Dobra waga w ciąży - ile trzeba przytyć w ciąży?

2016-01-07 9:46 Eliza Dolecka | Konsultacja: dr n. med. Marzena Dębska, specjalista położnik ginekolog, Klinika Położnictwa i Ginekologii CMKP, Szpital Bielański w Warszawie

Niemal każda kobieta w ciąży martwi się czasem swoją wagą. Porównując się z koleżankami, dochodzi do wniosku, że przybiera na wadze zbyt wolno, zbyt szybko, zdecydowanie za mało albo za dużo. Kiedy kobieta w ciąży znajduje jakąś informację o optymalnej dodatkowej liczbie kilogramów i nie jest ona zgodna z jej wagą, o frustrację nietrudno. Tymczasem jedna idealna waga kobiety w ciąży nie istnieje.

Prawidłowa waga w ciąży to zmartwienie wielu mam. Ile kilogramów powinno ci przybyć? To sprawa indywidualna i zależy od wielu czynników: tego, ile ważyłaś przed ciążą, ile masz wzrostu, jak duże urodzisz dziecko. Dzieci różnią się od siebie i zdrowy, doskonale rozwinięty brzdąc w momencie porodu może ważyć nieco poniżej trzech kilogramów i równie dobrze około czterech. Zdarza się, że waży jeszcze więcej, ale wówczas nie mówi się już o prawidłowym przebiegu ciąży, gdyż istnieje ryzyko powikłanego porodu, a masa dziecka może być np. efektem cukrzycy ciężarnych.

Kiedy nie jesteś w ciąży, swoją wagę możesz bez trudu kontrolować za pomocą wskaźnika BMI (masa ciała liczona w kilogramach, podzielona przez wzrost podany w metrach, podniesiony do kwadratu). Gdy oczekujesz dziecka, wagę kontroluje przede wszystkim twój lekarz. Podczas każdej wizyty w gabinecie jesteś ważona przez położną lub ginekologa na tej samej wadze, więc jeśli zgłaszasz się regularnie do lekarza, ewentualne nieprawidłowości sąna czas wychwytywane. Oczywiście kilogramy możesz kontrolować sama, wiedząc ile powinnaś przybierać na wadze w poszczególnych trymestrach ciąży. Poinformuje cię o tym lekarz, a w internecie znajdziesz specjalne kalkulatory dla ciężarnych, które uwzględniają różnice wzrostu i wagi wyjściowej przyszłej mamy. Niewielkich odstępstw od wzorca nie traktuj jak nieprawidłowości.

Dodatkowe kilogramy w ciąży

W ciąży nie można nie przytyć. Przez 9 miesięcy przybywa bowiem kilogramów związanych bezpośrednio z rozwojem dziecka i potrzebną mu "infrastrukturą", łącznie jest to 10-12 kg:

  • samo dziecko: 3-4 kg
  • macica: 1 kg
  • łożysko: 0,5-1 kg
  • płyn owodniowy: 1-2 kg
  • piersi: do 2 kg
  • krew i inne płyny ustrojowe: 3 kg.

Większość tych dodatkowych kilogramów stracisz wkrótce po porodzie (ok. 7 kg), pozostałe w pierwszych miesiącach (sprzyja temu choćby karmienie piersią). Jeśli jednak wyraźnie sobie pofolgowałaś i przybrałaś znacznie więcej niż potrzeba, pozbycie się dodatkowego tłuszczyku z różnych partii ciała będzie wymagało sporo wysiłku: specjalnej diety i aktywności fizycznej.

Ciąża sama w sobie nie jest czynnikiem sprzyjającym nadwadze. Zazwyczaj nadmiernie tyją kobiety, które zawsze miały skłonność do tycia, a oczekiwanie na dziecko stało się jedynie okazją do zrobienia za dużych zapasów. Czasem w ciąży ujawniają się także problemy zdrowotne, sprzyjające nadwadze, np. zaburzenia endokrynologiczne. By mieć pewność, że przed samym porodem waga będzie prawidłowa, trzeba odpowiednio przybierać w czasie całej ciąży, w zależności od potrzeb dziecka.

W I trymestrze twoje dziecko jest tak małe, że przyrost wagi około 2 kg jest zupełnie wystarczający. Pod koniec tego trymestru dziecko waży 10-14 g, a łożysko zaledwie 50 g i produkuje na potrzeby małego człowieka tylko 1,5 g białek dziennie. Zatem, jeśli nie przytyjesz wcale, a nawet nieco schudniesz (np. z powodu obfitych wymiotów, które często pojawiają się na początku ciąży), na pewno dziecku nie zabraknie pożywienia.
W II trymestrze potrzeby dziecka wyraźnie rosną (pod koniec będzie ważył prawie kilogram, a potrzebny mu płyn owodniowy to już około 0,5 litra). Zakłada się, że optymalne przybieranie na wadze to ok. 0,5 kg tygodniowo (2 kg miesięcznie). Podobnie jest w ostatnim trymestrze, jednak tuż przed porodem właściwie już się nie tyje, a na początku III trymestru przybiera najwięcej.

Oczywiście tempo tycia nie jest identyczne u każdej kobiety i to tylko ogólne wytyczne. Bywają przyszłe mamy, których brzuszek wyraźnie się zaokrągla w II trymestrze i takie, które czekają na niego trochę dłużej. Na pewno jednak powinnaś skontaktować się z lekarzem, gdy skok wagi w ciągu tygodnia przekroczył kilogram lub dosłownie z dnia na dzień zauważyłaś zmiany (np. opuchnięta twarz, obrzęki nóg, które nie ustępują po nocnym odpoczynku).

Niedowaga w ciąży

Byłoby idealnie, gdybyś zachodząc w ciążę, miała prawidłową wagę (BMI od 18,5 do 24,9), a potem przybierała zgodnie z wytycznymi. Zarówno bowiem nadwaga, jak i niedowaga są w ciąży niewskazane. Kobiety, które przed ciążą miały sporą niedowagę, a w czasie ciąży nie zmieniły wyraźnie nawyków żywieniowych, częściej rodzą dzieci o niskiej masie urodzeniowej i z zaburzeniami neurologicznymi, w tym wadami wzroku, słuchu, opóźnieniem rozwojowym. Ich dzieci często rodzą się przedwcześnie. Warto przy tym podkreślić, że nieprawidłowości te są związane nie tylko z niską kalorycznością diety, ale i dietą niewłaściwą.

Cechy niedożywienia (niedoboru w organizmie różnych niezbędnych substancji odżywczych) obserwuje się także u kobiet, których waga jest prawidłowa, a nawet tych, które mają nadwagę. Ich dieta bowiem często obfituje w nie najlepsze źródła tłuszczu i cukrów, natomiast brakuje w niej białek, witamin i minerałów. Dlatego niezwykle istotne jest, by już na pół roku przed planowanym zajściem w ciążę zadbać o racjonalne odżywianie, a w przy padku nieprawidłowej masy ciała skorygować dietę ze specjalistą od żywienia lub dietetykiem.

Jeśli twoja wyjściowa waga była za niska, podczas ciąży trzeba zrobić wszystko, by wyrównać jak najszybciej niedobory. W I trymestrze, gdy potrzeby dziecka są jeszcze niewielkie, masz trochę czasu na nadrobienie braków. Tobie przyda się trochę tłuszczyku, który u krąglejszych pań gromadzi się na pośladkach, biodrach i udach, gdyż będzie cennym źródłem energii dla ciebie i dziecka. Zasada, że w I trymestrze nie trzeba zwiększać kaloryczności diety, a w kolejnych wystarczy jeść o 300-500 kcal dziennie więcej, ciebie nie dotyczy. Zapewne specjalista zaleci, byś jak najszybciej wprowadziła do jadłospisu pożywne, zdrowe produkty, a zarazem podpowie, jak radzić sobie z brakiem apetytu (np. małe porcje, a zapewniające sporo energii) i co jeść, by zaspokoić wszystkie potrzeby rozwijającego się małego człowieka.

Jeśli twoja waga przed ciążą była prawidłowa, a podczas oczekiwania na dziecko przyrost masy jest zbyt mały, nie trzeba się zamartwiać. Wewnątrzmaciczne "głodzenie" dzieci zdarza się naprawdę sporadycznie. Częściej taka sytuacja wpływa negatywnie na samopoczucie mamy niż formę dziecka, bo mały "pasożyt" daje sobie radę twoim kosztem. Bardzo rzadko zdarza się, że zbyt małe przybieranie na wadze jest spowodowane zaburzeniami pracy tarczycy i wówczas potrzebna jest konsultacja endokrynologiczna. Czasem niewielki przyrost wagi to objaw problemów rozwojowych dziecka. Dla pewności lekarz zapewne zleci badanie USG, byś mogła się upewnić, że dziecko prawidłowo rośnie. To mit, że duże dzieci rodzą kobiety, które sporo przytyły w ciąży. Często jest wręcz przeciwnie.

Nadwaga w ciąży

Nadwaga w ciąży właściwie nie ma dobrych stron. Wprawdzie zdarza się, że zbyt pulchne mamy rodzą dorodne, duże dzieci, często jednak nadwaga, paradoksalnie, sprzyja urodzeniu dziecka o niskiej masie urodzeniowej, gdyż towarzyszy jej nadciśnienie. Upośledza ono dopływ krwi i składników odżywczych do dziecka, czego efektem może być zaburzony rozwój dziecka. Nadciśnienie bywa zapowiedzią zatrucia ciążowego (gestozy ciążowej) – choroby, która realnie zagraża życiu mamy i dziecka. Inne problemy związane z nadwagą w ciąży, a zwłaszcza otyłością, to:

  • bóle kręgosłupa
  • obrzęki
  • żylaki
  • trudności z oddychaniem
  • powikłania podczas porodu (większe prawdopodobieństwo cesarskiego cięcia, gorsze gojenie się ran, wydłużona akcja porodowa)
  • utrudniona komunikacja z dzieckiem (otyłym kobietom zdarza się zbyt późno odbierać niepokojące sygnały od dziecka, gdyż słabiej czują ruchy płodu).

Oczywiście troskliwa opieka położnicza, a zwłaszcza twój rozsądek, pozwolą zminimalizować to ryzyko.

Jak pilnować wagi w ciąży?

By kontrolować kilogramy w ciąży, nie można się głodzić. To nie czas na diety cud. Nawet wtedy, gdy masz nadwagę, wystarcza unikanie tłustych i słodkich przegryzek, rezygnacja z jedzenia do syta (lepiej częściej, ale mniej), spożywanie większej ilości chudego nabiału i mięsa, ryb, warzyw, owoców i produktów bogatych w błonnik oraz czystej niegazowanej wody.

Powinnaś zjadać pięć niedużych posiłków, a jeśli dopadnie cię między nimi głód, możesz pogryzać owoce, surowe warzywa, chrupkie pieczywo, orzechy. Oczywiście, jeśli ważysz prawidłowo, twoja ciąża przebiega bez powikłań i nie masz specjalnych zaleceń dietetycznych, od czasu do czasu możesz zaszaleć, przecież zaspokajanie zachcianek to jeden z uroków ciąży. Uwaga: szczegółowe zalecenia co do odżywiania są konieczne dla kobiet z nadciśnieniem i cukrzycą.

Nie zapominaj o aktywności fizycznej. Spacery na świeżym powietrzu, ćwiczenia relaksacyjne i pływanie zazwyczaj służą wszystkim ciężarnym.

Prawidłowy przyrost masy w zależności od BMI przed ciążą

Prawidłowy przyrost masy w zależności od BMI przed ciążą
Autor: Archiwum Muratora Ile powinnaś przytyć w ciąży zależy od twojego BMI.
Zdaniem eksperta
dr n. med. Marzena Dębska, specjalista położnik ginekolog, Klinika Położnictwa i Ginekologii CMKP, Szpital Bielański w Warszawie

Nie ma znaczenia, którego dziecka oczekuje kobieta: zasady co do prawidłowego przybierania na wadze są takie same. Dość popularny mit o tym, że więcej kilogramów powinno przybyć w pierwszej ciąży, zapewne wziął się ze społecznej obserwacji, a nie doniesień medycznych. Rzeczywiście często zdarza się, że oczekując kolejnego malucha, kobiety tyją mniej niż za pierwszym razem. Dzieje się tak, gdyż ich wyjściowa waga jest większa, zatem prawidłowy przyrost masy mniejszy. Ponadto doświadczone mamy lepiej już rozumieją, że "jedzenie za dwoje" nie jest zdrowe i nie sprzyja urodzeniu większego potomka, a poza tym doskonale pamiętają, jak ciężko było pozbyć się tych zbędnych kilogramów po porodzie. Z drugiej strony, kolejne dziecko rodzimy później, często po trzydziestce, a wówczas zmienia się metabolizm kobiety i rośnie tendencja do tycia. Wtedy przyrost wagi może być większy niż za pierwszym razem, ważne jednak, by mieścił się w normie, gdyż późna ciąża jest zawsze obarczona większym ryzykiem, zatem nie ma sensu dokładać problemów, które mogą wynikać z nadwagi. Dwoje dzieci nie oznacza podwójnego limitu kilogramów. W przypadku ciąży mnogiej do wagi przewidzianej dla ciąży pojedynczej trzeba jedynie dodać masę dzieci i łożysk. Zalecana waga docelowa w ciąży mnogiej to ok. 15 kg. Nawet w przypadku szczupłych przyszłych mam nie powinna przekroczyć 20 kg.

miesięcznik "M jak mama"
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W nowym M jak Mama o tym, jak jakie prawa i przywileje mają ciężarne zatrudnione na etacie, a także: co pomoże ci urodzić naturalnie i jak wspierać wcześniaka. Przeczytaj również, jaką matę edukacyjną kupić niemowlakowi.

Kup dostęp od 2,50 zł
okladka m jak mama 09/19
KOMENTARZE
toff
|

Ja przez całą ciążę przytyłam niecałe 4kg (zasługa cukrzycy ciążowej)

Benia
|

Koniec 27 tc waga +2kg od wyjściowej czuję się świetnie ze aż się boję bo to trochę za malo

Benia
|

Jestem w 14 tc schudłam 3 kg i stoję w miejscu brzuch praktycznie nie rośnie

Aga
|

Jestem w 34 tygodniu ciazy , przytyłam 3 kg . Co mnie martwi niby wszystko jest ok. Dziecko ma 2,5 kg . W pierwszej ciazy przytyłam 16kg . A dlaczego teraz nie tyje . Wyniki moczu i krwi nie wykazują nic . Jeżeli wszytsko okaze się Ok to tylko się cieszyć , ale do tego momentu sen z powiek .

Patrycja
|

jestem w 7 miesiacu ciazy. przed ciaza wazylam 54kg a przytylam 5kg :) czyli obecnie waze 59 kg.

Ags
|

Hm... W I ciąży w I trym. schudłam 3 kg- mdłości były koszmarne i leżałam niemal cały trymestr...
Potem przybrałam 10kg, a więc od wagi startowej jedynie 7 kg.
Lekarka się dziwiła, bo w III trym. przybrałam jedynie ok. 1kg.
Po porodzie okazało się, że mam Hashimoto... Ok.

Ciąża nr 2- I trym. -2kg, jestem obecnie w 32tyg. ciąży i przybrałam 6kg a od masy sprzed ciąży jedynie 4 kg...
Fakt, że w tej ciąży czuję się w ogóle normalnie, nie ma przeciwwskazań do ruchu, jem regularnie i zdrowo i niestety jak zawsze dużo jak wcześniej itp.
Ale zastanawiam się czy np. przez kolejne 8 tyg. nie przybiorę nagle, czy znów będę miała taki niski przyrost. Z czego to wynika?
Brzuch mam sporo większy, niż poprzednio, już przerósł brzuszek porodowy z ciąży nr 1. Ale ogólnie to słabo.

Lekarz ogólnie nie zwrócił uwagi na moją masę ciała. Mam anemię i też nie zwrócił na to uwagi, choć czuję się zmęczona i rzadko ostatnio wychodzę z domu (jem mięso, con. 2 posiłki dziennie są z mięsem! kaszę gryczaną, łykam suplement dla kobiet w ciąży, więc nie wiem skąd te niedobory).

Mam nadzieję, że ten słaby przyrost wagi jest spowodowany tym, że jednocześnie tracę tkankę mięśniową, którą ciężko wypracowałam przez lata treningów i dobrego odżywiania i pozornie wydaje się, że przybrałam tylko 4 kg, ale straciłam np. 2 kg masy mięśniowej jednocześnie (widać bardzo po udach np.).

Myślę, że gdybym jadła fast foody i słodycze, tyłabym na potęgę, ale chyba nie o to chodzi?

dfg
|

o diecie w ciąży i prawidłowym przyroście wagi w ciąży polecam filmik : https://www.youtube.com/wat...
ta dziewczyna w ciazy przytyla tylko 4 kg dzięki temu, ze prawidlowo sie odzywiała (jadła 8 posilkow dziennie)

bibi
|

Na pewno mnóstwo takich Pań znasz? Ja w poprzedniej ciąży przytyłam 10 kg po 2 tygodniach od porodu śladu po ciąży nie było wyszliśmy pierwsi (było kilka porodów tym samym dniu) z dzieckiem ze szpitala, mieliśmy oboje idealne wyniki, młody rozwija się szybciej niż rówieśnicy co łatwo mi zobaczyć bo akurat znam kilka dzieci w jego wieku. Po urodzeniu ważył niecałe 3 kg. Nie ma co usprawiedliwiać swojego obżarstwa dobrem dziecka chyba że to komuś poprawia samopoczucie :P W tej ciąży tyje szybciej ale mam świadomość że to przez to że nie jem aż tak zdrowo jak w pierwszej ciąży kiedy pochłaniałam mnóstwo owoców i warzyw, piłam po 2 l wody dziennie...

Kalina
|

ja planuję ciążę od kilku miesięcy, choć nie wiem czy właściwie...tzn chciałabym i przeciwskazań nie ma, ale tryb życia mam taki ze nawet niczego wartościowego nie ma kiedy zjeść. są niby w sklepach rożnego rodzaju zestawy opracowane pod to specjalnie, nawet w sprzedaży internetowej (np. Sklepstarania.pl ), ale chyba jednak kilku minut na zjedzenie czegoś normalnego żaden suplement nie zastąpi...

iwona
|

Hej dziewczyny...ja w pierwszej ciazy przytylam 43 kilo masakra...waga wyjsciowa 65 a przy porodzie 107 przy 173 wzrostu
...zeszlo jak poszlam do pracy