Tran - właściwości lecznicze. Jak działa tran?

2020-05-21 9:27 Monika Majewska

Tran ma wiele właściwości zdrowotnych. Odkryto je dopiero w latach 60. ubiegłego wieku. Dzięki wysokiej zawartości nienasyconych kwasów tłuszczowych oraz witamin A i D tran pozytywnie wpływa na pracę mózgu i wzmacnia odporność organizmu w okresie jesienno-zimowych zachorowań. W jakich ilościach przyjmować tran, by wspomóc funkcjonowanie organizmu?

Tran to koncentrat oleju otrzymywany ze świeżej wątroby dorsza atlantyckiego lub innych ryb z rodziny dorszowatych. Tran zawiera unikalną kompozycję niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT) z grupy omega-3 - w tym te najważniejsze, czyli kwas eikozapentaenowy (EPA) i dokozaheksaenowy (DHA) - i omega-6 oraz witamin A i D, które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu, zwłaszcza w okresie wzrostu.

1 kapsułka tranu zawiera średnio 300-1250 j.m. witaminy A, w związku z tym już 2 kapsułki pokrywają dzienne zapotrzebowanie na tę witaminę (według danych IŻIŻ w Warszawie u dorosłych wynosi ono ok. 800 j.m.). Podobnie jest z witaminą D3 - jedna kapsułka tranu zawiera 30-125 j.m. witaminy D3, przy czym dzienne zapotrzebowanie na tę witaminę wynosi 200 j.m.

Warto wiedzieć, że często tranem określa się oleje pozyskiwane z innych gatunków ryb, np. tran z wątroby rekina lub halibuta. Jednak określenie "tran" zastrzeżone jest tylko dla oleju pozyskanego z wątroby ryb należących do gatunku dorszowatych.

Spis treści

  1. Tran - dla kogo jest przeznaczony?
  2. Tran wzmacnia układ odpornościowy
  3. Tran poprawia pracę mózgu
  4. Tran wspomaga pracę układu krwionośnego
  5. Tran w profilaktyce przeciwnowotworowej
  6. Tran może zapobiec chorobom oczu
  7. Tran na mocne kości
  8. Tran odżywi skórę
  9. Tran - przedawkowanie
  10. Tran - przeciwwskazania. Kto nie powinien przyjmować tranu?
  11. Tran - jaki wybrać?
  12. Tran - jak go stosować?
  13. Tran - czy tran można spożywać latem?

Tran - dla kogo jest przeznaczony?

Tran mogą przyjmować prawie wszyscy, a szczególnie osoby, które mają zwiększone zapotrzebowanie na tego typu substancję, tj. dzieci i młodzież w okresie intensywnego wzrostu (okres dojrzewania), osoby osłabione, zwłaszcza w podeszłym wieku, chore i będące w okresie rekonwalescencji, a także osoby prowadzące stresujący tryb życia, oraz nadużywające alkoholu i palące papierosy.

Tran wzmacnia układ odpornościowy

Nienasycone kwasy tłuszczowe z grupy omega-3 i omega-6 dostarczają organizmowi budulca do produkcji hormonów przeciwzapalnych, które usprawniają pracę układu odpornościowego. Z kolei witamina A uszczelnia i regeneruje błony śluzowe, utrudniając przenikanie przez nią chorobotwórczych drobnoustrojów.

Jest to szczególnie ważne w okresie jesienno-zimowych zachorowań, kiedy błona śluzowa dróg oddechowych jest szczególnie narażona na kontakt z wirusami czy bakteriami. Oczywiście suplementacja jest tylko jednym z elementów poprawy odporności i powinna być połączona ze zdrową dietą i ruchem.

Należy jednak pamiętać, że tranu i innych witamin nie można stosować podczas antybiotykoterapii, ponieważ wspomagają wówczas nie tylko osłabiony organizm, lecz także bakterie czy wirusy, które wywołują chorobę. W związku z tym tran i inne witaminy należy podawać po zakończeniu kuracji antybiotykowej - tylko wtedy będą wspierać proces regeneracji organizmu.

Tran poprawia pracę mózgu

Nienasycone kwasy tłuszczowe z grupy omega-3 wpływają na kształtowanie się i pracę mózgu: poprawiają jego ukrwienie i usprawniają przepływ bodźców nerwowych między substancją szarą i białą. Z tego powodu tran jest polecany przede wszystkim dzieciom, by lepiej się rozwijały i nie miały problemów z pamięcią i koncentracją, a także osobom starszym, by zmniejszyć ryzyko pojawienia się choroby Alzheimera oraz demencji.

Co ciekawe, badania naukowców wykazały, że kobieta, która w czasie ciąży spożywa odpowiednią ilość kwasów omega-3, rodzi inteligentniejsze i większe dziecko.

Polecamy
jesz co lubisz zbilansowana dieta

Autor: Time S.A

Skorzystaj z wygodnych diet online Poradnika Zdrowie opracowanych także dla osób zmagających się z niedoborami witamin i mikroelementów. Precyzyjnie dobrany plan dietetyczny odpowie na Twoje indywidualne potrzeby żywieniowe. Dzięki nim odzyskasz zdrowie i poprawisz swoje samopoczucie. Diety te są opracowane zgodnie z najnowszymi zaleceniami i standardami instytutów naukowo-badawczych.

Ważne

Czy można przyjmować tran będąc w ciąży?

O tym powinien zdecydować lekarz prowadzący ciążę. Należy pamiętać, że maksymalna dopuszczalna dzienna dawka witaminy A u ciężarnej wynosi (łącznie z dietą) 5000 j.m., a jej przedawkowanie może doprowadzić do uszkodzeniem płodu.

Tran wspomaga pracę układu krwionośnego

Wchodzące w skład tranu niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe obniżają stężenie triglicerydów i "złego" cholesterolu (LDL) oraz zwiększają stężenie tego  "dobrego" (HDL) we krwi, dzięki czemu obniżają jej krzepliwość, zapobiegają tworzeniu się zakrzepów, a co za tym idzie - zmniejsza się ryzyko wystąpienia choroby niedokrwiennej serca i miażdżycy. Tran pomaga również uregulować nadciśnienie tętnicze krwi. W tranie często zawarta jest także witamina E, która wzmacnia ściany naczyń krwionośnych i chroni czerwone krwinki przed przedwczesnym rozkładem.

Tran w profilaktyce przeciwnowotworowej

Według badań przeprowadzonych przez naukowców z Uniwersytetu w Kalifornii, tran, a konkretnie zawarte w nim kwasy z grupy omega-3, mniejsza ryzyko raka piersi, jajników i jelit. Natomiast badacze z Waszyngtońskiego Centrum Genetyki, Żywienia i Zdrowia uważają, że tran może zmniejszyć wielkość i liczbę guzów oraz ich skłonność do przerzutów.

Czytaj też: Dieta omega, czyli jak schudnąć jedząc zdrowe tłuszcze omega-3

Tran może zapobiec chorobom oczu

Witamina A może zapobiec chorobom wzroku, m.in. zwyrodnieniu plamki żółtej, która jest najczęstszą przyczyną utraty wzroku u dorosłych i osób starszych. Jej niedobór może również spowodować niedowidzenie o zmierzchu, tzw. kurzą ślepotę, pieczenie i wysychanie spojówek, a nawet owrzodzenie rogówki.

Z kolei kwasy omega-3 są składnikiem siatkówki oka. Podejrzewa się, że dzieci, które nie jedzą ryb, mogą być bardziej podatne na wady wzroku. Z koeli ich niedobór w diecie ciężarnej może doprowadzić do retinopatii wcześniaków (która może nawet prowadzić do całkowitej utraty wzroku).

Tran na mocne kości

Zawarta w tranie witamina D uczestniczy w gospodarce wapniowo-fosforowej w organizmie. Ułatwia ona przyswajanie wapnia i fosforu, a co za tym idzie - prawidłowe kształtowanie kośćca i zębów. Dlatego jest polecany dzieciom i młodzieży w okresie wzrostu. Tran jest stosowany również w profilaktyce krzywicy, ponieważ pobudza procesy regeneracji i spowalnia proces niszczenia wszystkich tkanek (w tym chrzęstnej i nabłonkowej) oraz leczeniu zaburzeń uwapnienia tkanki kostnej. U osób w starszym wieku może zapobiec osteoporozie.

Jednak uwaga! Nadmiar tranu może doprowadzić do osteoporozy - tak wynika z badań naukowców z norweskiego uniwersytetu w Trondheim. Wszystko za sprawą witaminy A, której duże dawki powodują rozrzedzanie masy kostnej. Witamina A trafia do tranu dopiero w trakcie produkcji. Dodaje się jej, by zapewnić olejowi rybiemu długotrwałość dzięki jej właściwościom zapobiegania jełczeniu tłuszczu. W ten sposób w jednym specyfiku zawarte zostają dwa „wrogie sobie” składniki.

Ważne

Tran dla dzieci. Od jakiego wieku można podawać tran dzieciom?

Tradycyjny tran można podawać dzieciom powyżej 4. roku życia. Jednak w aptekach są dostępne trany o owocowym aromacie, które mogą być podawane w małych dawkach już niemowlętom od 6. tygodnia życia.

Tran odżywi skórę

W aptekach bez recepty jest dostępna również maść tranową, którą się stosuje na skórę, głównie jako środek ułatwiający gojenie ran oraz w początkowym okresie tworzenia się odleżyn czy odmrożeń. Ten w kapsułkach jest szczególnie polecany kobietom po menopauzie, ze względu na jego działanie odżywcze na skórę: zapobiega nadmiernemu rogowaceniu i suchości skóry (dzięki witaminie A).

Tran - przedawkowanie

Tran należy spożywać tylko w ilościach zalecanych przez producenta. Długotrwałe stosowanie zbyt wysokich dawek tranu może doprowadzić do przedawkowania witaminy A lub D. Dochodzi wtedy do hiperwitaminozy, która może objawiać się m.in.: brakiem apetytu, wzrostem masy ciała, wielomoczem, powiększeniem wątroby i śledziony, zaburzeniami neurologicznymi i bólami głowy.

Tran - przeciwwskazania. Kto nie powinien przyjmować tranu?

Tranu nie powinny przyjmować osoby cierpiące na hiperkalcemię i kamicę nerkową, jak również osoby przyjmujące już preparaty zawierające witaminy A i D. Nie powinny go przyjmować osoby stosujące silne leki przeciwzakrzepowe (mogą bowiem wydłużać czas krwawienia). Przed zastosowaniem tranu z lekarzem powinny skontaktować się osoby z sarkoidozą.

Tran - jaki wybrać?

Wybierając tran, należy zwrócić uwagę na etykietę i stężenie kwasów EPA i DHA. Im będzie ona większa, tym lepszej jakości jest tran. Wskazówką może być również cena (choć nie zawsze). Lepszym wyborem jest tran w kapsułkach. W takiej postaci tran nie będzie się utleniał (tak jak ten w płynie). Poza tym tran w płynie trzeba przechowywać w lodówce i zużyć w ciągu 5-6 tygodni od otwarcia.

Tran - jak go stosować?

Dorośli powinni przyjmować tran 2 razy dziennie po 2 kapsułki podczas posiłków, chyba, że lekarz zaleci inaczej. Przyjmowanie tranu w czasie posiłków zmniejszy efekt "odbijania się" i uczucie niesmaku w ustach. Dla uzyskania efektów konieczne jest regularne przyjmowanie tranu przez okres od jesieni do wiosny.

Tran - czy tran można spożywać latem?

Odradza się przyjmować tran w okresie letnim. Tran zawiera bowiem witaminę D, a produkcja tej witaminy latem, pod wpływem słońca, jest dość wzmożona i może dojść do jej przedawkowania.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

Czytaj e-wydanie cenie 1,00 zł i zyskaj dostęp do numerów archiwalnych! W nr 6/2020 "Zdrowia" m.in.: jak działają jelita, 10 pytań o wazektomię, uzależnienia a płeć, dłonie pod ochroną, ćwiczenia na smukłe nogi. "Zdrowie" to 76 stron rzetelnej wiedzy!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie  6/2020
KOMENTARZE
marta
|

A jaki tran w kapsułkach łytasz?

unka
|

Moja rodzina nie lubi pić tranu w płynie. Znajoma poleciła mi tran w kapsułkach. Kapsułki są łatwe do podania, bierzemy je 2 razy dziennie i nie musimy pić tranu w płynie.

unka30
|

Moja rodzina nie lubi pic tranu w płynie. Znajoma poleciła mi tran w kapsułkach. Kapsułki są łatwe do podani, bierzemy je 2 razy dziennie i nie musimy pić tranu w płynie.

llosia
|

ciężko mi było namówić dzieciaki na tran, wiadomo smak jest dosyć specyficzny, dobrze że w aptece babeczka poleciła mi rybki , dzieci nie marudzą, rano się dopominają o swoje rybki, wiem że tran jest bardzo dobry dla odpornosci i dla kości, fajnie ze można go znaleźć w przystepnej dla dzieci formie

wiatka
|

To że tran dodatnio wpływa na organizm wiedziano od dawna,nieprawdą jest że dopiero w latach 60 tych się na nim poznano.Od 1946 roku każde znane mi dziecko dostawało do papy łyżkę tranu w domu lub w przedszkolu,mimo że dzieci w naszej rodzinie były jak się to mówi chowane na rybach.Ryby morskie były dla nas dostępne i tanie (kilometr od rybaków łodziowych),nawet złodziejska "Arka" nam nie przeszkodziła.Nadal uwielbiam ryby,niestety,choć są teraz b.drogie to na dodatek ich nie ma,a miejsca zamieszkania praktycznie nie zmieniłam,czyli dalej nad morską wodą.

naturalnie
|

W mojej rodzinie używamy tylko tranów naturalnych i nieprzetworzonych. Ciężko takie znaleźć, ale istnieją. Większość dostępnych na rynku jest niestety poddana wielu różnym procesom chemiczny i termicznym.

Marta
|

Moja córeczka ciągle przeziębiała się w żłobku a, że jestem przeciwniczką podawania antybiotyków, więc szukałam jak wzmocnić jej odporność. Koleżanka powiedziała mi, że oni u swoich dzieci stosują tran i witaminę K2. Mówiła, że długo szukała dobrego tranu takiego nierafinowanego, bez sztucznych dodatków i znalazła taki z Norwegii Rosita . Od kiedy mojej córeczce zaczęłam podawać ten tran przestała mi się ciągle przeziębiać.

karma
|

Tran szczególnie warto podawać dzieciakom ze względu na zawartość kwasów omega 3 i 6. Mózg dziecka stale się rozwija, a kwasy omega mają na mózg zbawienny wpływ. Do tego dochodzi wzmacnianie kości i zębów oraz zwiększenie naturalnej odporności organizmu. ps. również pijemy Gala od lat :)

Łaknąca wiedzy
|

Bardzo chciałabym poczytać te rewelacje o piciu tranu jako profilaktyce przeciwnowotworowej oraz piciu go u chorych onkologicznie (zapobieganie przerzutom, zmniejszenie masy guza). Czy ktoś ma namiary na te informacje? Byłabym wdzięczna :)

aga
|

Podczas dostarczania do organizmu witaminy D3 należy zażywać witaminę K2, dzieki czemu nie będzie problemów z osteoporozą