Badania dla cukrzyków. Lista badań ważnych dla diabetyków

2021-11-08 11:59
Badania dla cukrzyków
Autor: Getty Images

Chorujesz na cukrzycę? Publikujemy listę 12 badań, które regularnie powinien wykonywać każdy cukrzyk. Dzięki tym badaniom można monitorować przebieg cukrzycy i zapobiec jej rozwojowi, a co za tym idzie - groźnym powikłaniom. Sprawdź, jakie badania powinni wykonać dorośli diabetycy, a jakie dzieci i młodzież zmagająca się z tą chorobą.

Spis treści

  1. Badania dla cukrzyków. Lista badań ważnych dla dorosłych diabetyków
  2. Badania dla cukrzyków. Lista badań dla dzieci i młodzieży chorych na cukrzycę
  3. Powikłania cukrzycy [wideo]
Poradnik Zdrowie: kiedy iść do diabetologa?

Osoba chora na cukrzycę powinna regularnie wykonywać odpowiednie badania. Obok podstawowego badania, czyli badania poziomu cukru we krwi, trzeba wykonywać także wiele innych ważnych badań. Pozwalają one monitorować przebieg cukrzycy i zapobiec jej rozwojowi, a co za tym idzie - groźnym powikłaniom cukrzycy.

Badania te są nieco inne dla dzieci i dorosłych i w zależności od wieku należy wykonywać je w różnych odstępach czasu. Poza tym zarówno u dzieci, młodzieży (a także ich opiekunów), jak i u dorosłych chorych ważna jest edukacja dietetyczna i terapeutyczna, która powinna się odbywać podczas każdej wizyty. Chory powinien zostać objęty także opieką psychologiczną.

Badania dla cukrzyków. Lista badań ważnych dla dorosłych diabetyków

Ze względu na groźne powikłania, jakie daje cukrzyca, należy robić regularnie:

HbA1c (test hemoglobiny glikowanej) dwa razy w roku, a jeżeli cukrzyca ma chwiejny przebieg – co trzy miesiące
Kreatynina w surowicy krwi raz w roku (w przypadku cukrzycy typu 1 po 5 latach trwania choroby)
Cholesterol całkowity, HDL i LDL, trójglicerydy raz w roku, częściej w przypadku obecności dyslipidemii
Wydalanie albuminy z moczem (albuminurii) raz w roku u chorych nieleczonych inhibitorami ACE lub antagonistami receptora AT1
Pomiar ciśnienia tętniczego przy każdej wizycie u lekarza
Badanie okulistyczne raz w roku lub zgodnie z zaleceniami okulisty¹
EKG spoczynkowe raz w roku u osób powyżej 35. roku życia
EKG wysiłkowe raz na dwa lata u osób, które ukończyły 35 lat
Badanie tętnic kończyn dolnych metodą dopplerowską raz na dwa lata u osób powyżej 35. roku życia
Badanie neurologiczne wraz z oceną czucia wibracji raz lub dwa razy w roku
Badanie ogólne moczu raz lub dwa razy w roku
Badanie stóp podczas każdej wizyty u lekarza

¹ Badanie dna oka przy rozszerzonych źrenicach u chorych na cukrzycę typu 1 wykonuje się po 5 latach. U chorych na cukrzycę typu 2 — od momentu rozpoznania choroby

Badania dla cukrzyków. Lista badań dla dzieci i młodzieży chorych na cukrzycę

Przeciwciała anty-GAD  oraz 2 z kolejnych: ICA, IA2, IAA1, ZnT8 przy rozpoznaniu i ocenie diagnozy¹
HbA1c 3–4 razy w roku
Cholesterol całkowity, HDL, LDL,triglicerydy w surowicy krwi

a) w przypadku obciążonego wywiadu rodzinnego — od momentuzachorowania monitorować co roku

b) Przy braku obciążenia — ocenić przy rozpoznaniu, jeśli LDL < 100 mg/dl (< 2,6 mmol/l),monitorować co 5 lat, jeśli LDL > 100 mg/dl (> 2,6 mmol/l) — co roku

c) Przy braku wywiadu ocenić przy rozpoznaniu, jeśli  LDL < 100 mg/dl (< 2,6 mmol/l),monitorować co 5 lat, jeśli LDL > 100 mg/dl (> 2,6 mmol/l) — co 2 lata

Kreatynina w surowicy krwi

Przy rozpoznaniu choroby, następnie:

a) u dzieci od 11. rż. z 2-letnim, a od 9. rż. z 5-letnim czasem trwania choroby raz w roku

b) u dzieci młodszych po każdym 3-letnim okresie choroby

Wydalanie albuminy z moczem (albuminurii)

Przy rozpoznaniu choroby, następnie:

a) u dzieci od 11. r.ż. z 2-letnim, a od 9. r.ż. z 5-letnim czasem trwania choroby raz w roku

b) u dzieci młodszych po każdym 3-letnim okresie choroby

Nieprawidłowy wynik albuminurii należy potwierdzić przez oznaczenie w 2 z 3 kolejnych badaniach moczu

Badanie ogólne moczu raz w roku
Ciśnienie tętnicze w czasie każdej wizyty, u dzieci < 7. r.ż. przynajmniej 2 razy w roku
Badanie okulistyczne co 1–2 lata, zależnie od decyzji lekarza
Monitorowanie masy ciała i wzrostu w czasie każdej wizyty według siatek centylowych właściwych dla wieku i płci
Monitorowanie dojrzewania według skali Tannera według decyzji lekarza, minimum raz w roku
Monitorowanie miesiączkowania kalendarzyk miesiączek
Badanie w kierunku celiakii zgodnie z wytycznymi diagnozowania celiakii wg ESPGHN, przy braku objawów choroby badania przesiewowe przez pierwsze 10 lat choroby co 1–2 lata
Badanie oceny czynności/diagnostyka chorób tarczycy w momencie zachorowania: TSH, Ft4, anty-TPO i anty-TG (USG tarczycy w razie dodatnich przeciwciał i/lub niedoczynności tarczycy), następnie co 1–2 lata (zależnie od wskazań): TSH i anty TPO (u dzieci < 7 r.ż. + anty TG)

¹jedynie przy rozpoznaniu choroby, w pierwszych 5 dniach od rozpoczęcia insulinoterapii.

Źródło: Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2014, "Diabetologia Kliniczna" 2014, tom 3, Polskie Towarzystwo Diabetologiczne

Powikłania cukrzycy [wideo]

Powikłania cukrzycy są związane m. in. z funkcjonowaniem układu krążenia: mogą prowadzić do udaru mózgu, zawału serca i niedokrwienia kończyn dolnych. Jakie są inne możliwe powikłania cukrzycy? Na to pytanie odpowiada prof. dr. hab. n. med. Grzegorz Dzida z Katedry i Kliniki Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego w Lublinie.

Powikłania cukrzycy
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.