Toksoplazmoza: objawy i leczenie

5 komentarze
Autor: Agnieszka Paculanka, Wiktoria Deres, lekarz weterynarii

Toksoplazmoza to choroba odzwierzęca, która budzi szczególny niepokój wśród kobiet w ciąży i tych, które dopiero starają się o dziecko. Wszystko przez to, że toksoplazmoza w ciąży, wywoływana przez pierwotniaka Toxoplasma gondii może prowadzić do uszkodzeń płodu a nawet do poronienia. Jakie są objawy toksoplazmozy i jak się toksoplazmozę leczy?

Toksoplazmoza to jedno z najczęstszych zakażeń pasożytniczych - wywołuje je pierwotniak Toxoplasma gondii. Nie wszyscy zakażeni mają objawy toksoplazmozy, część chorych jest jedynie nosicielami choroby.

Główną przyczyną zachorowania na toksoplazmozę jest zjedzenie zarażonego mięsa. Wcale nie musi być ono zupełnie surowe, by stało się źródłem infekcji. Wystarczy, że będzie niedosmażone czyli poddane zbyt krótkiej obróbce termicznej. Szczególną ostrożność należy zachować, przyrządzając jagnięcinę i wieprzowinę.

Gotowanie mięsa w temperaturze minimum 58ºC zabija cysty toksoplazmozy już w ciągu 10 minut, natomiast głębokie mrożenie (od –12ºC do –20ºC) – po 3 dniach. Źródłem infekcji mogą stać się też niedokładnie umyte nóż i deska do krojenia.

Toksoplazmoza: jak można się zarazić?

Człowiek (i wszystkie inne ssaki) oraz ptaki to żywiciele pośredni pierwotniaka Toxoplasma gondii, natomiast kot domowy (i niektóre inne kotowate) są ostatecznym żywicielem tego pasożyta.

Toksoplazmozy nie roznoszą psy – w ich mięśniach i tkankach mogą znajdować się tylko cysty pierwotniaka Toxoplasma gondii, które nie wydostają się na zewnątrz.

Jak można się zarazić toksoplazmą?

  • przez kontakt z odchodami kotów, które zaraziły się np. przez łożysko od zarażonej matki, zjedzenie zarażonych pasożytem drobnych gryzoni albo kontakt z kałem innego, chorego kota.
  • przez zjedzenie zakażonego mięsa (owiec, bydła, ptactwa), co ma miejsce zazwyczaj w przypadku spożycia takiego mięsa w formie surowej lub niedogotowanej
  • zarażenie drogą kropelkową
  • zarażenie śródmaciczne
  • zarażenie przez transplantację organu
Nie przegap

Toksoplazmoza: koty winne czy nie?

Zakażone koty mogą wydalać oocysty T. gondii. Ta forma rozwojowa pierwotniaka wydalana jest z kałem i stanowi źródło zakażenia. Jednak mimo sporej liczby zarażonych kotów, w ich kale rzadko stwierdza się oocysty – obserwuje się to jedynie u 0,8–1% populacji.

Oocysty T. gondii, które trafią do piasku czy ziemi, mogą przeżyć nawet 2 lata. Dlatego prawdziwym niebezpieczeństwem nie są koty hodowane w domu, a dzikie załatwiające się w piaskownicach i przydomowych ogródkach.

Oocysta jest nieinwazyjna w momencie wydalania z kałem, staje się niebezpieczna dla człowieka dopiero po pewnym czasie (1–5 dni). Oznacza to, że świeży kał chorego kota nie jest groźny. Wystarczy codzienna zmiana żwirku i dezynfekcja kuwety, by uniknąć zarażenia toksoplazmozą. Co więcej, koty sieją oocysty tylko przy pierwszym zarażeniu toksoplazmozą – a więc kot seropozytywny (taki, który miał wcześniej kontakt z pierwotniakiem i wytworzył przeciwciała) jest właściwie bezpiecznym towarzyszem ciężarnej kobiety.

Jeżeli kot jest seronegatywny (testy laboratoryjne wskazują, że nie był zarażony), jest jedynym kotem w domu, nie wychodzi na dwór i nie ma możliwości polowania na chore ptaki czy gryzonie, a ty nie karmisz go surowym mięsem – nie ma możliwości, że zarazisz się od niego toksoplazmozą.

  • Jak sprawdzić, czy kot może zarażać?

Próbkę kociego kału oddaje się do laboratorium, gdzie sprawdzana jest na obecność oocyst T. gondii. Można też wykonać testy immunobiologiczne, czyli szukać określonych przeciwciał lub antygenów. Jednak wysoki poziom przeciwciał świadczących o niedawnym zakażeniu jest niejednoznaczny. Może oznaczać zarówno kota, który jest w trakcie choroby i wydala oocysty do środowiska, czyli zaraża, jak i osobnika, który ma w swoich narządach otorbione pasożyty, ale nie roznosi choroby. W tym drugim przypadku jedyną drogą zarażenia toksoplazmozą od kota jest zjedzenie jego mięsa.
Uwaga: Kot siejący oocysty powinien być hospitalizowany do czasu, aż przestanie wydalać je z kałem, co zazwyczaj trwa ok. 2 tygodni.

Toksoplazmoza: objawy toksoplazmozy

Objawy toksoplazmozy zależą od tego, czy zarażona osoba ma prawidłową odporność, czy też nie, oraz od tego, czy mamy do czynienie z toksoplazmozą nabytą czy z toksoplazmoza wrodzoną.

Gotowanie mięsa w temperaturze minimum 58ºC zabija cysty toksoplazmozy już w ciągu 10 minut, natomiast głębokie mrożenie (od –12ºC do –20ºC) – po 3 dniach. Źródłem infekcji mogą stać się też niedokładnie umyte nóż i deska do krojenia.
  • toksoplazmoza nabyta u osób z prawidłową odpornością może nie dawać żadnych objawów, a le jeśli się pojawią, to jest to najczęściej: gorączka, objawy grypopodobne, obrzęk węzłów chłonnych, dolegliwości stawowe, stany pozapalne narządów zajętych przez chorobę, a także zapalenie mózgu i opon mózgowych;
  • toksoplazmowa wrodzona - jej głównym objawem jest przede wszystkim tzw. triada Sabina-Pinkertona: małogłowie lub wodogłowie, zapalenie siatkówki i naczyniówki, zwapnienie śródmózgowe; toksoplazmoza wrodzona powoduje znaczne opóźnienie w rozwoju umysłowym

W zależności od umiejscowienia pasożytów rozwijają się dolegliwości związane z różnymi narządami, np. sercem, płucami, wątrobą. Leczenie polega na podawaniu m.in. sulfonamidów oraz niszczącej pasożyty pirymetaminy. Najczęściej występują trzy postacie choroby:

  • toksoplazmoza węzłowa: powiększenie jednego lub kilku węzłów chłonnych (przed- i zausznych, szyjnych lub karkowych, rzadziej pachowych i pachwinowych), objawy grypopodobne: bóle mięśniowe, bóle głowy, zapalenie gardła oraz uczucie osłabienia;
  • toksoplazmoza uogólniona: związana z inwazją Toxoplasma gondii do ośrodkowego układu nerwowego: pasożyt wywołuje objawy podobne do zapalenia mózgu – bóle i zawroty głowy, zaburzenia równowagi, oczopląs, apatia, trudności z koncentracją;
  • toksoplazmoza gałki ocznej: zaburzenia widzenia, łzawienie, światłowstręt, mroczki i ból oka.

Toksoplazmoza: leczenie toksoplazmozy

W leczeniu toksoplazmozy stosuje się terapię skojarzoną. Zazwyczaj podaje się przeciwpasożytniczą pirymetaminę w skojarzeniu z długo działającymi sulfonamidami (sulfapirymidyna, klindamycyną lub rowamycyną). U kobiet w I trymestrze ciąży nie stosuje się pirymetaminy. Przez rok po porodzie u dziecka należy seryjnie określać poziom przeciwciał IgG i IgM.

Ważne

Ważne

Ważne zasady bezpieczeństwa

  • Myj ręce zawsze po kontakcie ze zwierzętami, przed przygotowywaniem posiłku oraz przed jedzeniem, po czyszczeniu kociej kuwety i każdym kontakcie z ziemią.
  • Zadbaj o to, aby twoje dziecko umyło ręce po kontakcie ze zwierzętami i po zabawie w piaskownicy.
  • Używaj rękawic przy pracach w ogrodzie.
  • Myj warzywa i owoce przed jedzeniem.
  • Nie próbuj surowego mięsa w trakcie jego przygotowywania.
  • Dokładnie myj deskę do krojenia (do mięs używaj osobnej!), naczynia i ręce po kontakcie z surowym mięsem oraz brudnymi warzywami i owocami.
  • Chroń żywność przed owadami.
  • Jeśli planujesz urodzenie dziecka lub jesteś w ciąży, pamiętaj o wykonaniu badania krwi w kierunku Toxoplasma gondii.

Według Pracowni Parazytoz Zwierząt Domowych Instytutu Parazytologii Polskiej Akademii Nauk i ESCCAP Polska

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: Jupiterimage

Aktualizacja: 14.04.2015

Komentarze (1 - 5 z 5)
Janko, 13.05.2016 20.59
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Ponieważ u mnie toxo i cytomegalię wykryto dopiero po dwóch latach o zaistniałego zarażenia i lekarz po wynikach igm i igg powiedział,że infekcje te przechorowałem i jest nosicielem,a stosowanie leków jest niepotrzebne,w związku z tym mam pytanie,czy rzeczywiście nie potrzebuję żadnych leków?Nadmieniam,że nie mam żadnych objawów opisanych przy wystepowaniu wymienionych chorób.
 
tomasz 42, 10.01.2016 10.56
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Mam te mety jak patrze np na sufit od jakichs 20 lat i nie przejmuje sie.To nie jest zadna toksoplasmoza nie dajcie sie zwariowac.To raczej efekt cywilizacji ,komputerow i stresow. Czasem mniej to widze jak jestem wypoczety.
 
Przemek, 10.03.2015 18.27
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Ja mam podobnie jak Ty ewelinna, 3 lata temu miałem pierwszy raz wykrytą tokso i lezone sterydami, rok temu miałem nawrót, całe szcczeście zwykłe antybiotyki przepisane. Teraz od kilku dni znów w prawym oku pojawly sie czarne plamki, rozmazane męty i planuje po raz kolejny udać ie do specjalisty. Ogólnie trzeba dbać o odporność przy tej chorobie.
 
ewelinna, 12.02.2015 10.17
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
witam od kilku dni w prawym oku pojawily mi sie mety ja to nazywam pajeczyna. troszke widze zamazanie prze te mety na prawym oku. a 3 lata wczesniej chorowalam na toxoplazmoze oczna leczono mnie antybiotykami sterydami i krople do oczu mialam. rok temu o tej samej porze tez mi si epojawily poszlam do okulisty przepisala mi jakies krople i zniklo. teraz tak samo to mam i to zawsze na zime. bylam z tym u okulisty dwa dni temu powiedziala ze ona nie widzi tutaj zeby stan zapalny sie odnowil przepisala mi krople do oczu yellox i za tydzien do kontroli. boje sie co to moze byc:(( moze cos doradzicie?:( a i jeszcze jedno robilam wyniki na toxo i wyszly ok igg dodatnie troszke podwyzszone ale powiedzial ze to normalne bo mialam kiedys toxo a igm wyszlo ujemne. cmv rowniez
 
ewelinna, 12.02.2015 10.17
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
witam od kilku dni w prawym oku pojawily mi sie mety ja to nazywam pajeczyna. troszke widze zamazanie prze te mety na prawym oku. a 3 lata wczesniej chorowalam na toxoplazmoze oczna leczono mnie antybiotykami sterydami i krople do oczu mialam. rok temu o tej samej porze tez mi si epojawily poszlam do okulisty przepisala mi jakies krople i zniklo. teraz tak samo to mam i to zawsze na zime. bylam z tym u okulisty dwa dni temu powiedziala ze ona nie widzi tutaj zeby stan zapalny sie odnowil przepisala mi krople do oczu yellox i za tydzien do kontroli. boje sie co to moze byc:(( moze cos doradzicie?:( a i jeszcze jedno robilam wyniki na toxo i wyszly ok igg dodatnie troszke podwyzszone ale powiedzial ze to normalne bo mialam kiedys toxo a igm wyszlo ujemne. cmv rowniez
 
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Półpasiec - choroba zakaźna. Przyczyny, objawy, leczenie półpaśca Półpasiec - choroba zakaźna. Przyczyny, objawy, leczenie półpaśca

Półpasiec, ostrą chorobę zakaźną, wywołuje ten sam wirus co ospę wietrzną. Objawy półpaśca to...

więcej

37085

Borelioza - objawy i leczenie Borelioza - objawy i leczenie

Borelioza znana jest od niedawna, ale niestety zbiera coraz większe żniwo. Lekarze wciąż jednak nie...

więcej

32834

Szkarlatyna: objawy. Sprawdź, jakie są objawy szkarlatyny Szkarlatyna: objawy. Sprawdź, jakie są objawy szkarlatyny

Typowe objawy szkarlatyny trudno przeoczyć, choć lekarze coraz częściej zwracają uwagę, że dziś...

więcej

26324

Mononukleoza: objawy, badania, leczenie, powikłania Mononukleoza: objawy, badania, leczenie, powikłania

Mononukleozą najłatwiej zarazić się przez pocałunek, dlatego często nazywana jest właśnie chorobą...

więcej

26261

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

W związku z tym, iż w ognisku łuszczycowym dochodzi do swego rodzaju stanu zapalnego w naskórku, istnieje możliwość pogorszenia efektu kosmetycznego tatuażu w obrębie chorobowego ogniska.

Depilacja laserowa jest w pełni bezpieczna. Oczywiście dużo zależy przede wszystkim od osoby, która ją wykonuje i jakości sprzętu. Głównymi skutkami ubocznymi, jakie pojawiają się przy nieumiejętnym...

Same te mutacje są jedynie czynnikiem ryzyka powikłań położniczych, stąd prowadzący ginekolog powinien rozważyć stosowanie leczenia przeciwzakrzepowego (co jest zależne od wywiadu rodzinnego oraz...

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.