Rak jajnika - objawy, diagnostyka, leczenie

2018-07-28 14:18 Beata Prasałek | Konsultacja: dr Jacek Tulimowski, ginekolog, Centrum Onkologii w Warszawie

Nowotwory jajników należą do najbardziej podstępnych. Rozwijając się, rak jajnika długo nie daje objawów. Zmiany w jajnikach można wykryć dzięki ultrasonografii. Za pomocą najnowszych aparatów USG - gdy mają zaledwie kilka milimetrów średnicy. Sprawdź, jakie objawy mogą świadczyć o raku jajnika. Dowiedz się, jak przebiega leczenie.

Nowotwory jajników nie jest łatwo wykryć. W wielu wypadkach rak jajnika rozpoznawany jest przypadkowo, gdy pacjentka zgłasza się do ginekologa z powodu okresowych bólów podbrzusza. Ten nowotwór, dopóki nie zacznie rozrastać się poza jajniki, prawie nie daje objawów lub są one mało charakterystyczne - o chorobie może świadczyć np.:

Dopiero w bardziej zaawansowanym stadium mogą pojawić się:

Natomiast rzadko występują krwawienia z dróg rodnych.

Nowotwór jajnika: badania profilaktyczne

Aby wykryć raka jajnika w jak najwcześniejszym stadium, każda kobieta powinna raz w roku poddać się profilaktycznemu badaniu ginekologicznemu. Jeśli lekarz wyczuje, że jajniki są powiększone, zleca wykonanie ultrasonografii (USG). Badanie przez powłoki brzuszne pozwala stwierdzić tylko obecność guza jajnika. Bardziej dokładne jest USG transwaginalne, czyli przezpochwowe (głowica badająca o długości ok. 20 cm jest wprowadzana do pochwy). Lekarz może się wtedy przekonać, czy ma do czynienia ze zmianą łagodną (np. torbiel jajnika), czy raczej powinien podejrzewać nowotwór.

Nowotwór jajnika: badania dodatkowe

Przy zmianach łagodnych zwykle stosuje się farmakoterapię i po 3-6 miesiącach wykonuje się kontrolne USG. W zależności od jego wyniku specjalista podejmuje decyzję o dalszej terapii (u niektórych chorych łagodną zmianę czasem usuwa się operacyjnie). Lekarz badający pacjentkę musi się upewnić, czy wykryty guz nie jest przerzutem z innego narządu, np. piersi, jelita grubego czy trzonu macicy. Dlatego zleca USG piersi lub mammografię, cytologię (mikroskopowa ocena komórek pobranych z szyjki macicy), kolonoskopię (badanie jelita grubego za pomocą specjalnego wziernika). Istotne są także tzw. analizy markerowe. Specjalny test wykrywa w surowicy krwi białko, które produkują komórki raka jajnika. O chorobie świadczy podwyższony poziom dwóch markerów: Ca 125 i Ca 19.9.

Ważne

Rak jajnika atakuje kobiety w różnym wieku, lecz zwykle schorzenie to rozwija się u 50-70-latek. Przyczyny choroby nie są do końca znane, ale naukowcy sądzą, że w dużej mierze nowotwór ten uwarunkowany jest genetycznie. Częściej cierpią kobiety, których krewne chorowały - im bliższe pokrewieństwo (matka, siostra), tym ryzyko jest wyższe. Według ostatnich badań, obniża je nieco... brak owulacji. A więc kobiety, które stosują co najmniej przez 5 lat antykoncepcję hormonalną i te, które rodziły - rzadziej zapadają na to schorzenie. Ponadto z doświadczenia lekarzy wynika, że guzy, które są umiejscowione tylko w jednym jajniku, zwykle mają charakter łagodny, a zmiany w obu jajnikach - złośliwy.

Rak jajnika: rola USG w diagnozowaniu

Ultrasonografia nowej generacji USG, wydawałoby się, to badanie bardzo proste, jednak tylko dobry specjalista jest w stanie prawidłowo odczytać obraz powstający na ekranie monitora. Dużo zależy też od tego, jakim dysponuje sprzętem.

  • Po wprowadzeniu do pochwy głowicy najczęściej używanego aparatu, tzw. USG 2D, można obejrzeć guz jedynie z zewnątrz (widoczny obraz jest płaski). Lekarz nie sprawdzi więc, jaką ma wewnętrzną budowę, a jest to bardzo ważne, tak z punktu widzenia diagnozy, jak i wyboru właściwego sposobu leczenia.
  • W aparacie typu 3D guz widoczny jest jako mniej lub bardziej kształtna bryła, zamknięta w przezroczystym sześcianie. Komputer utrwala obraz guza z każdej strony, i to nie tylko z zewnątrz, ale także wewnątrz. Specjalista już po zakończeniu badania może ten obraz dokładnie zanalizować, przyglądając się powiększonym fragmentom guza, obserwując jego przekroje pod dowolnym kątem. Może też obejrzeć naczynia, które zaopatrują nowotworową zmianę w krew.
  • Dzięki urządzeniu typu 4D lekarz widzi to wszystko już w trakcie badania. Aparat ten pozwala przyjrzeć się zmianom wielkości zaledwie kilku milimetrów. Jeśli widoczny na monitorze guz ma gładką powierzchnię, a w środku jest jednolity - zmiana ma raczej charakter łagodny. Jeżeli jednak specjalista obserwuje na powierzchni guza lub w jego wnętrzu wyrośla brodawkowate (obrazowo mówi się, że guz ma budowę morwowatą) - musi przekonać się, jaki charakter ma zmiana. Ostatecznie można to rozstrzygnąć dopiero po zbadaniu pod mikroskopem wycinka. Pobiera się go albo w trakcie operacji z otwarciem jamy brzusznej (wyniki znane są już po 30 minutach), albo też korzystając z metody laparoskopowej (przez niewielkie nacięcie w okolicy pępka wprowadza się urządzenie optyczne oraz mikronarzędzia do pobrania próbek guza).

80 proc. kobiet z rakiem jajnika dowiaduje się o chorobie w późnym stadium nowotworu

Źródło: lifestyle.newseria.pl

Rak jajnika: guzy hormonalnie czynne

Spośród wielu rodzajów guzów jajnika niektóre mogą wydzielać hormony. Są to m.in.:

  • ziarniszczak – produkuje estrogeny, a ich nadmiar powoduje przerost błony śluzowej macicy (endometrium), zwiększając ryzyko raka endometrium. Gdy ziarniszczak występuje w dzieciństwie, wywołuje przedwczesne dojrzewanie. U kobiet w wieku rozrodczym może powodować nieregularne miesiączki i obfite krwawienia, a u pań po menopauzie plamienia z dróg rodnych.
  • jądrzak – wytwarza androgeny. U dzieci powoduje przedwczesne dojrzewanie, zaś u dorosłych zaburzenia miesiączkowania, a następnie zanik menstruacji oraz wirylizację, czyli występowanie u kobiet cech męskich (m.in. zmiana sylwetki, obniżenie barwy głosu, trądzik, łysienie typu męskiego, hirsutyzm, powiększenie łechtaczki, zmniejszenie piersi).
  • gonadoblastoma – nowotwór mieszany, wydziela estradiol lub testosteron. Powoduje przedwczesne dojrzewanie u dzieci, objawy wirylizacji, a także nieregularne miesiączki.

Leczenie nowotworu jajnika

Leczenie raka jajnika zależy od zaawansowania choroby. U młodych kobiet, u których rak ograniczony jest do jednego jajnika i ma określone cechy (stwierdza się to podczas badania próbek pod mikroskopem) - można usunąć przydatki (jajnik i jajowód) z jednej strony. Zwykle jednak wycina się oba jajniki, jajowody, macicę oraz okoliczne węzły chłonne. Potem najczęściej zleca się chemioterapię. U młodszych kobiet usunięcie jajników oznacza przyspieszoną menopauzę. Bywa, że jej objawy są bardziej nasilone niż w przypadku naturalnego wygasania funkcji jajników. Wtedy lekarze decydują się w niektórych przypadkach na podanie pacjentce środków hormonalnych, łagodzących nieprzyjemne dolegliwości.

miesięcznik "Zdrowie"

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 1/2020 "Zdrowia": leczenie zimnem, pielęgnacja skóry w onkoterapii, zimowe kontuzje, odmładzanie bez skalpela, jak zwalczyć nawyk odwlekania, specjały na świąteczny stół. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i praktycznych wskazówek!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 1/2020

Materiał partnerski

KOMENTARZE
wiśnia
|

Moja mama miała łyżeczkowanie w listopadzie 2017 hist-pat był ok, też sie cieszyliśmy, nadal bóle itd, po operacji diagnoza rak jajnika z przerzutami i pytanie dlaczego tak późno przyszła ???.
Magdo wybacz pytanie - wpis jest ze stycznia - kiedy Twoja mama miała łyżeczkowanie ??

Agata
|

Profesor hahaha jak trafisz na niedouczonego idiote to tytułu nie pomoże

Annn
|

Tak są takie bo rak ma też podłoże genetyczne

Annnn
|

Iść prywatnie zanim będzie za późno. Wizyta 100 do 200 zł od razu nie zbankrutujesz

Ann
|

Ten artykuł to stek bzdur od kiedy usg pozwala na stwierdzenie czy nowotwór jest złośliwy czy łagodny???co za imbecyl to napisał?

Magda
|

To tak jak u mnie. Moja mama zmarła na raka jajnika. Było lyzeczkowanie, pobrano wycinek - wynik dobry. Cieszylismy się. Miała okropne bóle zgłosiła się ponownie na badania. Inny lekarz zapytał dlaczego tak późno przyszła? To był już zaawansowany nowotwór. Nieoperacyjny... Jak sobie poradzić że strata mamy? Do tego strach czy trafię do dobrego lekarza...

Kinia
|

Hey wszystkim mam 25 lat o raku dowiedzialam sie 4 miesiące temu. Jestem już po usunięciu macicy. Niestety moj kompan postanowił iść na jajniki. Boje sie fakt ale trzeba cieszyć się każdym dniem i korzystać z niego tak jakby był ostatni... pozdrawiam

ania
|

...sorry ale wydaje mi sie, że jestes chora bo objawy, o których piszesz to sugerują. Nie idziesz do lekarza bo wizyta jest odległa. Nie bardzo wierzę bo możesz pójść do innej przychodni tu nie ma tzw rejonizacji. Mówisz o chorobie, która dręczy twoją rodzinę i stać cie tylko na siedzenie przy kompie i wypisywanie całej historii? marnujesz czas - zgłoś sie do lekarza i weź sie w garść, jęczenie nic tu nie poradzi. Życzę zdrowia!

Bea
|

Hahaha regularnie są raki rozwijające się w 3 miesiące ginekolog gówno wykryje
!

Ann
|

Zobaczymy czy po kastracji też się tak będziesz cieszyć zwłaszcza jak zobaczysz tempo starzenia mimo htz