Czy warto szczepić przeciw meningokokom?

2014-04-11 13:34 opracowanie Monika Majewska

Czy szczepienie przeciwko meningokokom ma sens? Meningokoki budzą strach i panikę. I słusznie, bo są bardzo zjadliwe i mogą wywołać szybki rozwój wielu chorób, wśród których są: inwazyjna choroba meningokokowa, zapalenie opon mózgowych, sepsa i zapalenie płuc. W związku z tym warto szczepić przeciw meningokokom.

Czy szczepienie przeciwko meningokokom ma sens? Meningokoki są bardzo zjadliwe i mogą wywołać szybki rozwój wielu chorób, wśród których są zapalenie gardła, zapalenie płuc, zapalenie ucha środkowego, zapalenie osierdzia, wsierdzia, zapalenie stawów i innych narządów, inwazyjna choroba meningokokowa, zapalenie opon mózgowych, sepsa. Inwazyjna choroba meningokokowa może doprowadzić do zgonu w ciągu zaledwie kilku godzin od wystąpienia pierwszych objawów - okres wylęgania bakterii wynosi od 2 do 10 dni (zazwyczaj od 3 do 4 dni). O rokowaniu decyduje szybkość postawienia diagnozy i podanie antybiotyków. Opóźnienie rozpoczęcia leczenia nawet o kilkadziesiąt minut może być fatalne w skutkach.

Najgroźniejsze są meninkogoki z grupy B i C

Meningokoki to bakterie, które powodują inwazyjną chorobę meningokokową, przebiegającą jako sepsa lub zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Spośród 5 rodzajów meningokoków wywołujących najwięcej zachorowań na świecie, w Polsce i w Europie dominują meningokoki serogrupy B i C. Wywołują one większość, bo ponad 90 proc. Zachorowań. Inwazyjna choroba meningokokowa szczególnie zagraża najmłodszym dzieciom – 8 na 10 przypadków IChM u dzieci w 1. roku życia jest wywoływana przez serogrupę B. Dziecko może się zakazić meningokokami w wyniku kontaktu z bezobjawowym nosicielem tych mikrobów, rzadziej z osobą chorą. Zakażenie przenosi się drogą kropelkową i poprzez bliski, bezpośredni kontakt z wydzieliną z górnych dróg oddechowych nosiciela lub chorego.¹

Eksperci z Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego - Państwowego Zakładu Higieny (NIZP-PZH) poinformowali, że około 70 proc. wszystkich przypadków zakażenia meningokokami w 2016 roku zakończyło się sepsą.¹

Możliwe objawy IChM, na które szczególnie warto zwrócić uwagę to:

Inwazyjna choroba meningokokowa przebiega bardzo szybko, objawy są mylące, a czas na reakcję i pomoc lekarza bardzo krótki. Często pierwsze objawy, przypominają grypę i leczone są domowymi sposobami. Niestety, rozwój zakażenia postępuje szybko i w ciągu nawet 24 godzin może doprowadzić do zgonu. Zazwyczaj pacjenci trafiają do szpitala już w ciężkim stanie, kiedy, mimo podjęcia leczenia, choroba może spowodować u dziecka poważne i trwałe następstwa.

Mimo intensywnego leczenia szpitalnego, IChM może pozostawić trwałe następstwa, takie jak np. niedosłuch, uszkodzenia mózgu czy amputacje kończyn. Inwazyjna choroba meningokokowa budzi respekt u każdego, kto miał do czynienia z chorym dotkniętym tym zakażeniem. Ważne, by wiedzieć i pamiętać, że przyczyną sepsy mogą być właśnie meningokoki. Nie jest to wiedza powszechna – według badań Millward Brown, jedynie 9 proc. badanych mam wymieniło sepsę jako możliwą konsekwencję zakażenia meningokokowego.

Zapadalności na IChM w grupach wiekowych
Autor: Inwazyjna choroba meningokokowa (IChM) w Polsce w 2016 roku. Dane KOROUN

Źródło: Inwazyjna choroba meningokokowa (IChM) w Polsce w 2016 roku Dane KOROUN

Zdaniem eksperta
lek. Alicja Mażarska-Pazio – pediatra neonatolog w CM Damiana

Inwazyjna choroba meningokowa charakteryzuje się dynamicznym i nieprzewidywalnym przebiegiem. Może przyjąć postać sepsy (posocznicy), czyli zakażenia krwi, lub zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych. Zdarza się także, że przebiega pod obiema postaciami jednocześnie. Do wyobraźni przemawia fakt, że choroba może rozwinąć się niezwykle szybko – nawet w ciągu 24 godzin, doprowadzając do zgonu wcześniej zupełnie zdrowych osób.

W przypadku zbyt późnego podjęcia właściwego leczenia śmiertelność może sięgać 70–80%. Nawet po skutecznej terapii inwazyjnej choroby meningokowej wielu pacjentom grożą trwałe powikłania neurologiczne, ubytki skóry, tkanek lub amputacje kończyn.

Jeśli choroba może atakować w ekspresowym tempie i niesie za sobą tak poważne konsekwencje, niezwykle ważne staje się jej wczesne rozpoznanie i natychmiastowe rozpoczęcie odpowiedniego leczenia. Jakie są więc pierwsze symptomy, które mogą nas skierować na właściwy trop? Eksperci podkreślają, że niestety objawy nie są charakterystyczne i łatwo o ich pomylenie np. z grypą (gorączka, ból głowy czy bóle stawowo-mięśniowe).

Warto zwrócić uwagę, że objawy inwazyjnej choroby meningokowej zmieniają się w trakcie jej rozwoju. Wśród symptomów towarzyszących chorobie mogą wystąpić m.in.: wymioty, senność, brak apetytu, trudności w oddychaniu, obniżone napięcie mięśniowe, drgawki oraz bóle kończyn.  U najmłodszych dzieci najczęściej dochodzi do drgawek, zaniku apetytu lub niepokoju ruchowego. Charakterystycznym, jednakże nie zawsze występującym objawem jest nieblednąca pod naciskiem wysypka wybroczynowa. Możemy ją zbadać, wykonując tzw. test szklankowy, tj. przyciskając bok szklanki do zmian na skórze. W przypadku zakażenia meningokowego plamki nie zbledną pod jej naciskiem.

Źródło: www.zaszczepsiewiedza.pl

Zrób to koniecznie

Możesz się zaszczepić

Sepsa meningokokowa jest bardzo poważnym stanem, jednak niska świadomość rodziców na temat posocznicy oraz meningokoków, które mogą być jedną z jej przyczyn, powodują, że stosunkowo niewiele mam decyduje się na wykonanie  szczepienia. Badania przeprowadzone przez Millward Brown pokazały, że zaledwie 5 na 100 mam uczestniczących w badaniu zaszczepiła swoje pociechy przeciwko meningokokom. Dzieje się tak dlatego, że mamy dysponują ograniczoną wiedzą na temat zakażenia meningokokowego. Co ważne, profilaktyka zakażeń meningokokowych jest możliwa. Dostępne są szczepienia przeciwko meningokokom, w tym przeciwko serogrupie B, która występuje najczęściej w naszym regionie geograficznym. W Polsce szczepienia przeciwko meningokokom należą do grupy szczepień zalecanych, czyli płatnych. Warto wiedzieć, że szczepić można dzieci już po ukończeniu 2. miesiąca życia.

Źródło: www.wyprzedzmeningokoki.pl

INFO_1a.jpg
Autor: archiwum poradnikzdrowie.pl

Szczepionka przeciwko meningokokom - wskazania

Szczepionka przeciwko meningokokom znajduje się w kalendarzu szczepień zalecanych. Eksperci wskazują, że w przypadku szczepień przeciwko meningokokokom w Polsce to niemowlęta i małe dzieci powinny być w pierwszej kolejności szczepione przeciwko meningokokom grupy B.¹ Poza tym szczepionka przeciwko meningokokom jest wskazana:²

Szczepionka przeciwko meningokokom jest rekomendowana już dla niemowląt od ukończenia 2. miesiąca życia, ponieważ najwięcej zachorowań na inwazyjną chorobę meningokokową jest w 1. roku życia.

  • dzieciom i osobom dorosłym narażonym na ryzyko inwazyjnej choroby meningokokowej: z bliskim kontaktem z  chorym  lub  materiałem zakaźnym  (personel  medyczny, pracownicy laboratorium), przebywającym w zbiorowiskach (przedszkolach, żłobkach, domach dziecka, domach studenckich,  internatach,  koszarach), osobom z zachowaniem sprzyjającym zakażeniu (intymne kontakty z nosicielem lub osobą chorą, np. głęboki pocałunek), osobom podróżującym
  • dzieciom i osobom dorosłym z wrodzonymi niedoborami  odporności: z anatomiczną lub czynnościową asplenią,  zakażonym  wirusem HIV, nowotworem złośliwym, chorobą reumatyczną, przewlekłą chorobą nerek i wątroby,  leczonym ekulizumabem z powodu napadowej nocnej hemoglobinurii lub atypowego zespołu hemolityczno - mocznicowego, osobom leczonym immunosupresyjnie
  • dzieciom w wieku od ukończenia 2. miesiąca życia z grup ryzyka zaburzeń odporności oraz szczególnie narażonym na zachorowanie nastolatkom i osobom powyżej 65. roku życia

Szczepionka przeciwko meningokokom - schemat

Do 2014 roku dostępna była jedynie szczepionka, która chroni przed menigokokami grupy C. Za 70 proc. przypadków inwazyjnej choroby meningokokowej są jednak odpowiedzialne meningokoki serogrupy B – przed którymi nie chroniła szczepionka przeciw meningokokom C. Od maja 2014 roku jest już w Polsce szczepionka, która chroni przed meningokokami grupy B.

Szczepionkę przeciw meningokokom grupy B można podawać z innymi szczepieniami z kalendarza szczepień. Nie chroni ona jednak przed meningokokami typu C, przeciw którym można zaszczepić dzieci inną szczepionką.

W zależności od tego, kiedy zaczniemy szczepić dziecko podaje się od 2 do 4 dawek szczepionki.

  • jeśli szczepione jest dziecko w wieku od 2 do 5 miesięcy, podaje się 3 dawki w 1. roku życia, plus dawkę przypominającą w 2. roku życia.
  • jeśli szczepione jest dziecko w wieku od 6. do 11. miesięcy, podaje się 2 dawki w 1. roku życia, plus dawkę przypominającą w 2. roku życia.
  • jeśli szczepione jest dziecko w wieku od 12 miesięcy do 2 lat, podaje się 2 dawki, plus dawkę przypominającą (12–23 miesięcy po szczepieniu podstawowym)
  • jeśli szczepione jest dziecko powyżej 2 lat, podaje się 2 dawki szczepionki

Szczepionka jest płatna, koszt jednej dawki to ok. 350 zł.

Warto wiedzieć

Rodzaje szczepionek przeciwko meningokokom³

Na polskim rynku istnieją różne rodzaje szczepionek, które chronią przed jedną lub czterema grupami meningokoków. Każde ze szczepień ma formę zastrzyku. Już od ukończenia drugiego miesiąca życia można zaszczepić malucha przeciwko meningokokom serogrup B oraz C. Starsze dzieci, mające powyżej 12–24 miesięcy życia, można zaszczepić przeciwko czterem serogrupom meningokoków (A, C, W-135 oraz Y).

Szczepienia przeciwko meningokokom mogą uchronić przed zapaleniem opon mózgowych i sepsą

Źródło: lifestyle.newseria.pl

Źródło:

1. www.wyprzedzmeningokoki.pl

2. Program Szczepień Ochronnych 2017

3. www.zaszczepsiewiedza.pl

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

Czytaj e-wydanie! Z kodem rabatowym: "wiosna" tylko 2,50 zł za 96 stron porad o zdrowiu! Dodatkowo otrzymasz dostęp do numerów archiwalnych. W nr 4/2020 „Zdrowia m.in.: poradnik alergika, choroby zakaźne pod lupą, „młody” zawał serca, mity o recyklingu.

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 4/2020
KOMENTARZE
judym
|

Szczepienia przeciwko meningokokom mogą uchronić przed zapaleniem opon mózgowych i sepsą - staryfilm z Panią Doktor wprowadza w błąd!