- Odciski powstają wskutek stałego ucisku lub tarcia, najczęściej w źle dopasowanych butach
- Samo ścieranie twardej skóry daje ulgę, ale nie usuwa przyczyny nawrotów
- Dobrze dobrane obuwie, wkładki i odciążenie bolesnego miejsca zmniejszają ryzyko powstania kolejnego odcisku
- Osoby z cukrzycą lub zaburzeniami krążenia nie powinny leczyć odcisków samodzielnie. Konsultacji wymaga też zmiana, która krwawi lub się sączy
Odcisk czy modzel? Jak odróżnić te zmiany?
Bolesne odciski na stopach to niewielkie, wyraźnie odgraniczone zgrubienia skóry, często z twardym środkiem. Tworzą się tam, gdzie skóra jest regularnie ściskana lub ociera się o but, sąsiedni palec albo element wkładki. Najczęściej dokuczają na palcach, między palcami i na przodostopiu, bo właśnie te miejsca łatwo ulegają punktowemu naciskowi.
Modzel jest zwykle większym, rozległym obszarem twardej skóry, na przykład pod śródstopiem lub na pięcie. Odcisk ma natomiast bardziej skupioną formę i może boleć przy bezpośrednim nacisku, zwłaszcza podczas chodzenia. Obie zmiany są mechanizmem obronnym skóry, która próbuje ochronić głębiej położone tkanki przed powtarzającym się urazem.
Nie każda twarda, bolesna zmiana na podeszwie jest odciskiem. Brodawka podeszwowa często ma nierówną powierzchnię i drobne czarne punkty, a ból może nasilać się przy ściśnięciu jej z boków. Jeśli wygląd zmiany budzi wątpliwości, lepiej nie dobierać preparatu na własną rękę.
Dlaczego odciski wracają w tym samym miejscu?
Najczęstszą przyczyną nawrotów są buty za wąskie, za krótkie lub niedopasowane kształtem do palców i przodostopia. Problemem mogą być również zbyt luźne buty. Stopa przesuwa się w nich podczas chodzenia i ociera o wewnętrzną stronę buta. Wysoki obcas przenosi większy nacisk na przód stopy, dlatego sprzyja modzelom i odciskom pod palcami.
Czasem źródło problemu leży w budowie lub pracy stopy. Palce młotkowate, czyli trwale zgięte w stawach, haluksy, wysokie podbicie, nierównomierne obciążanie stopy oraz zmiana chodu po urazie mogą stale przeciążać jeden punkt. Długie spacery, bieganie albo praca stojąca nie muszą same w sobie powodować odcisków, ale nasilają problem, jeśli obuwie nie zapewnia odpowiedniej ilości miejsca i amortyzacji.
Warto sprawdzić, czy w bucie nie ma twardego szwu, zrolowanej wkładki, przetarcia lub drobnego elementu uciskającego skórę. Warto przyjrzeć się także skarpetom. Zbyt ciasne, zsuwające się albo mające gruby szew mogą zwiększać tarcie. Za długie paznokcie również potrafią wypychać palce ku górze i sprzyjać odciskom na ich grzbietach.
Jak pozbyć się odcisku i ograniczyć nawroty bez uszkadzania skóry?
Jeśli nie ma cukrzycy, zaburzeń krążenia, utraty czucia w stopach ani osłabionej odporności, można łagodnie zmniejszać grubość twardej skóry. Po krótkim namoczeniu stóp w ciepłej wodzie delikatnie użyj pumeksu albo pilnika do stóp. Nie próbuj usuwać odcisku nożyczkami, cążkami, żyletką ani ostrym frezem, ponieważ łatwo przeciąć zdrową skórę i doprowadzić do zakażenia.
Codzienne smarowanie stóp kremem zmiękczającym, np. z mocznikiem, pomaga ograniczać narastanie suchej, twardej warstwy. Krem nakładaj na podeszwę, pięty i grzbiety palców, ale nie stosuj go między palcami. Jeśli odcisk jest bolesny, pomocne może być miękkie odciążenie w formie wkładki, osłonki lub pierścienia umieszczonego wokół zmiany, a nie bezpośrednio na niej.
Aby odciski nie wracały, przede wszystkim trzeba zmienić źle dopasowane obuwie. But powinien mieć wystarczająco szeroki przód, stabilną podeszwę i tyle miejsca, by palce nie były ściśnięte ani zagięte. Buty najlepiej mierzyć pod koniec dnia, gdy stopy mogą być lekko spuchnięte. Przed zakupem warto przejść się w obu butach po sklepie. Gdy odciski wracają w jednym punkcie mimo zmiany obuwia, warto skonsultować dobór wkładek z podologiem lub podiatrą.
Nie każdy odcisk nadaje się do domowej pielęgnacji
Jeśli ból jest silny, utrudnia chodzenie albo odcisk nie zmniejsza się w ciągu około trzech tygodni mimo zmiany obuwia, odciążania i delikatnej pielęgnacji, umów wizytę u podologa. Gdy zmiana krwawi, sączy się, pojawia się ropa, narasta zaczerwienienie, ocieplenie skóry lub obrzęk, skontaktuj się z lekarzem. Specjalista może bezpiecznie usunąć nadmiar zrogowacenia i ocenić, co powoduje stały ucisk.
Osoby z cukrzycą, zaburzeniami krążenia, zaburzeniami czucia w stopach, obniżoną odpornością lub problemami z gojeniem ran nie powinny samodzielnie ścierać ani wycinać odcisków, a także stosować silnych plastrów złuszczających. W tych sytuacjach nawet małe uszkodzenie skóry może stać się poważniejszym problemem. Nawracający odcisk to sygnał, by sprawdzić obuwie i sposób obciążania stopy, a nie tylko po raz kolejny zetrzeć twardą skórę.
16
Źródła:
