Tężyczka jawna i utajona - przyczyny, objawy i leczenie

2019-07-15 8:11 Monika Majewska

Tężyczka to choroba, w przebiegu której dochodzi m.in. do mrowienia lub drętwienia twarzy i kończyn, a także do skurczów mięśni różnych części ciała. Niestety, są to objawy niespecyficzne i wskazują na wiele chorób, w związku z tym wczesne rozpoznanie tężyczki (zwłaszcza postaci utajnionej) nie jest łatwe. Jakie są przyczyny tężyczki? Jak rozpoznać jej pozostałe objawy? Na czym polega leczenie tej choroby?

Spis treści

  1. Tężyczka: przyczyny
  2. Tężyczka: czynniki ryzyka
  3. Tężyczka jawna: jak rozpoznać objawy?
  4. Tężyczka utajona (spazmofilia): jak rozpoznać objawy?
  5. Tężyczka: diagnostyka
  6. Tężyczka: leczenie

Tężyczka to choroba, której cechą charakterystyczną jest wzmożona pobudliwość nerwowo-mięśniowa. Dochodzi wówczas do napadów parestezji (przykrych wrażeń, takich jak mrowienie, drętwienie lub zmiany temperatury skóry), skurczów tonicznych (wzmożone napięcie mięśni występuje przez pewien czas) i skurczów klonicznych mięśni kończyn górnych i dolnych (to szereg szybko następujących po sobie skurczów mięśniowych oddzielonych krótkimi okresami zwiotczenia). Podczas napadu tężyczki mogą nawet wystąpić kurcze głośni, które uniemożliwiają oddychanie, a tym samym zagrażają życiu.

Tężyczka: przyczyny

Wyróżnia się dwie postaci choroby:

  • tężyczka jawna (hipokalcemiczna)
  • tężyczka utajona (inaczej normokalcemiczna, spazmofilia)

W pierwszym przypadku pobudliwość nerwowo-mięśniowa występuje przy współistniejących zaburzeniach hormonalnych. Najczęstszymi przyczynami tężyczki jawnej są usunięcie przytarczyc w czasie zabiegów operacyjnych na szyi (np. strumektomii) i liczne procesy autoimmunologiczne prowadzące do dysfunkcji przytarczyc. W rzadkich przypadkach do zaburzeń hormonalnych dochodzi w wyniku zaniku przytarczyc i grasicy (zespół Di George’a) oraz wszelkiego rodzaju patologii powodujących hipokalcemię, czyli niedobór wapnia we krwi, np.:

Tężyczka może być również wynikiem stosowania leków moczopędnych z grupy diuretyków pętlowych (grupy silnie działających leków moczopędnych).

Z kolei tężyczka utajona (tzw. spazmofilia) jest wynikiem niedoboru wapnia, któremu towarzyszy często niedobór magnezu lub/i hiperwentylacja.

Tężyczka: czynniki ryzyka

Na liście chorób, które zwiększają ryzyko wystąpienia tężyczki, znajdują się:

Tężyczka jawna: jak rozpoznać objawy?

Pierwszym objawem tężyczki jawnej jest uczucie mrowienia, głównie w opuszkach palców rąk i wokół ust. W następnej kolejności dochodzi do wystąpienia wzmożonego napięcia mięśni twarzy i kończyn oraz ich przykurczu. Skurcze w pierwszej kolejności można odczuć w obrębie mięśni kłębu kciuka z silnym jego przywiedzeniem, co nadaje dłoni kształt "ręki położnika".

Objawami współtowarzyszącymi mogą być

Może również dojść do utraty przytomności z towarzyszącymi drgawkami (co można pomylić z padaczką).

Pomiędzy napadami tężyczki jawnej chorzy mogą skarżyć się na zaburzenia pamięci, trudności z koncentracją, bezsenność i ogólne osłabienie. Objawom tym może towarzyszyć uczucie ciągłego mrowienia w obrębie twarzy i kończyn (co może być mylone z nerwicą).

Ważne

Tężyczka może być stanem zagrożenia życia

W przebiegu napadu tężyczki może dojść do kurczu głośni, a konsekwencji do zamknięcia krtani, co uniemożliwia oddychanie. Jest to stan zagrożenia życia, wymagający jak najszybszej pomocy lekarskiej.

Tężyczka może doprowadzić także do hiperwentylacji (stanu, w którym nagle zaczyna się zbyt szybko i głęboko oddychać). Wówczas również należy jak najszybciej udzielić pierwszej pomocy, ponieważ długotrwała hiperwentylacja może doprowadzić do zakłócenia równowagi kwasowo-zasadowej, a w konsekwencji do zasadowicy oddechowej. Jest to stan, który może doprowadzić do zaburzeń utlenowania mózgu, a u osób z chorobami serca do arytmii.

Tężyczka utajona (spazmofilia): jak rozpoznać objawy?

Nie ma objawów, które jednoznacznie wskazują na tężyczkę utajoną. Można tylko wymienić symptomy, które sugerują chorobę:

  • wzmożone napięcie nerwowe
  • bezsenność, obniżenie nastroju, męczliwość, zasłabnięcia
  • parestezje: drętwienia i mrowienia kończyn
  • kurcze mięśni
  • zaburzenia ze strony układu naczyniowo-sercowego: kołatania serca, bóle w klatce piersiowej i zaburzenia naczynioruchowe w obrębie kończyn
  • zaburzenia ze strony układu pokarmowego, np. wzdęcia
  • kolki
  • objaw Chwostka (gwałtowne skurcze mięśni mimicznych twarzy po uderzeniu młoteczkiem neurologicznym w brzeg mięśnia żwacza)
  • objaw Trousseau (polega na przykurczu palców dłoni oraz ich ustawieniu w postaci tzw. "ręki położnika")

Tężyczka: diagnostyka

Najczulszym testem wykazującym obecność nadpobudliwości nerwowo-mięśniowej, a tym samym tężyczki, jest badanie elektromiograficzne (EMG).

Ponadto wykonuje się

Tężyczka: leczenie

Leczenie tężyczki odbywa się w szpitalu (ze względu na to, że może dojść do zamknięcia krtani). Zwykle podaje się sole wapnia (glukonianu wapnia lub chlorku wapnia). Aby zapobiec pojawieniu się tężyczki, należy stosować dietę bogatą w wapń.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 12/2019 "Zdrowia" wszystko o fizjoterapii, operacja "przez dziurkę", leczenie raka trzustki, kim jest asystent zdrowienia, zielone biuro, antyrakowe menu, idealna koloryzacja. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 12/2019

Materiał partnerski

KOMENTARZE
Ewa z Radomia
|

Witam. Jestem w szoku bo w grudniu ubiegłego roku dowiedziałam się, że mam tężyczkę.Po 30 latach leczenia mnie na epilepsję raptem okazało się, że byłam karmiona tonami, zupełnie niepotrzebnymi specyfikami. W międzyczasie doszła cukrzyca insuloidporna i innych chorób, które mnie wykańczają. Fakt odkrycia u mnie ogniska tętniaków i oponiaka w mózgu, zmusił lekarza neurologa do skierowana mnie na budowie dział szpitalny w celu kompleksowego badania i potwierdzenia tężyczki (która nadal jest dla mnie wiedzą tajemną), ale w trakcie tych badań wykryto glejaka wielkości 5 mnie. Przyznam szczerze, że jestem lekko sparaliżowana tymi informacjami tym bardziej, iż do tego doszedł zanik mięśni (prawostronny). W związku z tym mam pytanie: jak tężyczka rzutuje na rozwój glejaka i czy ma ona wpływ na zanik mięśni?!

Nie
|

Moja żona ma tężyczkę od 12 lat i to nie przez zaniedbanie organizmu i złej diety tylko nienormalni lekarze wycieli jej przytarczki podczas niby rutynowej operacji wycięcia wola na tarczycy. Może są ludzie którzy sami sobie to zafundowali.

sllyadele
|

Jakich zaleceń się pan spodziewał?jakiejs cudownej pigułki panaceum? Zrzuca pan odpowiedzialnosc za bałagan w organizmie, na ktory pan pracowal pewnie latami (zlym jedzeniem, stresem, niedbaniem o siebie) nq lekarza. Poza tym jak inaczej wyleczyc przypadlosc, ktorej objawy powoduja braki pierwiastkow?tak trudno jest poczytac i zrozumiec?

Ja5
|

Przyczyny - murzyn zrobił swoje, murzyn może odejść. Nie chce - to się go po cichu wyeliminuje .... Większość z objawów jest z zewnątrz. Czasem wystarczy zmienić miejsce i objawy ustępują. "Ktoś" nie może wiedzieć, gdzie jesteś inaczej będzie wykańczał.

Pawel
|

U Pani dr. Torunskiej jedyne zalecenie jakie dostałem to suplementacja produktami z apteki bez recepty. Identyczne zalecenia dostawałem od innych neurologow - zupełnie nie rozumiem tego zachwytu kunsztem lekarskim wspomnianej Pani doktor.

Pawel
|

Hej,
Tez sie z tym borykam, natomiast biorac tabletki jedynie stracilem czas i pieniadze. Otoz wchlanianie magnezu przez przewod pokarmowy jest tak kiepskie, ze na efekty przychodzi czekac czasem nawet miesiacami. Ja osobiscie stosowalem kroplowki z magnezu - już po 6-8 kroplowkach objawy zanikały. biorę serie 10-15 kroplowek dwa razy do roku i to stawia na nogi. Pomiedzy kroplowkami dobry magnez: najlepiej treonian magnezu (w Polsce zakazany przez sanepid), ale dobry jest tez cytrynian byle dojelitowy i w malych dawkach, a czesto do 60mg jonow magnezu.

Siostra tężyczka
|

W tężyczce utajonej przyczyną jest niedobór magnezu! Podawania wapnia bez oznaczenia jego poziomu jest proszeniem się o kłopoty.

anna
|

czy po wycietej przysadki mozgowej i niedoczynnosci tarczycy mozna zachorowac na tezyczke

Asia
|

Czy można dostać tężyczki po ciąży i długim karmieniu? Czy prędzej padaczki?

fejda
|

Jeśli chodzi o tężyczkę, to podczas leczenia warto stosować do kąpieli żywą sól magnezową. Jest bardzo pomocna.