Niedomykalność zastawki aortalnej latami może nie dawać objawów

2021-11-24 13:07

Niedomykalność zastawki aortalnej to wada serca, która przez wiele lat może nie dawać żadnych objawów, przyczyniając się do systematycznego upośledzania funkcji serca. Na niedomykalność aortalną są narażone m.in. osoby z nadciśnieniem tętniczym i miażdżycą, a także te, które chorowały na kiłę. Sprawdź, jakie są przyczyny i objawy niedomykalności zastawki aortalnej. Na czym polega leczenie tego typu wady?

Na czym polega leczenie niedomykalności zastawki aortalnej?
Autor: Getty Images

Spis treści

  1. Niedomykalność zastawki aortalnej - na czym polega?
  2. Niedomykalność zastawki aortalnej: ostra i przewlekła
  3. Niedomykalność zastawki aortalnej - przyczyny
  4. Niedomykalność zastawki aortalnej - objawy
  5. Niedomykalność zastawki aortalnej - diagnoza
  6. Niedomykalność zastawki aortalnej - leczenie

Niedomykalność zastawki aortalnej to wada serca polegająca na nieprawidłowym zamykaniu się płatków zastawki aortalnej, powodującym wsteczny przepływ krwi z aorty do lewej komory.

Poradnik zdrowie: Kiedy iść do kardiologa?

Niedomykalność zastawki aortalnej - na czym polega?

Zastawka aortalna (zastawka aorty) to jedna z dwóch zastawek tętniczych, które znajdują się w sercu. Jej funkcją jest zapobieganie cofaniu się krwi z aorty do lewej komory. 

Prawidłowo funkcjonująca zastawka aorty otwiera się w czasie skurczu komór serca, umożliwiając w ten sposób przepływ krwi z lewej komory do aorty, a następnie, gdy dochodzi do rozkurczu, zamyka się, zapobiegając cofaniu się krwi. Gdy zastawka aortalna nie zamknie się całkowicie, w lewej komorze serca dochodzi do nagromadzenia większej niż potrzeba objętości krwi, co prowadzi do przeciążenia komory i postępującego upośledzenia jej funkcji. Dochodzi także do powiększenia rozmiarów serca, które określa się wówczas jako serce bawole.

Niedomykalność zastawki aortalnej: ostra i przewlekła

Biorąc pod uwagę tempo rozwoju wady zastawki aortalnej, niedomykalność dzielimy na: ostrą i przewlekłą.

O przewlekłej niedomykalności zastawki aortalnej mówimy, gdy cofająca się krew prowadzi do wzrostu objętości lewej komory serca i jej przeciążenia objętościowego oraz wyrównawczego przerostu mięśnia. W tym przypadku nie zawsze musi dojść do pojawienia się zespołu charakterystycznych objawów. Dopiero z upływem czasu, gdy dochodzi do nasilania się wady, a serce stopniowo coraz bardziej się powiększa i zmniejsza się kurczliwość lewej komory, chory skarży się na niewydolność ze strony układu oddechowego i krążenia. 

Z kolei o ostrej niedomykalności zastawki aorty mówimy, gdy zaburzenia przepływu krwi pojawiają się w sposób gwałtowny.

Przeczytaj też: Jakie choroby serca mogą rozwinąć się wraz z wiekiem?

Niedomykalność zastawki aortalnej - przyczyny

Jeśli przyczyny niedomykalności nie są znane, mówimy o niedomykalności idiopatycznej.

    Niedomykalność zastawki aortalnej - objawy

    Przewlekła niedomykalność zastawki aortalnej zwykle przez wiele lat przebiega bezobjawowo. Najczęściej zgłaszanym objawem jest uczucie zmęczenia.

    Ostra niedomykalność zastawki aortalnej najczęściej objawia się:

    • szybko rozwijającą się dusznością
    • ograniczoną tolerancją wysiłkową
    • bólem w rozwarstwieniu aorty
    • kołataniem serca

    Pojawiają się także objawy choroby, która doprowadziła do niedomykalności.

      Czasem pojawiają się również objawy przejściowego niedokrwienia mózgu, tj. zawroty głowy czy przejściowe omdlenia.

      Należy pamiętać, że przebieg ostrej niedomykalności zastawki aortalnej zależy od wywołującej ją choroby podstawowej.

      Ważne

      Specyficzny charakter ma również tętno, określane jako „tętno taranowe”. Silne tętnienie naczyń szyjnych może powodować drżenie głowy zsynchronizowane z rytmem serca.

      Niedomykalność zastawki aortalnej - diagnoza

      Pierwszym etapem cyklu diagnostycznego jest badanie stetoskopem. Podejrzenie zwężenia zastawki aortalnej wzbudza obecność "chuchającego" (miękkiego o wysokiej tonacji) szmeru rozkurczowego. 

      Charakterystyczne są również zmiany w ciśnieniu tętniczym krwi. Obserwuje się wówczas dużą różnicę pomiędzy ciśnieniem skurczowym i rozkurczowym, przy czym ciśnienie rozkurczowe może być praktycznie nieoznaczalne. Różnicę tę czuć wyraźnie szczególnie na kończynach górnych i dolnych.

      Następnie przeprowadza się badanie elektrokardiograficzne (EKG), które może wykazać cechy przeciążenia lewej komory, i zdjęcie przeglądowe klatki piersiowej (RTG). W przewlekłej niedomykalności na zdjęciu widoczne jest powiększenie lewej komory oraz poszerzenie aorty wstępującej i łuku aorty.

      Rozstrzygające w rozpoznaniu i ocenie stopnia zaawansowania wady jest badanie echokardiograficzne. Echokardiografia pozwala ocenić stopień zaawansowania wady, czynność skurczową lewej komory, wymiary jam serca i aorty wstępującej oraz ewentualne uszkodzenie płatków zastawki wskutek np. zapalenia.

      Niedomykalność zastawki aortalnej - leczenie

      W przypadku wady łagodnej i umiarkowanej, gdy nie pojawiają się objawy kliniczne, a prawidłowa czynność serca jest zachowana, leczenie nie jest konieczne. W pozostałych przypadkach stosuje się dwie metody leczenia: zachowawcze i inwazyjne.

      1. Leczenie zachowawcze

      Leczenie zachowawcze to leczenie farmakologiczne opierające się na lekach rozszerzających naczynia. Celem tej metody leczenia jest zmniejszenie fali zwrotnej, dlatego można je stosować u osób z ciężką przewlekłą niedomykalnością (także z prawidłową czynnością lewej komory).

      Leczenie zachowawcze stosuje się także u osób, które, ze względu na ciężki stan ogólny, nie mogą być zakwalifikowane do leczenia operacyjnego.

      Leczenie farmakologiczne stosuje się również w celu doraźnego unormowania krążenia przed planowanym zabiegiem.

      Ważne

      U osób z niedomykalnością zastawki aortalnej konieczne jest zapobieganie rozwojowi infekcyjnego zapalenia wsierdzia, polegające na profilaktycznym stosowaniu antybiotyków, szczególnie przed planowanymi zabiegami (w tym zabiegami dentystycznymi).

      2. Leczenie inwazyjne

      Leczenie inwazyjne polega na operacyjnej wymianie uszkodzonej zastawki na zastawkę sztuczną. Często wykonuje się równoczesne wszczepienie protezy aorty wstępującej. Leczenie inwazyjne jest stosowane w przypadku ostrej niedomykalności aortalnej, poszerzenia aorty wstępującej i ciężkiej niedomykalności.

      Skuteczność leczenia zależy między innymi od ciężkości wady i wynikającego stopnia zaawansowania niewydolności krążenia. Śmiertelność okołooperacyjna wynosi około 3-8%.

      Czy prawidłowo dbasz o swoje serce?

      Pytanie 1 z 10
      Które zdanie najlepiej opisuje twoją dietę?