Markery nowotworowe (wskaźniki nowotworowe) - wykrywacze raka

Konsultant:lek. med. Lidia Jureczko, Centrum Onkologii
157 komentarze
Autor: Anna Jarosz

Większość z nas podświadomie boi się raka. Strach jest większy, jeśli ktoś w najbliższej rodzinie chorował na nowotwór. Tymczasem wystarczy zrobić proste badanie krwi wykrywające poziom markerów nowotworowych, aby spać spokojniej. 

Markery nowotworowe, nazywane także wskaźnikami nowotworowymi, to substancje chemiczne o zróżnicowanej budowie wytwarzane w tkankach organizmu. W zdrowych tkankach jest ich bardzo mało. Kiedy jednak pojawia się nowotwór, rusza produkcja tych substancji. Niektóre markery nowotworowe występują w organizmie już w okresie życia płodowego i osiągają dość wysokie stężenia, ale później zanikają. U człowieka dorosłego, w normalnych warunkach, nie występują w ogóle lub w bardzo niskich stężeniach. Przedostają się do krwi i wraz z nią krążą w organizmie. Mogą przyjmować postać antygenów, białek, enzymów lub hormonów. Wzrost stężenia markerów może, lecz nie musi świadczyć o toczącym się procesie nowotworowym.

Rodzaje markerów nowotworowych

Markery nowotworowe zostały odkryte ponad 40 lat temu. Pierwsze prace naukowe nad ich budową i znaczeniem dowodziły, że każdy rodzaj guza ma charakterystyczną dla siebie substancję markerową. Nieco później stwierdzono jednak, że jeden nowotwór może wydzielać kilka markerów. Co więcej - jeden rodzaj nowotworu może produkować markery charakterystyczne dla innych nowotworów. Np. pojawienie się w organizmie markera oznaczonego symbolem CA 72-4, charakterystycznego dla nowotworów jajnika, może też wskazywać, że pacjent cierpi na raka żołądka, a CA 125 występujący przy raku jajnika może potwierdzać także istnienie nowotworu trzustki. Są jednak niezbite dowody na to, że nie które z markerów niemal w 100 proc. wskazują na określony nowotwór. Np. marker PSA pozwala wykryć raka prostaty i to w bardzo wczesnej fazie rozwoju, kiedy inne badania nie mogą jeszcze nasunąć nawet takiego podejrzenia. Z kolei AFP jest charakterystyczny dla pierwotnego raka wątroby i pozwala go rozpoznać bez cienia wątpliwości. Ponieważ markery nowotworowe nie są substancjami jednorodnymi, z reguły pacjentowi zleca się wykonanie tzw. panelu markerowego (zestawu oznaczeń), który pozwala określić rodzaj toczącego się procesu nowotworowego.

Ostatnio dodane na forum
zobacz wszystkie »
 
 
Nie zarejestrowany, 20.12.2010 20:14
Ludzie pomóżcie mi, mój tatuś robił badania nowotworowe, niestety zła wiadomość, ale kazano mu powtórzyć badania za dwa tygodnie. Co się okazało, że pierwsze badania są nieaktualne, zaszła pomyłka. Powiedzcie mi czy taka sytuacja mogła mieć zajście, że pomylono się.????? obawiam się, żę tak naprawdę to tatuś nie chce mi powiedzieć prawdy :(. powiedzcie mi coś o tym jak wiecie... pozdrówka.
Nie zarejestrowany, 01.05.2010 8:30
odebrałam wynik Alfa-fetoproteina AFP - 5,62 ng/ml i nie wiem czy jest prawidłowy. może ktoś się orientuje w tym temacie. dziękuje z góry.
 

Markery nowotworowe - wyniki badań

Markery nowotworowe oznacza się z pobranej próbki krwi. To proste badanie można wykonać niemal w każdym laboratorium. Ważna jest jednak nie tylko sama obecność markera we krwi, ale przede wszystkim jego ilość ponad dopuszczalną normę. Jeśli norma jest znacznie przekroczona, nie zawsze oznacza to rozwój choroby nowotworowej. Podwyższony poziom niektórych markerów może być również związany na przykład z bardzo poważnym stanem zapalnym wątroby, trzustki czy nerek. Oznaczanie markerów dość rzadko wykonuje się w celach profilaktycznych, gdyż tylko nieliczne z nich (np. przy raku prostaty) są związane z bardzo wczesnym stadium choroby. Większość markerów w ilości wykrywalnej pojawia się natomiast w chwili, gdy nowotwór już na dobre zagnieździł się w organizmie. Ale wtedy można go również wykryć na podstawie USG, mammografii, cytologii, rezonansu magnetycznego, tomografii komputerowej. Markery odgrywają za to bardzo ważną rolę w terapii nowotworów. Po usunięciu guza chory przed każdą wizytą kontrolną u onkologa robi badania poziomu markerów. Jeśli jest on podwyższony, wiadomo, że proces nowotworowy nadal się toczy i mogą się pojawić przerzuty. Natomiast jeżeli utrzymuje się w normie lub spada - rozwój choroby został zatrzymany, a podczas operacji usunięto cały guz. Wyraźne zmniejszenie ilości markerów widoczne jest po 4 - 8 tygodniach od zabiegu. Oznaczenie poziomu markerów pomaga też kontrolować skuteczność stosowanej terapii, między innymi przy czerniaku lub raku jajnika.

Ważne

Ważne

Coraz częściej lekarze zlecają oznaczanie markerów osobom dziedzicznie obciążonym chorobami nowotworowymi. Takimi badaniami obejmuje się całe rodziny. Umożliwia to odpowiednio wczesne rozpoczęcie leczenia. Pozwala również wykryć i zapobiec zagrożeniu na przykład rakiem jelita grubego, piersi, jajnika. W Polsce jest już kilka ośrodków, które specjalizują się w takich badaniach. Największe osiągnięcia mają kliniki w Szczecinie, Poznaniu i Gliwicach.   

Zobacz także
drukuj
Zdjęcia: Purestock

Aktualizacja: 29.01.2014

reklama
Zakwaszenie organizmu:
objawy, zapobieganie
Zakwaszenie organizmu: objawy, zapobieganie
Najpopularniejsze artykuły
Mastopatia, torbiele, gróczolakowłókniaki - łagodne zmiany w piersiach Mastopatia, torbiele, gróczolakowłókniaki - łagodne zmiany w piersiach

Zmiany w piersiach nie zawsze muszą oznaczać raka piersi. Jeżeli dotykając piersi, wyczujesz...

więcej

8865

Nowotwory jajników - objawy, diagnostyka, leczenie raka jajnika Nowotwory jajników - objawy, diagnostyka, leczenie raka jajnika

Nowotwory jajników należą do najbardziej podstępnych. Rozwijając się, rak jajnika długo nie daje...

więcej

13459

Rak szyjki macicy szybko wykryty jest uleczalny Rak szyjki macicy szybko wykryty jest uleczalny

Rak szyjki macicy jest niebezpieczny głównie dlatego, że stan przedrakowy nie daje żadnych objawów....

więcej

10027

PRZEWLEKŁE ZAPALENIE ŻOŁĄDKA: przyczyny, objawy, leczenie

Przewlekłe zapalenie żołądka może być wywołane zarówno przez bakterie jak i przez leki. Może też...

więcej

6700

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

Niestety, w powyższej sprawie wiele zależy od postępowania urzędniczego w NFZ. Oddział Wojewódzki NFZ istotnie doręcza świadczeniobiorcy potwierdzone skierowanie nie później niż 14 dni przed dniem...

W przypadku przesuszenia skóry rąk proponuję zastosowanie (wielokrotnie w ciągu dnia) preparatów intensywnie natłuszczających dostępnych w aptekach, takich jak Diprobaza, Nanobaza, Dermobaza, maść...

Wszystko zależy od tego ile lat ma dziecko. Głoska r pojawia się najpóźniej w rozwoju mowy, tj. około 5 roku życia. Przed osiągnięciem tego wieku nie należy podejmować prób ćwiczeń w kierunku...

Grupy wsparcia
data

Lipiec 24, 2014

Gdzieś wyczytałam, że tran pomaga w odchudzaniu. Czy to prawda? Ktoś próbował?

data

Lipiec 21, 2014

Powiem Ci Małgorzato że miałam bardzo podobną historię, z tą różnicą że nie mam męża, ale to nie istotne,najważniejsze jest to że schudłam 11 kilogramów i to właśnie dzięki slimcea

data

Lipiec 21, 2014

Może przypomnienie w kalendarzu w komórce?

data

Lipiec 23, 2014

Chciałabym obronić delikatnie kilkudniowej diety. Niektórzy mają problemy metaboliczne i taka dieta "ruszy", potem długotrwały plan żywieniowy i będzie ok. Oczywiście nie jakieś typu kopenhaska, najlepiej opracowana przez lekarza, typu oczyszczająca Dąbrowskiej (mała książeczka dla...

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody MURATOR S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody MURATOR S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.