Rozrusznik serca i ICD: co to za urządzenia i gdzie się je wszczepia
Rozrusznik serca i wszczepialny kardiowerter defibrylator (ICD) to niewielkie urządzenia elektroniczne, które umieszcza się pod skórą, najczęściej w okolicy obojczyka. Przez cały czas kontrolują rytm serca i reagują, gdy pojawiają się nieprawidłowości. Na pierwszy rzut oka mogą wyglądać podobnie, ale ich rola w organizmie jest inna.
Rozrusznik pomaga, gdy serce bije zbyt wolno lub nieregularnie, co może powodować zasłabnięcia i przewlekłe zmęczenie. ICD ma inne zadanie: ma przerwać arytmię zagrażającą życiu i zmniejszyć ryzyko nagłego zatrzymania krążenia. Oba urządzenia składają się z generatora z baterią oraz elektrod doprowadzonych do serca.
Różnice między rozrusznikiem a ICD: impulsy, cel i reakcja na arytmię
Najważniejsza różnica dotyczy mocy i celu impulsów elektrycznych. National Heart, Lung, and Blood Institute podaje, że rozrusznik wysyła impulsy o niskiej energii, zwykle niewyczuwalne. Ich zadaniem jest pobudzanie serca tak, aby utrzymywało prawidłowe tempo i rytm na co dzień.
ICD działa inaczej, bo ma przerwać arytmię zagrażającą życiu. Gdy wykryje bardzo szybki, chaotyczny rytm, może podać silniejszy impuls elektryczny. National Institutes of Health wyjaśnia, że celem jest przywrócenie prawidłowego rytmu serca w sytuacji ryzyka zatrzymania krążenia.
Wskazania do rozrusznika i ICD: kiedy rozważa się wszczepienie
Dobór urządzenia zależy od historii choroby i wyników badań, takich jak EKG oraz echo serca. Rozrusznik stosuje się zwykle przy bradykardii, gdy serce bije zbyt wolno, aby zapewnić organizmowi odpowiednie ukrwienie. ICD rozważa się wtedy, gdy ryzyko groźnych arytmii komorowych jest bardzo wysokie. Merck Manual Professional Edition wymienia m.in. następujące wskazania:
- napady migotania komór lub groźnego częstoskurczu komorowego
- przebyty w przeszłości zawał mięśnia sercowego z niską wydajnością serca
- stwierdzoną kardiomiopatię niedokrwienną lub rozstrzeniową
- objawy niewydolności serca, które nie ustępują mimo leczenia farmakologicznego
- poważne zaburzenia przewodzenia impulsów, takie jak bloki serca wysokiego stopnia
Powikłania po wszczepieniu rozrusznika lub ICD i zalecenia po zabiegu
Wszczepienie urządzenia to zabieg, który zwykle przebiega bezpiecznie, ale jak każda procedura medyczna wiąże się z ryzykiem powikłań. Healthdirect podaje, że najczęściej są to obrzęk, zasinienie lub niewielkie krwawienie w miejscu nacięcia. Rzadziej dochodzi do zakażenia rany albo przemieszczenia elektrod, co może wymagać korekty ich ułożenia.
Po zabiegu ważne są regularne wizyty kontrolne, podczas których sprawdza się stan baterii i ustawienia urządzenia. Bateria w ICD zwykle działa od 5 do 15 lat, a potem wymaga wymiany. Na co dzień warto też unikać silnych pól magnetycznych, bo mogą zakłócać pracę elektroniki urządzenia.
Refundacja NFZ i pobyt w szpitalu po wszczepieniu rozrusznika lub ICD
W Polsce wszczepienie rozrusznika i kardiowertera defibrylatora jest refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia. W placówkach z kontraktem z NFZ pacjent nie płaci ani za urządzenie, ani za jego implantację. Zarządzenia Prezesa NFZ określają wycenę tych procedur, a refundacja obejmuje też m.in. ewentualną wymianę elektrod lub naprawę systemu.
Długość pobytu w szpitalu zależy od rodzaju urządzenia i stanu pacjenta. Przy bardziej złożonych systemach, na przykład kardiowerterach podskórnych, hospitalizacja może trwać około 7 dni. Po wypisie pacjent zwykle otrzymuje paszport urządzenia, który warto mieć przy sobie, szczególnie podczas kontaktu z ochroną zdrowia lub kontroli na lotnisku.
Życie z rozrusznikiem lub ICD: karta pacjenta i bezpieczna odległość od elektroniki
Rozrusznik lub ICD mają ułatwiać normalne funkcjonowanie i zwiększać bezpieczeństwo. Po zabiegu pacjent dostaje kartę pacjenta (paszport urządzenia), którą warto nosić przy sobie, bo w razie nagłego zdarzenia informuje ratowników o typie implantowanego urządzenia. Przy większości domowej elektroniki można funkcjonować normalnie, o ile zachowuje się dystans około 15-20 cm.
8
Źródła:
