Dlaczego upadki u seniorów kończą się hospitalizacją i niepełnosprawnością?
Upadek to nagłe, niezamierzone zdarzenie, po którym osoba trafia na ziemię lub niższy poziom. U seniorów często nie kończy się na potknięciu, bo może prowadzić do urazu, trwałej niepełnosprawności i dłuższego pobytu w szpitalu. Dane z „Przeglądu Epidemiologicznego” pokazują skalę problemu: w Polsce z powodu upadków hospitalizowano ponad 45 000 osób po 65. roku życia.
Jak zabezpieczyć dom przed upadkiem seniora?
Proste zmiany w mieszkaniu mogą realnie zmniejszyć ryzyko upadku. Według danych organizacji Cochrane modyfikacje domowe ograniczają liczbę upadków nawet o 38 proc. u osób z grupy wysokiego ryzyka, zwłaszcza po wcześniejszym upadku lub niedawnej hospitalizacji. Najwięcej daje usunięcie przeszkód z podłogi i lepsza widoczność w ciągach komunikacyjnych, takich jak korytarz, schody i łazienka.
- zamontowanie nakładek antypoślizgowych na stopniach schodów
- zainstalowanie solidnych poręczy przy wszystkich schodach
- usunięcie zbędnych przedmiotów i bałaganu z przejść
- zadbanie o bardzo mocne oświetlenie w przedpokoju i łazience
- zabezpieczenie śliskich nawierzchni matami gumowymi.
Leki, które zwiększają ryzyko upadku. Co sprawdzić w domowej apteczce?
Niektóre leki przyjmowane na stałe mogą pogarszać stabilność i zwiększać ryzyko upadku. W JAMA opisano, że leki są najczęstszym czynnikiem zewnętrznym, który można modyfikować w profilaktyce upadków. Szczególnie niebezpieczne są działania niepożądane, takie jak zawroty głowy, senność i nagłe spadki ciśnienia, dlatego ostrożność jest potrzebna zwłaszcza przy poniższych grupach preparatów.
- leki nasenne i uspokajające (np. benzodiazepiny)
- leki przeciwdepresyjne i przeciwpsychotyczne
- preparaty stosowane w leczeniu padaczki
- niektóre leki na nadciśnienie i choroby serca.
Ćwiczenia na równowagę dla seniora. Co daje najlepsze efekty?
Regularna aktywność fizyczna pomaga utrzymać równowagę i zmniejsza ryzyko upadku. Analizy opublikowane w serwisie Systematic Reviews wskazują, że najlepsze efekty dają treningi prowadzone przez ponad 3 miesiące, najlepiej pod okiem specjalisty. W praktyce sprawdzają się ćwiczenia wzmacniające mięśnie nóg, zajęcia Tai Chi poprawiające koordynację oraz proste ćwiczenia oporowe, które wspierają kościec.
Przyczyny upadków u seniorów: niedociśnienie ortostatyczne, wzrok i czucie w stopach
Przyczyna upadków nie zawsze leży w otoczeniu, takim jak próg czy śliski dywan. U części osób problemem jest niedociśnienie ortostatyczne, czyli nagły spadek ciśnienia po wstaniu z łóżka lub fotela, z objawami typu mroczki przed oczami. Znaczenie mają też zmiany związane z wiekiem, w tym pogorszenie wzroku i słabsze czucie w stopach, a w razie niepewności podczas chodzenia pomocny bywa przegląd domowej apteczki razem z lekarzem oraz proste poprawki w mieszkaniu, na przykład dodatkowy uchwyt w łazience i mocniejsze oświetlenie na korytarzu.
5
Źródła:
