Reumatoidalne zapalenie stawów: sposoby na RZS

2011-09-16 10:30 Anna Jarosz - artykuł pochodzi z miesięcznika "Zdrowie" | Konsultacja: Renata Wiśniewska, reumatolog

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS), znany także jako gościec stawowy,  jest najczęstszą chorobą zapalną stawów. Wymaga kompleksowego leczenia, ponieważ schorzenie atakuje cały organizm i ma negatywny wpływ na psychikę. Niestety, na reumatoidalne zapalenie stawów nie ma skutecznego leku. Można jednak ograniczyć postęp choroby: pomagają ruch i odpowiednia dieta oraz ścisłe przestrzeganie zaleceń lekarza. Poznaj sposoby na RZS.

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) to choroba nieuleczalna, stopniowo odbierająca sprawność, a z tym trudno się pogodzić. Jeśli jednak zostanie ona wcześnie zdiagnozowana i będzie dobrze leczona, można prowadzić prawie normalne, aktywne życie. Reumatoidalne zapalenie stawów wymaga kompleksowego leczenia, ponieważ choroba atakuje  cały organizm, a nie tylko stawy, odciska swoje piętno także na psychice. Na prawidłową terapię składa się leczenie farmakologiczne, rehabilitacja, fizykoterapia, ale przede wszystkim zmiana stylu życia, w czym mieści się również odpowiednie odżywianie. Warto też korzystać z doświadczeń i pomysłów innych chorych, jak ułatwić sobie życie z RZS.

Leczenie RZS - nie wprowadzaj zmian w terapii

Zaleconego leczenia nie wolno samodzielnie modyfikować ani przerywać – nawet jeśli poczujesz się lepiej. O odstawieniu lub zmianie leków może decydować tylko reumatolog. To samo dotyczy witamin i różnych suplementów diety. Nie korzystaj również z ziół, które mają w cudowny sposób uzdrowić twoje stawy. Takie postępowanie może w krótkim czasie doprowadzić do kolejnego rzutu choroby.

Stawy lubią gimnastykę

Osoby cierpiące na RZS boją się ćwiczeń, bo uważają, że w ten sposób zaszkodzą stawom. Jest wręcz przeciwnie – systematyczne ćwiczenia usprawniają stawy, wzmacniają mięśnie, poprawiają samopoczucie. Dzięki nim łatwiej poradzisz sobie z codziennymi obowiązkami. Nie trzeba rezygnować ze sportu, ale należy wybrać dyscyplinę, która nie naraża stawów na przeciążenia, np. pływanie czy nordic walking. Doskonałym ćwiczeniem dla stawów dłoni jest zmywanie naczyń, ścian lub blatów, zagniatanie ciasta. To pozwala utrzymać siłę uścisku dłoni oraz ruchomość w stawach nadgarstków, łokci i barków.

Choroby reumatyczne dotykają też młodych [WIDEO]

Zrób to koniecznie

Wprowadź drobne udogodnienia

  • Codzienne zakupy wkładaj do siatki z długimi uszami, którą zawieś na ramieniu lub przedramieniu. Po większe zakupy wybierz się z wózkiem.
  • Jeżeli musisz przenieść coś cięższego, np. worek z ziemią do kwiatów, przyciśnij go do klatki piersiowej i podtrzymuj przedramionami.
  • Gdy otwierasz drzwi od windy, popychaj je biodrem lub ramieniem, aby oszczędzać stawy dłoni.
  • Każdą czynność, np. nalewanie wody z czajnika, rozkładaj na wiele stawów, czyli trzymaj czajnik w obu rękach.
  • Przy pracach domowych korzystaj z drobnych udogodnień: szczotki na długim kiju, by się nie schylać bez potrzeby; otwieraczy do butelek i słoików, aby oszczędzać stawy nadgarstków; co możesz, przesuwaj, zamiast podnosić.
  • Unikaj czynności, które angażują małe stawy, a więc np. wkręcania śrub.
  • Wstając z krzesła, nie opieraj się na nadgarstkach ani palcach dłoni. Z czasem każdy chory wypracuje sobie własne metody odciążenia stawów.
  • Śpij na wysokim łóżku, z którego łatwo się wstaje. Jeżeli śpisz na boku wkładaj między kolana jasiek, aby utrzymać biodra w naturalnej pozycji. Jeżeli sypiasz na plecach, głowa powinna znajdować się nie wyżej niż 5 cm nad materacem. Ale gdy masz usztywnioną szyję, podłóż tyle poduszek, ile potrzebujesz, aby głowa leżała swobodnie, bez konieczności naprężania mięśni szyi.
  • Jeśli możesz, wymień sedes na wyższy, aby łatwiej z niego korzystać. Zamontuj przy wannie oraz ubikacji uchwyty ułatwiające wstawanie. Zwykłe krany wymień na baterie z dźwignią, którą podniesiesz ramieniem.
  • Zrezygnuj z miękkich kanap, z których trudno się podnieść. Ustaw meble tak, aby mieć do nich swobodny dostęp.

Przy RZS zadbaj zróżnicowaną dietę

Nie jest prawdą, że dieta może zastąpić farmakologiczne leczenie RZS, ale właściwe odżywianie skutecznie wspomaga całą terapię. Głodówki oraz diety oczyszczające, prowadzone przez ludzi zdrowych, są niewskazane w RZS – mogą zaszkodzić, doprowadzić do niedożywienia. W diecie chorego powinny się znaleźć w odpowiednich proporcjach produkty zbożowe, warzywa, owoce, wyroby mleczne, jaja, mięso i ryby lub ich zamienniki – fasola, groch, soja, soczewica, oraz tłuszcze. Wybieraj produkty jak najmniej przetworzone, bez konserwantów i barwników, bo związki te nasilają stan zapalny w stawach. Sprzyja temu także jedzenie bogate w tłuszcze nasycone, czyli mięso, wędliny, sery żółte.

Od dawna toczy się dyskusja na temat diety wegetariańskiej w RZS. Jedni specjaliści twierdzą, że nie ma ona znaczenia, inni zaś, że przy długim jej stosowaniu zmniejszają się bóle i obrzęki stawów. Niezależnie od tego, kto ma rację, dieta wegetariańska lub dieta z ograniczoną ilością mięsa – zwłaszcza wołowego i wieprzowego – korzystnie wpływa na zdrowie. Te gatunki mięsa zawierają bowiem dużo histaminy, związku, który sprzyja stanom zapalnym. Podobnie mogą działać na stawy pomidory i szpinak. Inne produkty, np. truskawki czy czekolada, wprawdzie nie zawierają histaminy, ale nasilają jej wydzielanie. Związki o działaniu podobnym do histaminy znajdują się też w owocach cytrusowych. Nie oznacza to, że chorując na RZS, trzeba całkowicie wyeliminować z diety te produkty, jednak lepiej je ograniczyć, żeby nie prowokować zaostrzenia choroby.

Naukowcy lubią się opierać na twardych dowodach naukowych, dlatego chorym na RZS polecają dietę bogatą w kwasy omega-3, które występują w tłustych rybach (tuńczyk, łosoś, śledź, sardynki, makrela, halibut) i produkowanym z nich tranu. Źródłem tych kwasów są też jajka, olej lniany i rzepakowy, orzechy włoskie. Regularne spożywanie kwasów omega-3 i omega-6 nie tylko zmniejsza ból, obrzęk i stan zapalny stawów oraz ich poranną sztywność, ale korzystnie wpływa również na układ krwionośny, który u chorych na RZS jest szczególnie narażony na liczne schorzenia. Ważne jest i to, że kwasy nienasycone pochodzące z jedzenia oraz te przyjmowane w postaci tabletek nie wchodzą w interakcje z lekami stosowanymi w leczeniu RZS.
Istotne jest także ograniczenie spożycia soli – ponieważ zatrzymuje ona wodę w organizmie, nasila obrzęki. Te z kolei ograniczają poruszanie stawami.

Nie obawiaj się picia kawy, jednak ogranicz się do 1–2 filiżanek w ciągu dnia. Jedz 4–5 razy dziennie, ale małe porcje, by zachować właściwą masę ciała. Nadwaga, nawet niewielka, to niepotrzebne obciążenie dla stawów, a także większe ryzyko rozwoju chorób układu krążenia.

Choroby, które często współtowarzyszą reumatoidalnemu zapaleniu stawów

Chory na RZS jest zagrożony wieloma dodatkowymi chorobami, dlatego konieczne są regularne badania kontrolne. Oto choroby, które RZS może prowokować:

Osteoporoza – przyjmuj codziennie 1000 mg wapnia, jedz ser, jogurty, mleko, małe ryby z ośćmi, fasolę, kapustę. Wapń trudniej się wchłania, gdy brakuje witaminy D3, którą znajdziesz w tłustych rybach. Codziennie chodź na spacer, bo witamina D powstaje w skórze pod wpływem światła słonecznego.

Niedokrwistość – może być wywołana przez sam stan zapalny, ale i przez regularne przyjmowanie leków.

Choroby serca– sam RZS, a także leki stosowane w jego terapii sprzyjają miażdżycy. Dlatego regularnie mierz ciśnienie i badaj poziom cholesterolu we krwi, nie zapominaj o ruchu i właściwym odżywianiu.

Parodontoza – zwiększa ryzyko zakażeń bakteryjnych, co jest niebezpieczne u osób z obniżoną odpornością. Choroby dziąseł i zębów sprzyjają chorobom serca.

Niedożywienie – może być następstwem zmian w przewodzie pokarmowym i zaburzeń wchłaniania. Brak apetytu to efekt uboczny przyjmowania leków. Dlatego dbaj o urozmaicone i pełnowartościowe posiłki. Niedobory witaminowo-mineralne – chorym zwykle brakuje witaminy C, D, E i z grupy B. Częste są braki magnezu, wapnia, cynku oraz selenu, co sprzyja niszczeniu stawów. Poproś lekarza, by wskazał ci odpowiednie suplementy, bo sama dieta może nie wyrównać niedoborów. Jeśli przyjmujesz metotreksat lub sulfasalazynę, nie zapominaj o kwasie foliowym. Bierz go w dni, kiedy nie zażywasz tych leków.

Depresja – jej przyczyną często jest życie w bólu oraz strach przed utratą samodzielności.

miesięcznik "Zdrowie"

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

Czytaj e-wydanie! Z kodem rabatowym: "wiosna" tylko 2,50 zł za 96 stron porad o zdrowiu! Dodatkowo otrzymasz dostęp do numerów archiwalnych. W nr 4/2020 „Zdrowia m.in.: poradnik alergika, choroby zakaźne pod lupą, „młody” zawał serca, mity o recyklingu.

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 4/2020
KOMENTARZE
Lemi
|

to jest pomoc... polecac trojke? oczywiście jak ktos nie moze juz klasyczny rowerem jezdzic to rozumiem!!! ale dlaczego zalamujecie tysiące chorych takimi pierdolami!!! moze nie choruje dlugo bo jakies 4 lata ale jedze amatorsko w wyscigach kolarskich i spokokcie przejedzam 150 km w nich!!! w czasie do 4h!!! macie dawac nadzieje ludzia a nie ich załamywać i robic zaraz z nich inwalidów!!!

krzych
|

na kolana dobre jest chodzenie, w domu mozesz robic tzw. rowerek na leżąco. No i oczywiście rozciąganie stawów każdego dnia. Jesli chodzi o kolana to warto wzmacniać mięśnie uda, np. czworogłowy

Antonn
|

Znalazłem w sieci takie informacje, że wielu chorych zmniejsza objawy reumatoidalnego zapalenia stawów za pomocą oczyszczania chlorellą i immunomodulinem

Agnieszka
|

Mam 32 lata. 4 lata temu dowiedziałam się,że mam RZS.Zaczeło się od kciuków i nadgarstków.Teraz dokuczają mi najbardziej kolana. Chemia wywołała u mnie silną alergię. Odstawiłam wszelkie leki i teraz szukam innych sposobów na uśnieżenie bólu.Wiem,że nigdy się z tego nie wyleczę ale przynajmniej ułatwię sobie jakoś życie. Tak więc mam pytanko: czy zna ktoś jakieś dobre ćwiczenia na wzmocnienie stawów ? Z góry dziękuję za odpowiedź i pozdrawiam.

Slawek39
|

Witam co to takiego lewitarium??pozdrawiam

suvik
|

Ja tez odstawilam sterydy po odstawieniu glutenu i mleka. Czuje sie swietnie i tylko okazjonalnie zaboli mnie lewy kciuk jak zjem cos z czarnej listy (najczesciej na uroczystosciach rodzinnych). Wazne są też probiotyki!
Polecam ksiazke "Dobre bakterie" Robynne Chutkan. I mojego bloga http://mamazmotylem.blogspo...
Skoro poradzilam sobie z bólami stawów (toczeń lub RZS- lekarze nie byli zgodni) to teraz biorę się za Hashimoto!

Małgorzata
|

Hej Ewelina, zostawalam wlasnie zdiagnozowana na RZS

gosc
|

Dokladnie tak sie zywilam jak zaleca ten artykul i wlasnie zachorowalam na RZS!

Mika60
|

Anno! Chemia w jakiejkolwiek chorobie napewno nie poprawi stanu zdrowia ale z pewnoscia go pogorszy i dorzuci skutki uboczne. Powrot do zdrowia naturalnymi metodami jest dlugi ale zawsze jest i to jest cudowne. Co Ci moge powiedziec, chorujemy bo w naszym organizmie nazbieralo sie za duzo toksyn, a brakuje witamin i mikroelementow. Fatalnie sie odzywiamy a produkowana zywnosc jest szkodliwa. Co potrzebuje nasz organizm? Wartosciowego pozywienia, witamin, mikroelementow. Cukier i gluten nalezy wyrzucic z diety. Wlaczyc zoltka jaj, watrobke, serca, mieso moze byc tluste,maslo, rosoly gotowane, na kosciach (kolagen) i warzywa. Zmienia sie szlaki metaboliczne. Organizm zacznie wracac do zdrowia. Koniecznie wit C naturalna np acerole lub liposomalna do 10 000 JM oraz wit. D3 do 10 000 JM najlepsza w kroplach (12 kropli dziennie tj ok 6 000 JM. Nalezy zwrcac uwage na to, zeby pokarm ktory spozywamy nie byl nafaszerowany chemia, czyli kupowany z dobrego zrodla. Niech to bedzie, kura, kurczak, ges, kaczka ale kupione od "babci na bazarze" taki pokarm jest lekarstwem! Kefir ze swiezego tlustego mleka zrobiony w domu (mozna dodac ziarna kefirowe tzw. grzybek tybetanski, mozna kupic przez internet). Taki kefir odbuduje flore bakteryjna. Mnie powrot do zdrowia zajal 2 lata. Trzeba wlozyc w to jakis wysilek, wyrzucic wszystko co zatruwa organizm ale jaka to jest satysfakcja wyleczyc "nieuleczalne". Nie cierpiec, nie czuc kazdego dnia bolu obserwowac kazdego dnia jak nasze cialo zdrowieje. Daje to niesamowita pewnosc, ze to nie leki lecza a pozywienie. Naturalne metody sa najlepsze i nikt tego nie zmieni.

Anna
|

Bardzo proszę o porady osób które chorują lub się wyleczyły RZS.
Moja mama dowiedziała się o chorobie tydzień temu.dostała chemię.
Nie wiem co o tym myśleć.Mama ma 56lat.
Jak mogłabym jej pomóc.
Proszę o informacje na maila
mail: nina614@interia.pl