Katar - przyczyny, objawy, rodzaje, leczenie

Katar, inaczej ostry nieżyt błony śluzowej nosa, jest zakażeniem górnych dróg oddechowych. Wywołują go głównie wirusy. Ale nieżyt nosa może być wynikiem alergii lub ataku bakterii. Katarem wirusowym można bardzo łatwo się zarazić - wystarczy, że w autobusie spotkasz jednego kichającego, by po dwóch, trzech dniach katar dopadł i ciebie. Jak powstaje katar? Jak leczyć katar, jakie są skuteczne domowe sposoby na katar? Jak się go pozbyć? Ile trwa katar?

Katar to potoczne określenie - medycy używają nazwy nieżyt nosa lub zapalenie błony śluzowej nosa - choroba wywoływana głównie przez wirusy. Pojawienie się kataru, czyli wodnistej (surowiczej) albo śluzowej wydzieliny z nosa, to reakcja obronna układu odpornościowego - organizm chce się pozbyć niechcianych wirusów.  Objawy towarzyszące to:

Spis treści

  1. Katar - przyczyny
  2. Katar - objawy
  3. Katar - ile trwa?
  4. Katar - groźne powikłania
  5. Katar - jak leczyć? Domowe sposoby na katar
  6. Katar może być początkiem infekcji
Posłuchaj jak powstaje i jakie są domowe sposoby na katar. To materiał z cyklu DOBRZE POSŁUCHAĆ. Podcasty z poradami

Katar - przyczyny

Katar najczęściej powodowany infekcją wirusową górnych dróg oddechowych. Są wśród nich między innymi:

  • rhinowirusy (ok. 110 typów, do infekcji z ich powodu dochodzi głównie wiosną, latem i jesienią)
  • coronawirusy (powyżej 30 typów, atakują zimą i wczesną wiosną)
  • adenowirusy (w ciągu całego roku)

Katar bywa też następstwem zakażenia bakteryjnego (chociaż ten rodzaj infekcji występuje rzadziej). Zarazkami zakażasz się tzw. drogą kropelkową, gdy np. ktoś obok kichnie. W ten sposób jeden chory może zakazić dziesiątki osób.

Znaczne oziębienie, względnie przegrzanie organizmu, osłabia układ immunologiczny, a to także stwarza korzystne warunki dla wniknięcia wirusów albo bakterii chorobotwórczych przez błonę śluzową nosa.

Katar może być też objawem - kataru siennego. Katar, który jest objawem przeziębienia, niekiedy trudno odróżnić od ostrej reakcji alergicznej, np. na:

Warto zatem zapamiętać, że katarowi uczuleniowemu często towarzyszy zapalenie spojówek, znaczne trudności w oddychaniu, ale nie podwyższona temperatura.

Katar, choć często utrudnia nam życie, pomaga walczyć z infekcją. Kichanie i częste wydmuchiwanie nosa (tylko w chusteczki jednorazowe, używane jeden raz) pozwala pozbyć się z dróg oddechowych nie tylko wydzieliny błon śluzowych, ale i wirusów. Krople, które obkurczają błonę śluzową nosa powinnaś stosować tylko przez kilka (3-4) dni. Najlepiej korzystać z nich, gdy zależy ci na dobrym samopoczuciu lub masz tzw. obowiązkowe wyjście.

Przyczyną kataru mogą też, paradoksalnie, być właśnie krople do nosa. Mówimy wtedy, że jest to polekowy nieżyt nosa. Pojawia się zazwyczaj wtedy, gdy zbyt długo stosujesz krople udrażniające nos. Ponieważ obkurczają one naczynia krwionośne w nosie, błona śluzowa staje się wysuszona, a przez to podatna na atak wirusów. 

materiał partnera
Skuteczna pomoc w udrażnianiu nosa

Marimer® inhalation to 100% naturalna, hipertoniczna woda morska do inhalacji, która pomaga udrożnić zapchany nos - zarówno u dorosłych jak i u dzieci od 1 dnia życia. Nawilża i odblokowuje drogi oddechowe w przypadku zatkania, utrudnionego oddychania, świszczącego oddechu lub przewlekłego kaszlu.  Pomaga rozrzedzić i usunąć nadmiar wydzieliny śluzowej poprzez pobudzenie wydzielania w drogach oddechowych. Marimer® inhalation może być stosowany w formie inhalacji lub aerozoloterapii.

W udrażnianiu dróg oddechowych pomoże też wyrób medyczny Marimer® hipertoniczny spray do nosa. To 100% naturalna woda morska, która dzięki procesowi osmozy zmniejsza obrzęk śluzówki oraz ułatwia usuwanie wydzieliny z nosa. Jest to wygodny w użyciu spray, który pomaga udrożnić nos i ułatwia oddychanie. Odpowiedni podczas kataru, infekcji górnych dróg oddechowych i po zabiegach operacyjnych.

Marimer® inhalation i Marimer® hipertoniczny spray do nosa to zestaw, który przyda się do pielęgnacji każdego noska.

Katar - objawy

Katar wirusowy charakteryzuje się wyciekiem wydzieliny wodnisto-śluzowej, natomiast katar bakteryjny - śluzowo-ropnej. Pozostałe miejscowe symptomy chorobowe są podobne: zarówno pierwszy, jak i drugi objawia się:

Obu typom kataru może towarzyszyć:

Wyróżnia się trzy fazy kataru

faza naczyniowa faza komórkowa faza trzecia
  • trwa zwykle 3-5 dni
  • pojawiają się pierwsze objawy:
    • katar
    • osłabienie
    • niekiedy gorączka
    • organizm zaczyna  się odwadniać
  • katar gęstnieje

Gęstniejąca wydzielina jest trudna do usunięcia i zalega w jamach  nosa. Efektem tego jest odczucie rozpierania twarzy od wewnątrz i ból głowy. Zatkany nos zmusza  do oddychania przez usta, a to powoduje:

  • dodatkową  utratę wody
  • wysuszanie śluzówki gardła
  • niedrożność ujść zatokowych i trąbek słuchowych
  • zaburzenia węchu

Wtórne zakażenie bakteryjne, któremu towarzyszą mu:

  • zmiana wydzieliny z  nosa (gęstnienie)
  • kolor (zazielenienie)
  • nieprzyjemny zapach (ropienie)
  • gorączka

Przy katarze alergicznym, wywoływanym przez czynniki alergiczne (alergeny), najczęściej wziewne, powodujące reakcję zapalną w błonie śluzowej, oprócz uczucia zatkanego nosa, wodnistego wycieku, dołączają jeszcze:

Katar - ile trwa?

Katar trwa średnio około 7 dni, jednak zdarzają się również przeziębienia 14-dniowe. Zwykle objawy ustępują przeważnie w okresie od 2 do 7 dni.

Ciągły katar, czyli katar przewlekły, to taki, który trwa nieprzerwanie lub powtarza się w formie napadów. Jeśli masz przewlekły katar wybierz się do laryngologa. Najczęściej bowiem związany jest chorobą zatok lub alergią albo zaburzeniami naczynioruchowymi. Może jednak sygnalizować poważną chorobę, nawet nowotwór.

Przewlekły katar często nęka osoby cierpiące na choroby krążenia, schorzenia wątroby i nerek oraz cukrzycę. Powodem przewlekłego kataru mogą być też zaburzenia hormonalne - dlatego katar przewlekły często nęka kobiety w ciąży. Sprzyjać przewlekłemu nieżytowi będą również niedobory witaminy A.

Katar - groźne powikłania

Katar bywa groźny dla noworodków oraz dzieci do drugiego roku życia. Łączy się bowiem z  utrudnieniem oddychania, połykania i ssania oraz łatwo przenosi się przez trąbkę słuchową, wywołując stany zapalne uszu, a w konsekwencji niedosłuch.

Również u starszych dzieci i osób dorosłych nieleczony katar może być przyczyną poważniejszych komplikacji zdrowotnych: przechodzi w stan przewlekły, powoduje zapalenie zatok przynosowych, uszu lub prowadzi do poważniejszych powikłań, takich jak zapalenie oskrzeli i zapalenie płuc.

Katar - jak leczyć? Domowe sposoby na katar

Powszechnie uważa się, że katar trzeba po prostu przeczekać. Jednak w rzeczywistości nieżytu nosa nie można lekceważyć i należy z nim walczyć. Twierdzenie, że katar leczony i nieleczony trwa tydzień lub siedem dni, nie jest prawdziwe. Coraz więcej osób cierpi z powodu nieżytu nosa okresowo przez cały rok.

Poza lekami obniżającymi gorączkę, przeciwzapalnymi i ewentualnie przeciwbólowymi, pacjenci muszą jak najszybciej przywrócić drożność przewodów nosowych.

Brak przepływu powietrza przez nos, stwarzają dogodne, bo beztlenowe, warunki rozwoju infekcji na tle bakteryjnym. Poza tym wydzielina zalegająca w nosie paraliżuje ruch rzęsek nabłonka w  jego jamach, odpowiedzialnych za transport i  usuwanie tej wydzieliny.

  • Gdy wrócisz do domu przemarznięta, nie czekaj, aż choroba zacznie się rozwijać. Weź gorącą kąpiel z dodatkiem olejku (sosnowego, eukaliptusowego, miętowego) lub wymocz stopy w gorącej wodzie z dodatkiem soli. Potem natrzyj stopy maścią kamforową, włóż grube skarpety, owiń się kocem i odpocznij w cieple
  • Rób inhalacje z olejków aromatycznych (np. eukaliptusowego) lub naparu rumianku. Pozwalają odblokować zatkany nos i pozbyć się nagromadzonej wydzieliny.
  • Skrzydełka nosa smaruj maścią witaminową (np. maścią majerankową) lub kremem ochronnym, aby złagodzić podrażnienie skóry.
  • Pij bardzo dużo płynów. Dzięki temu wydzielina się rozrzedza i nos łatwiej się oczyszcza.
  • Jadaj gorące, parujące potrawy (np. rosół), pij dużo herbaty z malinami lub sokiem z czarnego bzu albo herbatę z czystka.
  • Do kanapek dodawaj czosnek, bo ma silne działanie antybakteryjne. Na kolację zrób sobie kanapkę z drobno posiekaną natką pietruszki (zawiera dużo witaminy C), masłem oraz rozgniecionym ząbkiem czosnku.
  • Pamiętaj też o częstym myciu rąk, przede wszystkim po każdym oczyszczeniu nosa jednorazową chusteczką.
  • W walce z katarem stosuje się zwiększone dawki witaminy C oraz preparatów z rutyną (2-3 razy dziennie po 3-4 tabletki). Wprawdzie nie likwidują one kataru i nie mają żadnego znaczenia w likwidowaniu przeziębienia, ale uszczelniają i wzmacniają osłabione infekcją ścianki naczyń krwionośnych błony śluzowej nosa. Warto też przyjmować preparaty wapniowe (Calcium C), choć te mogą nadmiernie wysuszać błonę śluzową nosa.
  • W udrożnieniu zatkanego katarem nosa pomogą tabletki na katar. Możesz też korzystać z kropli do nosa, które zmniejszają obrzęk oraz ukrwienie błony śluzowej nosa. Pamiętaj, że kropli do nosa nie można nadużywać. Stosuj je nie dłużej niż 3-4 dni.

Katar może być początkiem infekcji

Idź do lekarza, jeżeli oprócz kataru masz bóle mięśni, stawów i głowy oraz temperaturę przekraczającą 38 st. C. To mogą być pierwsze oznaki grypy.

Katar, któremu towarzyszy:

  • silny ból głowy
  • uczucie ucisku w okolicach policzków, skroni lub nasady nosa
  • wydzielina jest ropna

wymaga konsultacji u lekarza. Możesz mieć zapalenie zatok przynosowych, a to wymaga specjalistycznego leczenia.

Przeczytaj także: Ból nosa - przyczyny

Czytaj też:

W artykule wykorzystano materiały Anny Jarosz z miesięcznika "Zdrowie"

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
KOMENTARZE
Magda
|

Najlepsze są naturalne sposoby. Mi koleżanka poleciła olejek Azeta Bio na przeziębienie - łagodzący na przeziębienie i katar, przynoszący ulgę w kaszlu i bólach gardła. Zawiera olejki z pelargoni pachnącącej, lawendy, rumianku rzymskiego, inca inchi i słodkich migdałów. Nie zawiera agresywnych olejków typu eukaliptus czy sosna, więc może być stosowany przez dzieci od pierwszego dnia życia. Stosujemy wszyscy w domu, od pierwszych objawów przeziębienia i póki co mogę potwierdzić, że działa. Przyjemny, wyraźny ale nie duszący zapach - nie rozgrzewa.

magda
|

dorosła osoba to jeszcze jakoś przeżyje z katarem, ale nie to co dzieci. moje jak mają katar to od razu są markotne i nie dają żyć. na szczęście staram się być zawsze przygotowana na taką okoliczność i w mojej apteczce domowej mam krople Oxalin Junior. są fajne, bo mają konsystencje żelu. nie spływają do gardła tylko zostają w nosie i dzięki temu przynoszą ulgę już od pierwszego psiknięcia.

Kolo
|

Mnie ktoś zaraził w locie do ciepłych krajów. Skwar i z nosa leci woda, aż łzawię i co? nic tu nie wyczytałem.

Monika
|

Tłumaczenie brzmi jako tako sensownie, ale odradzanie picia przy chorobie jest niebezpieczne, grozi odwodnieniem. Poza tym przesuszenie błon śluzowych też do niczego dobrego nie doprowadzi.

Graża
|

mi na katar pomagają inhalacje solą morską w domu plus gorąca kąpiel a normalnie w ciągu dnia i w pracy to moje L52, syrop, krople na infejcie naprawdę są super. zawsze dają rade

LODYGOVSKA
|

Na katar fajnie działa maść majerankowa, można ją samemu zrobić w domu.

Łukasz
|

Ja stosuję od ponad 3 lat tabakę do nosa 2-3 x dziennie i od tego czasu nie wiem co to katar.

Janek
|

Na katar bardzo wskazane są pieczarki, wąchanie pieczarek przyspiesza opóźnienie wyzdrowienia. Mnie pomaga i osiągnąłem sukces.

jola62
|

sól dodajesz do nosa ?

aw
|

Autor artykułu poleca mnóstwo zapachowych leków
tylko co jeśli ktoś jest alergikiem...