AFTY - przyczyny, objawy i leczenie aft w jamie ustnej

maska dr n. med. Maciej Nowak
Konsultant: dr n. med. Maciej Nowak
67 komentarze
Autor: Monika Majewska

Afty w jamie ustnej są często spotykaną dolegliwością. Przyczyny powstawania bolesnych nadżerek lub owrzodzeń są różne, od nieodpowiedniej higieny jamy ustnej, przez wyrzynające się ósemki, po choroby migdałków czy przewodu pokarmowego. Afty zwykle znikają samoistnie, jednak w niektórych przypadkach potrzebna jest konsultacja lekarska. Sprawdź, jakie są przyczyny i objawy aft w jamie ustnej. Jak przebiega leczenie afty, zarówno u dzieci, jak i u dorosłych? Czym afty różnią się od pleśniawek?

Afty to niewielkie i bardzo bolesne nadżerki lub owrzodzenia, czyli ubytki błony śluzowej w jamie ustnej, pokryte białym nalotem i otoczone rumieniowatym, zapalnym obrzeżem. Aftowe zapalenie jamy ustnej może objawiać się pojedynczymi lub zebranymi w grupę aftami na podniebieniu miękkim, policzkach, wargach czy języku. Afty osiągają średnicę od 0,5 mm do 3 cm, jednak zazwyczaj nie są większe niż 5 mm. Afty często błędnie są nazywane pleśniawkami. Pleśniawki to kremowobiałe naloty, których przyczyną są grzyby zwane drożdżakami. Zazwyczaj są mniej bolesne od nadżerek i dotyczą dzieci.

Afty w jamie ustnej: rodzaje i przyczyny powstawania aft

  • Afty małe

Afty małe to afty przewlekłe, nawrotowe, z którymi częściej zmagają się dorośli niż dzieci. Przyczyny tego typu aft to najczęściej:

  • nieodpowiednia higiena jamy ustnej (w tym jedzenie brudnymi sztućcami, jedzenie nieumytych owoców i warzyw, a także złe nawyki, np. gryzienie długopisów czy obgryzanie paznokci)
  • choroby zębów (zapalnie miazgi, próchnica, kamień nazębny, wyżynające się ósemki, itp.)
  • mechaniczne uszkodzenia jamy ustnej (np. ukłucia szczoteczką do zębów, podrażnienia podczas zabiegów stomatologicznych)
  • niewłaściwie dopasowana proteza
  • zaburzenia autoimmunologiczne, spowodowane np. przez stres
  • alergie i nadwrażliwości pokarmowe
  • przyjmowanie różnych leków

Dużą rolę w zachorowaniach na aftowe zapalenie jamy ustnej odgrywają czynniki genetyczne czyli predyspozycje rodzinne. Jeśli w rodzinie odnotowano przypadki aftozy nawrotowej, to ryzyko pojawienia się aft u dzieci wynosi 90%.

Jeśli afty pojawiają się częściej niż raz w roku, można podejrzewać występowanie aft nawracających.

  • Afty duże

Do pojawienia się aft dużych przyczynia się:

Mogą występować także afty opryszczkopodobne, których objawy są podobne do opryszczkowego zapalenia jamy ustnej, czyli pojawia się cyklicznie nawet do kilkuset niewielkich nadżerek jednocześnie w odstępach kilkutygodniowych.

Nawracające nadżerki lub owrzodzenia bony śluzowej jamy ustnej jamy ustnej mogą stanowić jeden z objawów:

Afty w jamie ustnej - objawy

W początkowej fazie stanu zapalnego na śluzówce jamy ustnej pojawiają się niewielkie okrągłe nadżerki lub owrzodzenia, które po 1-2 dniach pokrywają się białym nalotem.

W przypadku aft małych objawem towarzyszącym może być powiększenie okolicznych węzłów chłonnych. Bolesne owrzodzenia ustępują po 4-8 dniach.

W przypadku aft małych małych objawem towarzyszącym może być powiększenie okolicznych węzłów chłonnych. Bolesne nadżerki ustępują po 10-14 dniach.

W przypadku aft dużych, w przebiegu choroby mogą powstać pojedyncze lub mnogie owrzodzenia na błonie śluzowej jamy ustnej, które po wygojeniu, czyli po 3-4 tygodniach, pozostawiają blizny.

Jak wyleczyć afty u dzieci i dorosłych?

Zdaniem eksperta
maska dr n. med. Maciej Nowak
dr n. med. Maciej Nowak, periodontolog, specjalista stomatologii ogólnej, wykładowca WUM, mazowiecki konsultant wojewódzki w dziedzinie periodontologii, członek zarządu Polskiego Towarzystwa Periodontologicznego oraz Sekcji Periodontologii Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego, autor oraz tłumacz licznych, podręczników, publikacji naukowych oraz wystąpień zjazdowych, prowadzi własną praktykę stomatologiczną.

"Zazwyczaj afty goją się samoistnie w ciągu 1-4 tygodni. Czasami potrzebne są badania, które pomogą odróżnić je od zmian, jakie pojawiają się w przebiegu chorób ogólnoustrojowych taki jak np. pasożyty przewodu pokarmowego, niedobory żelaza, witaminy B12, cukrzycy, celiakii czy choroby Crohna.

Jeśli mimo rygorystycznego przestrzegania zasad higieny jamy ustnej oraz unikania urazu miejscowego, będących wynikiem oddziaływania twardych pokarmów, ubytków próchnicowych, obgryzania ołówków czy paznokci, afty nie znikają, należy skontaktować się ze stomatologiem.

Lekarz może zalecić stosowanie środków przyspieszających gojenie, zmniejszających objawy bólowe, jak również zlecić badania ogólne krwi w celu wykluczenia nieprawidłowości ogólnoustrojowych.

Aby wykluczyć współistnienie schorzeń systemowych sprzyjających powstawaniu aft należy udać się do lekarza pierwszego kontaktu, który przeprowadzi dalsza diagnostykę".

Na konsultację lekarską należy udać się również wtedy, gdy bolesne nadżerki (afty mniejsze i duże) pojawiają się częściej niż raz w roku.

Ważne

Ważne

W okresie leczenia należy zrezygnować z gorących napojów, zbyt ciepłych pokarmów i alkoholu. Unikać trzeba również czekolady, owoców cytrusowych, kwaśnych potraw, słonych lub mocno przyprawionych dań i innych potraw, które mogą doprowadzić do podrażnienia jamy ustnej.

Należy wzbogacić dietę w produktu bogate w witaminy z grupy B, zwłaszcza B12, cynk, witaminy A, C, E, echinaceę (znajdziesz ją w jeżówce). W jadłospisie osoby zmagającej się z aftami nie powinno zabraknąć:

  • jogurtów
  • drożdży (zawierają witaminy z grypy B)
  • owoców i warzyw wzmacniających odporność: cebula, czosnek, fasola (zawiera aminokwasy, żelazo i witaminy z grypy B)
  • pomocne będą także żeń-szeń, miłorząb japoński, wyciąg z nasion ogórecznika i olej z wątroby rekina.

Domowe sposoby na afty w jamie ustnej

1. 2-3 razy dziennie płucz jamę ustną odwarem wody różanej, który zmniejsza odczyn zapalny. Inne zioła, które można zastosować w leczeniu aft i wykorzystać w postaci płukanek to rumianek, liść maliny, szałwia, łopian lekarski oraz odwar z czerwonej koniczyny.

2. Przyłóż do afty świeżo zaparzony i przestudzony woreczek herbaty. Zawarta w niej tanina zmniejsza ból i działa wysuszająco.

3. Odkaź ranę wodą utlenioną (nigdy spirytusem).

4. Soda oczyszczona i proszek do pieczenia działają odkażająco. Wystarczy połączyć sodę lub proszek z wodą w takich proporcjach, aby poswatała gęsta masa. Gotową pastę delikatnie wsmaruj w aftę.

5. Płucz jamę ustną łagodnym roztworem soli (pół łyżeczki soli rozpuść w szklance ciepłej wody).

6. Zastosuj preparaty z apteki, które są dostępne bez recepty, np. żele Sachol, Aphtin, pastę do stosowania w jamie ustnej Solcoseryl, Mucosit - żel, który działa znieczulająco.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: Thinkstockphotos.com

Aktualizacja: 20.07.2017

Komentarze (1 - 10 z 67)
TeżPaweł, 08.07.2017 09.38
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Chciałem tylko napisać, że też mam problemy z aftami ale niech nikt nie przygryza aft. Trzeba ją wyleczyć a przygryzienie da chwilową ulgę ale znacznie pogorszy sytuacje i prowadzi do rozrostu afty.
 
aloalo, 07.07.2017 09.09
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
No ale jaki to spray i jakie problemy z żołądkiem?Też miewam problemy z żołądkiem i nie wiem o co może chodzić. Po prostu mam wrażliwy żołądek a afty od jakiegoś roku często u mnie występują - wczęsniej baardzo rzadko. Ktos mial podobne problemy??
 
Raf11, 19.05.2017 13.15
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Ja od dawna stosuje super środek jakim jest PŁYN DO PŁUKANIA JAMY USTNEJ. Przynosi ulgę od razu. Jest to tani, niezawodny i prosty sposób na afty :)
 
Raf, 19.05.2017 13.15
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Ja od dawna stosuje super środek jakim jest PŁYN DO PŁUKANIA JAMY USTNEJ. Przynosi ulgę od razu. Jest to tani, niezawodny i prosty sposób na afty :)
 
Paulina, 19.03.2017 16.31
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Nie można stosowac na nie alkoholu!!!
 
Paweł, 13.03.2017 08.53
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Odkąd pamiętam, często miałem afty. Jako dziecko i w życiu dorosłym. Nie ma mowy o braku higieny. Wychodzą kiedy jestem jestem osłabiony, zazwyczaj, razem z "zimnem", ale to inna historia. Teraz mi już tak nie przeszkadzają, ale pamiętam, że w dzieciństwie to okropnie bolało. Wtedy, w latach komunistycznych nie było mowy o śrokach a od fioletu prawie wymiotowałem. Sam wynalazłem sposób na to... Przygryzałem aftę. Przestawała boleć na pół godziny. W sumie niewielka różnica w bólu...
 
kiki6, 17.02.2017 18.32
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Ja mam wielki problem z aftami
 
Bohun, 06.12.2016 11.09
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Możesz bardziej to rozwinąć, wiem może to być nieprzyjemne ale jakie były objawy, podejrzenia i sposób w jaki się dowiedziałęś
 
Michal , 07.10.2016 18.59
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Mi czasem wychodzily zawsze w tym samym miejscu mi pomogla wodka. Smarowalem pateczkiem do uszow naszaczonym w 40% alkoholu 3 razy dziennie. I juz nigdy sie nie pojawila w tym samym miejscu
 
Marta, 11.08.2016 21.04
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
wspólczuję:-(jakies jeszcze objawy wspoltowarzyszace?
 
następne »
strona 1 z 7
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
AFTY - przyczyny, objawy i leczenie aft w jamie ustnej AFTY - przyczyny, objawy i leczenie aft w jamie ustnej

Afty w jamie ustnej są często spotykaną dolegliwością. Przyczyny powstawania bolesnych nadżerek lub...

więcej

49

Ból zęba. Sposoby na uśmierzenie bólu zęba Ból zęba. Sposoby na uśmierzenie bólu zęba

Ból zęba to jeden z najbardziej dokuczliwych bólów. Kiedy boli ząb nie sposób się skupić na pracy...

więcej

37

Zapalenie dziąseł: objawy i leczenie Zapalenie dziąseł: objawy i leczenie

Zapalenie dziąseł to, tuż obok próchnicy i nadwrażliwości, jeden z największych wrogów naszych...

więcej

33

WYBIELANIE ZĘBÓW: 6 sposobów na białe zęby WYBIELANIE ZĘBÓW: 6 sposobów na białe zęby

Chcesz mieć białe zęby? Wybielające pasty, paski, lakiery i żele to tylko niektóre sposoby na...

więcej

32

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

1. Są bardzo małe szansa na zmianę położenia z główkowego na miednicowe po 36. tygodniu ciąży. 2. Do oceny położenia płodu nie potrzebne jest badanie USG. Położenie rozpoznaje się w badaniu...

Odradzam wykonywanie na taki paznokieć manikiuru, ze względu na ryzyko dodatkowego uszkodzenia go oraz braku kontroli nad rozwojem zmiany (przykrycie jej lakierem).

Niestety, bez pomocy logopedy nie wyćwiczy Pani sama prawidłowej głoski r. Logopeda musi zdiagnozować rodzaj wady (głoska r może mieć różne formy), dobrać odpowiednie ćwiczenia, które będzie Pani...

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.