Zawroty głowy to uczucie, w którym pojawia się wrażenie ruchu lub poruszania się otoczenia mimo braku rzeczywistego ruchu. „Zawroty głowy występują, gdy odczuwasz ruch lub ruch otaczających obiektów, gdy tak naprawdę go nie ma” – mówi Jared Braunstein, internista.
Zawroty głowy - przyczyny
„Pacjenci często czują się tak, jakby pomieszczenie się kręciło” – dodaje. To objaw, który występuje stosunkowo często – około 40 proc. dorosłych doświadcza go przynajmniej raz w życiu. Może mieć wiele przyczyn, od migren po infekcje ucha. „Zwykle dochodzi do stymulacji narządu równowagi w uchu wewnętrznym” – mówi Hamid Djalilian, otolaryngolog. „Może to również wystąpić z powodu zmian wpływających na ośrodki nerwowe odpowiedzialne za równowagę w tylnej części mózgu” – dodaje. Zawroty głowy nie są odrębną chorobą. „Zawroty głowy są często objawem czegoś innego, co dzieje się w organizmie” – wskazuje Neil Bhattacharyya, profesor otolaryngologii.
Zawroty głowy - objawy
Zawrotom głowy często towarzyszą inne objawy. „Pacjenci zgłaszają nudności, wymioty, utratę słuchu, szumy uszne i trudności z chodzeniem” – mówi Jared Braunstein. Daniel Flaherty, fizjoterapeuta, dodaje, że mogą występować także zaburzenia widzenia, problemy z równowagą, uczucie pełności w uchu, bóle głowy oraz uczucie oszołomienia. Mechanizm zawrotów głowy wiąże się z połączeniem między uchem, mózgiem i oczami. „Ucho wewnętrzne jest połączone przez pień mózgu z nerwami sterującymi ruchem oczu” – mówi otolaryngolog. „Kiedy ucho wewnętrzne jest nieprawidłowo pobudzone, wysyła sygnał do mózgu, a mózg interpretuje to jako ruch. Następnie wysyła sygnał, który porusza oczami, aby dostosować je do ruchu głowy. Jednak mózg uświadamia sobie, że ruch nie nastąpił, i koryguje ten ruch oczu. To może powtarzać się kilka razy lub wiele razy. Ten ruch oczu powoduje odczucie ruchu u pacjenta” – dodaje.
BPPV co to jest?
Jedną z najczęstszych przyczyn są łagodne zawroty głowy. „Najłagodniejszą przyczyną zawrotów głowy są łagodne położeniowe zawroty głowy” – mówi Jared Braunstein. „Dochodzi do nich, gdy kryształki węglanu wapnia w uchu wewnętrznym, które pomagają utrzymać równowagę, przemieszczają się pod wpływem określonych ruchów głowy” – dodaje. Daniel Flaherty wskazuje, że ten typ zawrotów najczęściej występuje u osób po 50. roku życia i częściej dotyczy kobiet. Inną przyczyną jest westybulopatia, czyli zaburzenie działania układu przedsionkowego w jednym uchu, które powoduje, że mózg odbiera ruch głowy mimo jego braku. Zawroty pojawiają się częściej podczas stania lub poruszania się niż podczas siedzenia albo leżenia. Zawroty głowy mogą być także związane z migreną. „Migrena przedsionkowa jest formą migreny, która wpływa na ucho wewnętrzne i może powodować objawy krótkich lub długich epizodów zawrotów głowy” – mówi Djalilian. Dodaje, że u części pacjentów zawroty mogą utrzymywać się przez tygodnie lub miesiące. Przyczyną może być również infekcja ucha wewnętrznego lub stan zapalny jego struktur, które zaburzają równowagę.
Zawroty głowy - leczenie
Leczenie zależy od przyczyny. W przypadku łagodnych zawrotów głowy stosuje się manewr Epleya. „To profesjonalne i celowe ustawienie głowy, aby przywrócić kryształki w uchu wewnętrznym na właściwe miejsce i przywrócić równowagę” – mówi Flaherty. „W niektórych przypadkach ludzie mogą nauczyć się bezpiecznie wykonywać te ruchy w domu” – dodaje.Westybulopatię leczy się rehabilitacją przedsionkową, która pomaga mózgowi rozpoznać, że otrzymuje nieprawidłowy sygnał. W leczeniu objawów stosuje się leki przeciwhistaminowe, a przy bakteryjnych infekcjach ucha wewnętrznego antybiotyki – wskazuje Jared Braunstein. W przypadku migreny leczenie może obejmować „połączenie leków, suplementów i zmian stylu życia, aby zoptymalizować sen, dietę i zmniejszyć stres” – mówi Djalilian. „Ten stan występuje częściej w okresie menopauzy, dlatego niektóre pacjentki mogą potrzebować hormonalnej terapii zastępczej, aby poprawić objawy” – dodaje. Zawroty głowy mogą być także objawem poważniejszych chorób. „Zawroty głowy mogą być oznaką czegoś poważniejszego, jak guzy, nerwiak nerwu słuchowego, stwardnienie rozsiane, uraz głowy lub choroba Meniere’a (nagromadzenie płynu w uchu wewnętrznym)” – mówi Jared Braunstein.
Doktor Flaherty zaleca kontakt z lekarzem, jeśli zawrotom głowy towarzyszy utrata słuchu, utrata wzroku, opadanie twarzy, zaburzenia mowy, utrata przytomności, duszność, ból w klatce piersiowej, uraz głowy lub napady drgawkowe. „Zawroty głowy mogą prowadzić do upadków, wypadków i obniżenia jakości życia” – mówi. „Powinieneś porozmawiać z lekarzem, jeśli doświadczasz objawów zgodnych z zawrotami głowy” – dodaje.
