To jeden z najprostszych ruchów wykonywanych każdego dnia, ale dla części seniorów może mieć duże znaczenie diagnostyczne. Trudności ze wstawaniem z krzesła coraz częściej są analizowane jako sygnał pogarszającej się sprawności fizycznej i psychicznej. Wyniki wieloletniego badania pokazują, że ten niepozorny objaw może wiązać się z jakością życia, stanem stawów i samopoczuciem osób starszych.
Wstawanie z krzesła zdrowie seniorów. Prosty sygnał stanu organizmu
To, jak sprawnie starsza osoba wstaje z pozycji siedzącej, może wskazywać na jej ogólny stan zdrowia. Trudności ze wstawaniem mogą sugerować ryzyko problemów psychicznych oraz spadek jakości życia. Zespół naukowców z Uniwersytetu w Szardży wraz z międzynarodowymi współpracownikami przeanalizował dane ponad 50 tys. osób w wieku 50 lat i starszych z 15 krajów europejskich. Uczestników obserwowano przez niemal dekadę. Na początku badania zadano im jedno pytanie: „czy po dłuższym siedzeniu mają trudności ze wstaniem z krzesła?”. Niemal co piąty uczestnik odpowiedział twierdząco, a odpowiedź ta okazała się istotna w kolejnych latach obserwacji.
Trudności ze wstawaniem z krzesła a jakość życia seniorów
„Odkryliśmy, że osoby starsze, które zgłaszały trudności ze wstawaniem z krzesła, w kolejnych latach miały większe ryzyko gorszej jakości życia, objawów depresji i problemów ze zdrowiem stawów” – mówi prof. M. Azhar Hussain, autor badania opisanego w magazynie „Calcified Tissue International”. Dodaje: „Wstanie z pozycji siedzącej wymaga siły, równowagi i koordynacji. Gdy ten ruch staje się trudny, ludzie mogą zacząć unikać aktywności, spotkań towarzyskich, a nawet krótkich wyjść z domu. Z czasem takie ograniczenie uczestnictwa w życiu może sprzyjać poczuciu izolacji i obniżeniu nastroju, dodatkowo wpływając na ogólny dobrostan”. Osoby z trudnościami wstawania częściej zgłaszały niższe zadowolenie z życia oraz wyższy poziom cierpienia emocjonalnego.
Choroba zwyrodnieniowa stawów objawy i mobilność osób starszych
W badaniu odnotowano również większe ryzyko rozwoju choroby zwyrodnieniowej stawów u osób mających trudności ze wstawaniem. Schorzenie to powoduje ból, sztywność oraz ograniczenia w codziennym poruszaniu się. „Nasze ustalenia pokazują, że bardzo proste pytanie może ujawnić głębsze słabości organizmu. Trudności ze wstawaniem z krzesła nie dotyczą tylko nóg. Odzwierciedlają szersze pogorszenie sprawności, które może wpływać na samodzielność, pewność siebie i dobrostan psychiczny” – mówi Khalid Saeed z Uniwersytetu Helsińskiego.
Ocena geriatryczna mobilność i znaczenie testu w praktyce
Trudność ze wstawaniem z krzesła jest powszechnie wykorzystywana w ocenie geriatrycznej jako wskaźnik ograniczeń funkcjonalnych i problemów zdrowotnych. Badacze wskazują, że taki prosty wskaźnik można łatwo włączyć do rutynowej praktyki klinicznej, ponieważ nie wymaga sprzętu ani kosztownych testów. Jednocześnie podkreślają, że trudności ze wstawaniem nie pozwalają konsekwentnie przewidywać rozwoju chorób serca czy cukrzycy, które mają bardziej złożone przyczyny. Wnioski z badania wpisują się w szerszy kontekst starzenia się społeczeństw. „Zwracanie większej uwagi na wczesne trudności fizyczne mogłoby pomóc zarówno poszczególnym osobom, jak i systemom ochrony zdrowia działać wcześniej, wspierając zdrowsze i dłużej samodzielne starzenie się” – podsumowuje prof. Hussain.
Polecany artykuł:
