- Afazja dotyka aż 18 proc. chorych po udarze mózgu i wynika z uszkodzeń struktur neurologicznych
- W afazji płynnej Wernickego pacjent buduje długie zdania pozbawione głębszego sensu i świadomości popełnianych błędów
- Według danych medycznych powrót chorego do pełnej sprawności językowej może potrwać około dwóch lat
Co to jest afazja po udarze mózgu i dlaczego występuje?
Utrata zdolności mówienia po udarze mózgu to niezwykle trudne doświadczenie, ale warto wiedzieć, że afazja dotyka aż 18 proc. chorych po tego typu epizodzie neurologicznym. To zaburzenie wynika bezpośrednio z uszkodzenia tych fragmentów mózgu, które odpowiadają za język i komunikację. Twój bliski nagle traci możliwość swobodnego wyrażania myśli oraz rozumienia słów, co wiąże się również z problemami w czytaniu i pisaniu.
Afazja pojawia się zazwyczaj bardzo nagle, najczęściej właśnie jako konsekwencja udaru, choć może wystąpić również po urazie głowy. Uszkodzenie struktur mózgowych sprawia, że pacjent zostaje uwięziony we własnym ciele i nie potrafi zakomunikować swoich podstawowych potrzeb. Dlatego tak ważne jest, abyś jako opiekun zrozumiał mechanizm tego stanu, co znacznie ułatwi wam codzienną współpracę i zmniejszy frustrację obu stron.
Różne rodzaje afazji. Jakie objawy zauważysz u swojego bliskiego?
Zaburzenia mowy po udarze dzielą się na dwie główne kategorie, czyli afazję płynną oraz afazję niepłynną. Uszkodzenie płata skroniowego często prowadzi do płynnej afazji Wernickego, w której chory buduje długie, ale pozbawione głębszego sensu zdania. Często dodaje on niepotrzebne lub całkowicie zmyślone słowa, a przy tym sam nie ma świadomości popełnianych błędów i z trudem rozumie, co do niego mówisz.
Z kolei afazja niepłynna objawia się zupełnie inaczej i przyjmuje u chorych następujące formy:
- afazja Broki zmusza pacjenta do wypowiadania krótkich i sensownych fraz, ale robi to z ogromnym wysiłkiem
- pomijanie krótkich słów jest typowe dla afazji Broki, w której pacjent gubi w zdaniach spójniki i przyimki, chociaż całkiem dobrze rozumie mowę innych osób
- afazja całkowita to najcięższa postać wynikająca z rozległych uszkodzeń mózgu, w której pacjent ma skrajnie ograniczone możliwości mówienia i rozumienia języka.
Jak wspierać chorego z afazją w codziennej komunikacji?
Komunikacja z osobą po udarze wymaga od ciebie ogromnej cierpliwości, ale specjaliści wskazują konkretne metody, które skutecznie ułatwiają codzienne funkcjonowanie. W pierwszej kolejności zadbaj o odpowiednie otoczenie, wyłączając telewizor i eliminując wszelkie hałasy, które mogą rozpraszać uwagę chorego. Zawsze zwracaj się do bliskiego używając normalnego i dorosłego języka, unikając przy tym infantylnego tonu i traktowania pacjenta jak dziecko.
Aby dodatkowo pomóc bliskiemu w wyrażaniu swoich potrzeb, wdróż do waszej rutyny te sprawdzone działania:
- zadawaj proste pytania, na które chory może łatwo odpowiedzieć używając słów tak lub nie
- rozbijaj wszystkie instrukcje i prośby na małe i bardzo łatwe do zrozumienia kroki
- zawsze daj bliskiemu odpowiedni czas na przetworzenie informacji i sformułowanie odpowiedzi
- korzystajcie ze wsparcia gestów dłoni, wskazywania palcem, rysowania lub zapisywania pojedynczych słów na kartce
- przygotujcie specjalną książkę z obrazkami przedstawiającymi codzienne tematy, co znacznie przyspieszy wasze rozmowy.
Z czasem, gdy twój bliski nabierze większej pewności siebie, zacznij częściej wychodzić z nim z domu do ludzi. To pozwoli mu ćwiczyć komunikację i rozumienie w prawdziwych sytuacjach życiowych, co jest niezbędnym elementem powrotu do sprawności. Takie działanie nie tylko poprawi jego funkcje poznawcze, ale również skutecznie ochroni go przed społecznym wykluczeniem i poczuciem osamotnienia.
Rehabilitacja logopedyczna w Polsce. Jak wygląda leczenie afazji?
Według danych medycznych powrót do pełnej sprawności językowej może potrwać około dwóch lat, choć niestety nie każdy pacjent całkowicie odzyskuje dawną zdolność mówienia. Skuteczna terapia wymaga interdyscyplinarnego zespołu, w którym bardzo ważną rolę, tuż obok neurologa i fizjoterapeuty, odgrywa profesjonalny logopeda.
Kompleksowa rehabilitacja powinna rozpocząć się jak najwcześniej jeszcze na oddziale neurologicznym, a następnie być kontynuowana w wyspecjalizowanych ośrodkach, w ambulatorium i ostatecznie w domu.
Polskie realia pokazują, że bezpośrednie skierowanie z kliniki neurologii do ośrodka rehabilitacji działa sprawnie, a czas oczekiwania zazwyczaj jest krótki. Problem pojawia się jednak na późniejszym etapie, ponieważ zajęcia logopedyczne w ramach kontraktu z Narodowym Funduszem Zdrowia nie są finansowane w wystarczającej dla pacjentów liczbie.
Z tego powodu ostateczna ścieżka leczenia twojego bliskiego będzie zależeć w dużej mierze od waszych możliwości finansowych i konieczności szukania prywatnego wsparcia u specjalistów poza NFZ.
8 nawyków psychicznych, które ułatwią życie GALERIA
8
Źródła:
