Posocznica: sepsa zaczyna się niewinnie...

Konsultant: Elżbieta Lejbrandt, kierownik Oddziału Nadzoru Epidemiologii w Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Warszawie
Autor: Krystyna Bilska

Sepsa budzi lęk – i słusznie, bo jest naprawdę groźna. Każda infekcja bakteryjna, wirusowa lub grzybicza mobilizuje układ odpornościowy do walki. Czasem jednak zdarza się tak, że bariera odpornościowa jest osłabiona lub zostaje przełamana i dochodzi do zakażenia uogólnionego, czyli właśnie sepsy. Im więcej będziesz wiedzieć o posocznicy, tym łatwiej się przed nią obronisz.

Sepsa (inaczej posocznica) to zespół objawów spowodowanych gwałtowną reakcją organizmu na zakażenie. Punktem wyjścia może być każdy rodzaj zakażenia wywołany przez bakterie, wirusy lub grzyby – ropień na skórze, zapalenie pęcherza, płuc. Zazwyczaj infekcja powoduje tylko miejscowy stan zapalny, który zostaje opanowany przez układ odpornościowy. Gdy jednak drobnoustroje przełamią barierę ochronną organizmu, stan zapalny szerzy się jak pożar w wyniku uwalniania się tzw. mediatorów zapalenia. Służą one obronie przed infekcją, ale wydzielane w nadmiarze zamiast zwalczać, nasilają stan zapalny. W części przypadków zaś drobnoustroje przedostają się do krwi, a z nią do każdego zakamarka ciała. Mogą w krótkim czasie doprowadzić do niewydolności narządów wewnętrznych. Nie można się nią zarazić, ale można się zarazić chorobą zakaźną, która w pewnych określonych warunkach może wywołać objawy sepsy.

Nie przegap

Sepsa może wystąpić u każdego

Sepsa może wystąpić u każdego, ale są osoby bardziej na nią narażone. Należą do nich:

  • noworodki i ludzie starsi, ponieważ w pierwszym przypadku układ odpornościowy jest jeszcze niedojrzały, w drugim – osłabiony z racji wieku albo przewlekłych schorzeń (np. cukrzycy, marskości wątroby, alkoholizmu)
  • osoby po przeszczepach (przyjmujące leki osłabiające reakcję układu odpornościowego), rozległych urazach (np. oparzeniach), usunięciu śledziony
  • osoby po inwazyjnych zabiegach medycznych (operacjach, z wenflonami).

Zakażenie mogą wywołać różne drobnoustroje, ale najczęściej są to gronkowce, paciorkowce, pneumokoki i meningokoki. Szczególnie niebezpieczne okazały się te ostatnie – do niedawna w Polsce występował głównie mniej zjadliwy typ B, ale od kilku lat coraz częściej pojawia się agresywny typ C. Inwazyjna choroba meningokokowa może rozwinąć się jako zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, sepsa lub sepsa z zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych.
Za przypadki sepsy wśród młodych, pozornie zdrowych osób najczęściej odpowiedzialne są właśnie meningokoki, które łatwo się rozprzestrzeniają. Żyją w wydzielinie jamy nosowo-gardłowej. Lekarze twierdzą, że nosicielami tych bakterii jest ok. 5–10 proc. ludzi, którzy nawet nie zdają sobie z tego sprawy. U młodzieży odsetek ten może nawet przekraczać 20 proc. Nosiciele nie mają żadnych objawów, są zdrowi, ale mogą rozsiewać śmiertelne bakterie. Zakażeniu sprzyjają bliskie, bezpośrednie kontakty – pocałunki, jedzenie lub picie z jednego naczynia, używanie wspólnych sztućców, palenie tego samego papierosa.
Choroba meningokokowa atakuje najczęściej zimą i na wiosnę. Zakaża chora osoba, ale także nosiciel (nosicielstwo może trwać kilka dni, tygodni, miesięcy). Pocieszenie może stanowić fakt, że bakterie wywołujące inwazyjną chorobę meningokokową nie przeżywają poza organizmem człowieka, do zakażenia konieczny jest kontakt z wydzieliną z jamy nosowo-gardłowej.
Liczba przypadków sepsy corocznie się zwiększa, nie tylko z powodu starzenia się społeczeństwa i często stosowanych inwazyjnych metod leczenia (operacji oraz zabiegów chirurgicznych), ale również dlatego, że nadużywamy antybiotyków. Wynikiem tego jest narastająca oporność bakterii na antybiotyki.

Ważne

Ważne

W USA rocznie wykrywa się ok. 750 tys. przypadków ciężkiej sepsy. W ciągu ostatnich 20 lat liczba ta podwoiła się. Ciężka sepsa zabija w USA więcej chorych niż udar mózgu, rak płuc oraz rak piersi razem wzięte. W Unii Europejskiej z jej powodu umiera rocznie 146 tys. osób (to ok. 30 proc. pacjentów z sepsą).

W Polsce nie ma obowiązku rejestracji przypadków ciężkiej sepsy w dokumentacji szpitalnej. Na podstawie dwóch badań przeprowadzonych na oddziałach intensywnej terapii szacuje się, że liczba takich przypadków wynosi ok. 30 tys. rocznie. Śmiertelność z powodu posocznicy wynosi 54 proc. (2006 r.). Międzynarodowa organizacja „Pokonać sepsę” (należy do niej Polska Grupa Robocza ds. Sepsy), wdraża program postępowania, którego celem jest zmniejszenie śmiertelności z powodu tej choroby o 25 proc. w ciągu 5 lat.

Posocznica na początku ma objawy przypominające grypę

Gorączka, ból gardła i mięśni, osłabienie, przyśpieszone bicie serca i oddech. Ale symptomy mogą też być przeciwne – obniżona temperatura ciała (poniżej 36°C), spadek ciśnienia, duszności. Gdy zakażenie się rozszerza, objawy szybko narastają. Bardzo charakterystyczna jest drobna wysypka – czerwona bądź sinawa, na kończynach i tułowiu – która nie blednie pod wpływem ucisku. Pojawiają się także zaburzenia krzepnięcia krwi, zatrzymanie wydzielania moczu, nudności i wymioty – zależnie od tego, które narządy zostały zaatakowane.

W opanowaniu sepsy liczy się każda godzina

Sepsa rozprzestrzenia się niczym błyskawica. Uruchamia w organizmie kaskadę nieodwracalnych, zagrażających życiu zmian: niszczy naczynia krwionośne, prowadzi do powstawania zatorów, uszkadza układ oddechowy. Można do tego nie dopuścić, jak najszybciej rozpoczynając leczenie w szpitalu (m.in. podanie silnych antybiotyków, preparatu zawierającego tzw. aktywowane białko C, podtrzymanie funkcji niewydolnych narządów).

Sepsie można zapobiegać

Przynajmniej w dużym stopniu. Nie należy zaniedbywać leczenia stanów zapalnych – zęba, migdałków, przeziębień. Nie wolno nadużywać antybiotyków i stosować ich na własną rękę. Trzeba zadbać o wzmocnienie odporności. Warto też rozważyć możliwość zaszczepienia się przeciw niektórym bakteriom wywołującym sepsę.

Sepsa: lepiej dmuchać na zimne

Jedna łyżeczka dla mnie, jedna dla ciebie... Wiele mam tak zachęca dziecko do jedzenia, nie zdając sobie sprawy, że jest to prosty sposób na wzajemne przekazywanie sobie groźnych bakterii, np. meningokoków, które mogą występować w jamie nosowo-gardłowej. Bliski kontakt z osobą, u której stwierdzi się zakażenie meningokokowe, oznacza konieczność przyjęcia (osłonowo) odpowiedniego antybiotyku.

Szczepić czy nie?

Wielu specjalistów uważa, że należy się zaszczepić. W chwili obecnej na rynku dostępne są różnego typu szczepionki przeciwko bakteriom wywołującym sepsę. Na przykład szczepionki przeciwko meningokokom typu C, ze względu na ich koszt i to, że nie podlegają refundacji, zaleca się przede wszystkim osobom, znajdującym się w grupach ryzyka:

  • dzieciom w wieku przedszkolnym i młodzieży oraz żołnierzom i rekrutom, bo przebywanie w dużych grupach (np. w akademiku, koszarach) sprzyja zakażeniu
  • przewlekle chorym, z obniżoną odpornością
  • wybierającym się w podróż do krajów o podwyższonym ryzyku zachorowania (Arabia Saudyjska, Afryka Północna i Środkowa).

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: Photos.com

Aktualizacja: 08.09.2014

reklama
reklama
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Koklusz czyli krztusiec. Objawy, diagnoza i leczenie kokluszu Koklusz czyli krztusiec. Objawy, diagnoza i leczenie kokluszu

Koklusz czyli krztusiec przez wiele lat, dzięki szczepieniom, nie stanowił zagrożenia. Jednak teraz...

więcej

28360

TĘŻEC - zakażenie, objawy, leczenie TĘŻEC - zakażenie, objawy, leczenie

Tężec to ostra choroba zakaźna, występująca na całym świecie. Uwaga! Nawet drobne skaleczenie może...

więcej

25240

Jak można się zarazić gronkowcem? Jak można się zarazić gronkowcem?

Gronkowce żyją powszechnie w otaczającym nas środowisku. To bakterie, których nazwa wzięła się od...

więcej

17099

Borelioza - objawy i leczenie Borelioza - objawy i leczenie

Borelioza znana jest od niedawna, ale niestety zbiera coraz większe żniwo. Lekarze wciąż jednak nie...

więcej

49818

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Znajdź badanie

Wybierz badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Radzę wykonać pantomogram, który obejmuje również staw skroniowo-żuchwowy. To tam prawdopodobnie jest przyczyna bólu. Na zapalenie stawu najczęściej zalecane są niesterydowe środki przeciwzapalne...

Przebarwienie pozapalne jest niekorzystnym objawem ubocznym po zabiegu. Powinna pani zgłosić się do dermatologa w celu oceny skóry i ustalenia właściwego postępowania.

Jeśli jest skuteczny, nie ma przeciwwskazań, aby go pani przyjmowała. Jeśli nadal źle się pani czuje, radzę rozważyć terapię hormonalną.

Grupy wsparcia
data

Maj 29, 2015

Jak chcecie robić soki to musicie troszkę bardziej się postarać. Ponieważ piszecie takie bzdury, że tego czytać się nie da. Po pierwsze najważniejsza jest wyciskarka która ma jak najmniej obrotów. Z tego co wiem to hurom ma dwie generacje, 1 posiada obroty w granicach 80 obr/min. Za to...

data

Maj 29, 2015

Widzę, że Green Barley Slim coraz popularniejszy :) I super bo to na prawdę fajny wspomagacz odchudzania. Stosuję razem z dietą i ćwiczeniami już od miesiąca i póki co 4 kg mniej :)

data

Maj 26, 2015

Polecam pożywny środek dietetyczny Fit+ Feelgood, który wspomaga utratę nadmiernych kilogramów. Składa się z 3-składnikowego białka, które buduje suchą masę ciała. Uzupełnione jest ono o włókna prebiotyczne, L-karnitynę i kwasy omega-3, które poprawiają trawienie i redukcję tkanki...

data

Maj 28, 2015

Nie wierzę , że ludzie wierzą w takie głupoty. Cudowny suplement diety , który każdy może wyprodukować.

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.