieniem się kolejnych Aft.
 
aga, 11.11.2014 16.12
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
polecam Octenisept w areozolu. Rozpylamy w jamie ustnej ( nie wolno połykać ! ) , po minucie wypluwamy. Stosować 3x dziennie, po 3-4 dniach jest po sprawie :)
 
we, 09.11.2014 11.54
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Mi zawsze pomagają preparaty zawierające żelazo, kwas foliowy i wit B12. Warto spróbować.
 
zośka, 20.10.2014 14.23
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Od małego mam afty w jamie ustnej, nic nie pomaga stosowałam różne preparaty i nic, szok. Tabletki żele czy woda utleniona nic nie pomaga, jak się tego pozbyć? nie wiem!
 
Amelia, 16.10.2014 13.35
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Fakt, że afty nie są przyjemną dolegliwością, ale niestety często spotykaną. Ja zdecydowanie polecam Dezaftan zel (na waptece kosztuje nieduzo bo ok. 8 zł). Jest bardzo skuteczny, choć wydawać by się mogło, ze żel to nie brzmi dobrze. Po posmarowaniu, nie mozna przez ok. godzinę jeść ani pić ale warto, bo bardzo pomaga. Jest skuteczny i szybko mozna się pozbyć nieprzyjemnego uczucia. Czy tylko ja mam takie pozytywny stosunek do zelu czy ktoś jeszcze uzywał?
 
Zadowolony, 13.10.2014 17.24
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
CHCESZ MIEĆ SPOKÓJ Z AFTAMI? Idź do poradni błon śluzowych i nie daj się robić na kasę przez firmy farmaceutyczne. Od 10 lat zmagałem się z aftami. Pojawiały się od 1-5 w różnych miejscach jamy ustnej. Pewnego dnia pojawiły mi się dwie na języczku( nie języku) tam głęboko. Postanowiłem iść do poradni chorób błon śluzowych. Jedynym lekarstwem okazały się odpowiedni środki na uodpornienie organizmu. Lekarz polecił mi kupić jakąś Omegę ( olej z wątroby rekina) 4 tabletki 500mg na dzień przez 3 miesiące i nie mam żadnej afty. Wszelkie dezaftany i solcoseryl to wyrzucanie pieniędzy
 
Zadowolony, 13.10.2014 17.16
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
PROBLEM Z AFTAMI ROZWIĄZANY. Od 10 lat zmagałem się z aftami. Płukanki, wypalania, maście, żele. Nic nie pomagało..... Pojawiały się od 1-5 w różnych miejscach jamy ustnej. Pewnego dnia pojawiły mi się dwie na języczku( nie języku) tam głęboko. Postanowiłem iść do poradni chorób błon śluzowych. Jedynym lekarstwem okazały się odpowiednie środki na uodpornienie organizmu. Lekarz polecił mi kupić jakąś Omegę ( olej z wątroby rekina) 4 tabletki 500mg na dzień przez 3 miesiące i nie mam żadnej afty. Wszelkie dezaftany i solcoseryl to wyrzucanie pieniędzy.
 
Tad, 06.10.2014 22.43
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Na afty stosuję wodę utlenioną. Niewielki wacik nasączam wodą utlenioną prosto z buteleczki (nierozcieńczoną) i przykładam do ranki na 2-3 minuty. Poprawa jest natychmiastowa. Tylko początkowo piecze, a później następuje ulga bardzo znaczna - można jeść, pić, rozmawiać. Powtórzyć kilka razy i po aftach. Jeżeli do afty nie można sięgnąć wacikiem, wtedy trzeba płukać jamę ustną rozcieńczoną wodą utlenioną. Proporcje rozcieńczania podane są na etykiecie buteleczki. Bardzo polecam. Chyba że różnie ludzie reagują. Niektórym - jak widać - służy whisky.
 
alina, 11.09.2014 14.35
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Dziękuję
 
następne »
strona 1 z 2
reklama
reklama
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
CHOROBY DZIĄSEŁ: przyczyny, profilaktyka i leczenie parodontozy CHOROBY DZIĄSEŁ: przyczyny, profilaktyka i leczenie parodontozy

Zadbaj o dziąsła, jeśli chcesz mieć zdrowe zęby. Zapalenia dziąseł wywołują bakterie. Powinnaś się...

więcej

16771

Zgrzytanie zębami, czyli BRUKSIZM. Przyczyny, objawy, leczenie Zgrzytanie zębami, czyli BRUKSIZM. Przyczyny, objawy, leczenie

Bruksizm czyli zgrzytanie zębami to problem, z którym zmaga się wiele osób i to nie zawsze...

więcej

14809

LICÓWKI - sposób na piękne ZĘBY LICÓWKI - sposób na piękne ZĘBY

Niezbyt równe jedynki, trwałe przebarwienia czy szpary między zębami powodują, że niechętnie się...

więcej

11172

Jak wybrać najlepszą pastę do zębów? Dobra pasta do zębów chroni przed próchnicą, leczy i wybiela Jak wybrać najlepszą pastę do zębów? Dobra pasta do zębów chroni przed próchnicą, leczy i wybiela

Nowoczesne pasty do zębów wzmacniają, upiększają i leczą zęby. Warunkiem jest dobranie właściwej...

więcej

8008

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

Korony porcelanowe nie mają określonej na stałe żywotności. Wszystko zależy od użytkowania ich przez pacjenta. Są korony, które przetrwały 20 lat, ale zdarzają się również takie, które pękają po...

Obecność skrzepów krwi we krwi miesiączkowej jest objawem bardzo obfitych krwawień miesiączkowych, zwykle towarzyszą im bóle brzucha. Obfite krwawienia miesiączkowe, zwłaszcza jeśli występują od...

Powinna Pani zgłosić się do ginekologa. Plamienia przedmiesiączkowe i nieregularne cykle mogą pojawiać się z różnych powodów i zdiagnozowaniem przyczyny może się zająć wyłącznie lekarz, do którego...

Grupy wsparcia
data

Listopad 27, 2014

Limvena= nareszcie trafiłam na coś skutecznego :)

data

Listopad 27, 2014

Dziewczyno, chcesz sobie zrujnować organizm??!! Kawa i fajka zamiast śniadania to najlepszy sposób na zniszczenie żołądka. Nie wspomnę o wymiotach - przecież to początek anoreksji! Koniecznie idź do dietetyka, a nie rujnujesz swoje ciało! Człowieku jesteś na najlepszej drodze do...

data

Listopad 25, 2014

Njpierw policz ile jest tego twojego "dużo". Są w sieci kalkulatory kalorii z podziałem na węgle białka i tłuszcze - wpisujesz co jadłaś, wagę i samo się liczy. Potem ustal sobie jakie jest twoje zapotrzebowanie dzienne na kalorie, jakie najniższe i jakie optymalne, następnie jeśli...

data

Listopad 27, 2014

działa jak natura chciała !

reklama
Aktywna społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.