Badanie ogólne moczu: jak odczytać wyniki?

Przynajmniej raz w roku warto zbadać mocz. Wynik badania ogólnego moczu pozwoli ocenić nie tylko funkcjonowanie układu moczowego, ale także wielu innych narządów. Jak się przygotować do badania moczu i co dokładnie się w nim bada? Jak interpretować wyniki?  

Badanie moczu jest proste, ale dostarcza lekarzowi sporo informacji o stanie twojego zdrowia. Mocz przynosisz do analizy w specjalnym jałowym pojemniku (do kupienia w aptece). Aby uniknąć zanieczyszczeń, mocz - najlepiej poranny - trzeba oddać po starannym umyciu się, z tzw. środkowego strumienia. Próbka powinna trafić do badania w ciągu 4 godzin.

Badanie ogólne moczu - co się bada

  • Barwa - urochrom, barwnik moczu, daje żółte zabarwienie o różnych odcieniach. Zmiana barwy zależy m.in. od diety, przyjmowanych leków. Czerwona barwa nie musi oznaczać zawartość krwi lecz substancje wydzielane w nadmiarze przez organizm. Brązową powoduje np. bilirubina oraz związki fenolu (skutek zatrucia tą substancją), czarna może sugerować obecność melaniny.
  • Przejrzystość - powinien być przejrzysty lub lekko opalizujący. Zmętnienie może oznaczać obecność krwinek czerwonych (np. stan zapalny, nowotwór pęcherza), leukocytów i bakterii (też wskazują na stan zapalny oraz soli, np. kwasu moczowego, nabłonków i tłuszczu).
  • Ciężar właściwy - norma to 1018-1030 g/l. Powyżej normy - przy dużych ilościach białka, glukozy lub metabolitów różnych leków. Zmniejszona gęstość może oznaczać choroby - np. moczówkę prostą czy przewlekłą niewydolność nerek.
  • pH - średnia prawidłowa wartość to 6. Mniej mają osoby spożywające duże ilości mięsa. Mocz zasadowy (powyżej 6) - osoby na diecie wegetariańskiej lub mlecznej. Może on również oznaczać podwyższony poziom potasu, przewlekłą niewydolność nerek czy nadczynność przytarczyc, a także gdy mocz trzymamy zbyt długo w temperaturze pokojowej. pH poniżej 5 może oznaczać odwodnieni lub gorączkę.
  • Urobilinogen - znak ,,+” to prawidłowy wynik, “+++” oznacza żółtaczkę, a brak tej substancji - cholestazę (zastój żółci u kobiet w ciąży).

Substancje niepożądane w moczu

  • Białko - jego obecność wymaga poszerzenia diagnostyki.
  • Glukoza - wskazuje na cukrzycę.
  • Bilirubina - może się wiązać z chorobami wątroby: marskością, wirusowym zapaleniem czy nowotworowymi przerzutami.
  • Osad - może zawierać pojedyncze leukocyty, erytrocyty i nabłonki, a także nieznaczną ilość związków mineralnych. Nie powinno być natomiast bakterii ani wałeczków, np. szklistych, komórkowych lub ziarnistych.

Jeśli w wyniku analizy pojawią się jakiekolwiek nieprawidłowości, musisz powtórzyć badanie. Jeżeli wynik się potwierdzi, lekarz internista zleci ci dalsze badania.

Substancje niepożądane w moczu

  • Białko - jego obecność wymaga poszerzenia diagnostyki.
  • Glukoza - wskazuje na cukrzycę.
  • Bilirubina - może się wiązać z chorobami wątroby: marskością, wirusowym zapaleniem czy nowotworowymi przerzutami.
  • Osad - może zawierać pojedyncze leukocyty, erytrocyty i nabłonki, a także nieznaczną ilość związków mineralnych. Nie powinno być natomiast bakterii ani wałeczków, np. szklistych, komórkowych lub ziarnistych.

Jeśli w wyniku analizy pojawią się jakiekolwiek nieprawidłowości, musisz powtórzyć badanie. Jeżeli wynik się potwierdzi, lekarz internista zleci ci dalsze badania.

miesięcznik "Zdrowie"

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.