Echokardiografia, czyli echo serca. Na czym polega? Wskazania do badania

Anna Jarosz - artykuł pochodzi z miesięcznika "Zdrowie" |Monika Majewska | Konsultacja: dr Renata Houwald-Koronacka, kardiolog

Echokardiografia (echo serca) - przezklatkowa, przezprzełykowa i dopplerowska - to metoda badania serca wykorzystująca zjawisko echa ultradźwięków (USG). Echokardiografia to badanie nieinwazyjne, które pozwala ocenić budowę i działanie zastawek serca, dokonać pomiaru wielkości i pracy komór serca oraz zdiagnozować wady serca. Na czym polega echokardiografia? Jakie są wskazania do badania? Jak się do niego przygotować?

Echokardiografia (echo serca) to nieinwazyjna metoda badania serca wykorzystująca zjawisko echa ultradźwięków (USG). Badanie, niezależnie od jego rodzaju, pozwala ocenić struktury anatomiczne serca, kurczliwość mięśnia sercowego, budowę i pracę zastawek wewnątrzsercowych, a także przepływ krwi w obrębie przedsionków i komór serca, dużych naczyń krwionośnych (aorta, żyły, tętnica i żyły płucne). Echo ułatwia wykrycie przebytego zawału, obecność skrzepliny, nowotworu serca, płynu w osierdziu (czyli w worku, w którym znajduje się serce).

Badanie echokardiograficzne jest obok EKG najważniejszym badaniem w pracy kardiologa oraz niejednokrotnie kardiochirurga. Można je wielokrotnie powtarzać i co najważniejsze, nie daje ono skutków ubocznych.

W ramach NFZ badanie wykonuje się na zlecenie (skierowanie) kardiologa. Za wykonane prywatnie trzeba zapłacić od 130 do 200 zł. Opis badania wraz ze zdjęciami może być przekazany pacjentowi na piśmie, na dyskietce lub innym nośniku danych. Wszystko zależy od możliwości pracowni, w której wykonuje się badanie.

Najczęstszym rodzajem wykonywanej echokardiografii jest echokardiografia przezklatkowa (TTE). W przypadku wątpliwości po wykonaniu badania przezklatkowego zlecona może być echokardiografia przezprzełykowa (TEE). Nową techniką echokardiograficzną mającą zastosowanie w diagnostyce chorób serca jest tkankowa echokardiografia dopplerowska.

Echokardiografia (echo serca) - wskazania do wykonania badania

Wskazaniem do badania echa serca są poważne choroby, jak choroba niedokrwienna serca (choroba wieńcowa), zawał mięśnia sercowego, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie wsierdzia, choroba zakrzepowo-zatorowa i inne.

Najczęściej stosuje się badanie wykonywane przez klatkę piersiową (tzw. przezklatkowe). Wskazaniem do jego przeprowadzenia jest choroba niedokrwienna i jej powikłania w postaci niedokrwienia lub zawału serca. Badanie pozwala ocenić zaawansowanie choroby oraz umożliwia monitorowanie jej postępu i efektów leczenia. Dotyczy to również nadciśnienia tętniczego, jednej z najczęstszych i podstępnych chorób cywilizacyjnych.

Echo serca jest nieocenionym badaniem w diagnostyce wad serca, zarówno wrodzonych jak i nabytych, ocenie pooperacyjnej wszczepionych zastawek, by-passów i innych zabiegów.

Echo ułatwia także rozpoznanie przyczyny szmerów serca, zaburzeń rytmu czy niewyjaśnionych bólów w klatce piersiowej. Jest badaniem niezastąpionym w obserwacji niewydolności niedokrwiennej serca, niewydolności zapalnej, metabolicznej oraz w innych chorobach mięśnia serca, a także w chorobach osierdzia lub wsierdzia. Pozwala także ocenić nieprawidłowości w budowie lub funkcji dużych naczyń tętniczych lub żylnych.

Innym wskazaniem do wykonania echo serca jest podejrzenia tętniczego nadciśnienia płucnego. Badanie pozwala na zdiagnozowanie wad wrodzonych serca jako przyczyny nadciśnienia płucnego i ocenę rokowania.

Przezprzełykowe echo wykonuje się u osób, u których obraz przezklatkowy nie jest wystarczająco dobry i jednoznaczny oraz w przypadku podejrzenia rozwarstwienia aorty, występowania skrzepliny w jamach serca, przy zapaleniu wsierdzia oraz wtedy, gdy protezy zastawek nie funkcjonują prawidłowo.

Echokardiografia (echo serca) - jak się przygotować?

Do echokardiografii przezklatkowej nie trzeba się specjalnie przygotowywać. Należy jednak wcześniej przejść wstępne badanie kardiologiczne, w tym EKG i RTG klatki piersiowej. Wyniki tych badań należy przekazać lekarzowi wykonującemu echokardiografię.

Z kolei na echokardiografię przezprzełykową należy się zgłosić na czczo.

Echokardiografia (echo serca) - przebieg badania

  • Echokardiografia przezklatkowa

Pacjent zostanie poproszony o rozebranie się od pasa w górę i kładzie się na leżance na plecach. Lekarz pokrywa skórę specjalnym żelem po czym przykłada głowicę aparatu do ciała. Głowica wysyła fale dźwiękowe oraz pochłania powracające echo. Dzięki temu na monitorze widoczne są ewentualne zmiany w budowie serca i nieprawidłowości w jego pracy.

Echokardiografia może być również wykonana z kontrastem (środkiem cieniującym), który zostaje wstrzyknięty do żyły pacjenta w trakcie wykonywania echokardiografii. Kontrast pomaga uzyskać lepszy obraz serca.

  • Echokardiografia przezprzełykowa

Uzupełnieniem badania przezklatkowego jest echokardiografia przezprzełykowa. W tym przypadku pacjentowi podaje się znieczulenie miejscowe. Wtedy trzeba być na czczo. Lekarz podaje środek uspokajający (u dzieci stosuje się czasem znieczulenie ogólne). Następnie lekarz wprowadza przez przełyk, na wysokości serca specjalny rodzaj sondy o mniejszej średnicy (ok. 1 cm). Dzięki bliskości serca, można dokładniej zobrazować struktury serca.

  • Tkankowa echokardiografia dopplerowska

Chorzy, u których badanie dwuwymiarowe i powszechnie używana skala szarości nie daje w pełni jednoznacznych obrazów, można wykonać tkankową echokardiografię dopplerowską.

Warto wiedzieć

Lista akredytowanych gabinetów, w których można wykonać echokardiografię

Polskie Towarzystwo Kardiologiczne stworzyło listę akredytowanych gabinetów, w których można wykonać echokardiografię. Akredytację mogą otrzymać gabinety, w których pracują osoby mające oczekiwany poziom umiejętności praktycznych. To bardzo ważne, ponieważ wartość badania zależy w dużej mierze od umiejętności specjalisty.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 12/2019 "Zdrowia" wszystko o fizjoterapii, operacja "przez dziurkę", leczenie raka trzustki, kim jest asystent zdrowienia, zielone biuro, antyrakowe menu, idealna koloryzacja. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 12/2019

Materiał partnerski

KOMENTARZE
piotr
|

na problemy z krążeniem i cholesterolem pomógł mi wyciąg z modrzewia dahurskiego. działa bo wzmacnia najmniejsze naczynia krwionośne i je uelastycznia co powoduje lepszy przepływ krwi

Martyna
|

Od czasu do czasu mam kłucia w sercu, dlatego regularnie staram się chodzić na EKG i inne dodaktkowe badania, bo nigdy nie wiadomo. Jak szukacie takich kompleksowych badań i konsultacji, to mogę Wam polecić Cardioteam. Wole dmuchać na zimne!

krystyna
|

Miałam bóle w klatce piersiowej, jak zaczely byc bardzo bolesne przeczytalam ze moze pomoc echoserca, udalam sie do cardioteam w Warszawie, bylo bezbolesnie i profesjonalnie

k
|

Wy chyba w życiu nie widzieliście jak się echo serca robi.

Stanisław
|

A ja idę jutro. I nie wiem czy na czczo czy nie ... Badanie mam o drugiej w południe. Niby przed obiadem, ale ...

Amelia
|

Witam. Ktoś z moich bliskich był na takim badaniu.Wyniki wykazały istotnie powiększoną jmę prawej komory i prawego przedsionka,poszerzoną tętnicę płucną 3,6cm,dużą niedomykalność trójdzielną ,nadciśnienie płucne ok.72mmHg,morfologiczne iw CD podejrzenie przecieku na poziomie IAS przez ubytek typu sinus venosus vana cava superior, lewa komora 3,9cmd,nieprawidłowy ruch IVS,nieznacznie powiększony lewy przedsionek...szukam na ten temat informacji.Chciałabym się dowidzieć co to konkretnie oznacza.Jaka to choroba i czy jest bardzo groźna? bardzo mi zależy na odpowiedzi o czym to świadczy...Także proszę o szybką odpowiedź jesli ktoś jest w stanie mi to wyjaśnić i pomóc.. z góry i ja dziękuję.

ksywa
|

jeśli coś ci dolega, np czujesz kołatanie serca czy zdarzają ci się omdlenia, to radzę się wybrać jak najszybciej. A nawet jeśli nie - kontrola nie zaszkodzi, zwłaszcza że o chorobie możesz sama nawet nie wiedzieć - np wypadanie płatków zastawki mitralnej.

krystysia
|

bylam okoklo 3trzech lat temu wlasnie na bedaniach serca przeszlam wszystkie EKG i RTG no i poszlam na echokardiografielekarz wykryl slaba niedomykalnosc zastawek oraz wspominal o stanie przedzawalowym (ale to chyba nie mozliwe gdzy mialam wtedy 14 lat) no i mialam przyjsc po dwoch latach... nie poszlam. czy powinnam jeszcze tam isc?? czy raczej to nic groznego? prosze o szybka odpowiedz z gory bardzo dziekuje