Przedawkowanie witamin. Które witaminy można przedawkować?

2012-11-23 15:04 Marta Izdebska-Książek

Przesadne przyjmowanie preparatów witaminowych niesie ryzyko poważnych chorób. Które z witamin można przedawkować? Jakie są objawy przedawkowania witamin?

Zarówno całkowity niedobór witamin (awitaminoza) czy częściowy (hipowitaminoza), jak i ich nadmiar (hiperwitaminoza) są niekorzystne dla organizmu i mogą prowadzić do wystąpienia pewnych schorzeń. Hiperwitaminoza dotyczy głównie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E i K), które są kumulowane w tkance tłuszczowej, a nie rozpuszczane w wodzie i wydalane wraz z moczem. Hiperwitaminoza niepowodowana sztuczną suplementacją może wystąpić u osób stosujących mało urozmaiconą dietę i jadających te same produkty przez długi czas. W pozostałych przypadkach schorzenie to spotyka głównie tych, którzy jednocześnie zażywają kilka suplementów witaminowych bez uprzedniej konsultacji lekarskiej. Poza tym współistnienie niektórych chorób może zmniejszać próg toksyczności witamin rozpuszczalnych w tłuszczach i wówczas przyjmowanie nawet niewielkich dawek dobowych może dać objawy hiperwitaminozy.
Przedawkowanie poszczególnych witamin syntetycznych nie stanowi jednakowego zagrożenia - niektóre z nich cechują się niską toksycznością. Przykładem jest witamina E (inaczej - tokoferol) w naturalnej postaci występująca m.in. w migdałach, orzechach, olejach. W jej przypadku nawet kilkudziesięciokrotne przekroczenie zalecanej dziennej dawki na ogół nie powoduje wystąpienia objawów zatrucia, którymi mogą być: ogólne zmęczenie, osłabienie mięśni, bóle głowy i zaburzenia widzenia. Jednakże przyjmowanie w okresie ciąży zbyt wysokich dawek tokoferolu może mieć niekorzystny wpływ na płód - co prawda do tej pory nie udowodniono tego naukowo (dotychczas prowadzono badania jedynie na zwierzętach).

Witamina C - kwas askorbinowy

U osób szczególnie wrażliwych przedawkowanie witaminy C (tak zwanego kwasu askorbinowego), zawartej przede wszystkim w owocach i warzywach, może spowodować krystalizację moczanów i szczawianów w nerkach oraz tworzenie się kamieni nerkowych, zaś przyjęcie bardzo dużych dawek może doprowadzić do zaburzeń w pracy układu pokarmowego i nerwowego. Poza tym hiperwitaminoza związana ze spożywaniem nadmiaru witaminy C jest związana z wystąpieniem wysypek skórnych, a jej długotrwałe przyjmowanie może uzależniać!

Witamina K

Witamina K występuje w brokułach, szpinaku, sałacie, przetworach mlecznych i jajkach, ale też może być syntetyzowana przez bakterie jelitowe i regenerowana w wątrobie. Suplementacji witaminą K wymagają przede wszystkim dzieci, których układ pokarmowy (a wraz z nim możliwość wydajnej syntezy tego związku) nie jest jeszcze odpowiednio wykształcony, i osoby, u których stosowano antybiotykoterapię niszczącą naturalną florę bakteryjną jelit. Przedawkowanie witaminy K, regulującej proces krzepnięcia krwi, prowadzi do rozpadu erytrocytów i tym samym do niedokrwistości. Skutkami nadmiaru tego związku są także pocenie się i stałe uczucie gorąca, a u niemowląt - żółtaczka, a nawet uszkodzenia tkanki mózgowej!

Witamina D - kalcyferol

Witamina D odgrywa ważną rolę w regulacji gospodarki wapniowo-fosforanowej i w stabilizacji prawidłowej struktury kośćca. Jest syntetyzowana z prekursora dostarczanego w diecie (ryby morskie i tran) w wątrobie i nerkach oraz w komórkach skóry pod wpływem promieni słonecznych, zatem ilość naturalnie wytworzonej witaminy D podlega sezonowym wahaniom. Na niedobór narażeni są ludzie starsi, gdyż z wiekiem maleje zdolność jej skórnej syntezy. Naturalny mechanizm magazynowania w organizmie witaminy D może doprowadzić do osiągnięcia toksycznego stężenia i wystąpienia hiperkalcemii (zwiększone stężenie wapnia we krwi) powodującej zwapnienie serca, nerek, płuc, naczyń krwionośnych. Hiperwitaminoza przejawia się osłabieniem, sennością, depresją, bólami głowy i brzucha, spadkiem apetytu, biegunkami lub zaparciami, wymiotami, kamicą nerkową, wielomoczem.
Wystąpienie hiperwitaminozy D możliwe jest jedynie przy suplementacji syntetyczną witaminą, co oznacza, że nie ma ryzyka zatrucia w czasie nadmiernej ekspozycji na słońce ani przy diecie bogatej w ryby. Wyjątek stanowią dzieci chore na krzywicę - u nich objawy hiperwitaminozy bywają następstwem nadmiernej ekspozycji na promieniowanie słoneczne - dochodzi wówczas do nasilonego wychwytu wapnia przez kości kosztem obniżenia poziomu jego jonów w surowicy, a powstała w tym przypadku hipokalcemia może skutkować wystąpieniem tężyczki.

Grupa witamin B

Przy stosowaniu doustnym trudno przedawkować witaminę B1 (tiaminę zawartą w wątrobie, jajkach, warzywach strączkowych) i witaminę B2 (ryboflawinę), w którą obfitują wątroba, ryby, przetwory mleczne, ponieważ ich słaba rozpuszczalność w jelitach chroni organizm przed wchłonięciem zbyt dużej dawki tych związków, ich nadmiar zaś usuwany jest z moczem. Możliwość przedawkowania (objawia się ogólnym osłabieniem, obrzękami, nudnościami i wymiotami, drżeniem mięśni, zaburzeniami rytmu serca, wystąpieniem reakcji alergicznej) występuje przy podawaniu ich w postaci zastrzyków.

  • witamina B3 (niacyna zwana też witaminą PP) zawarta jest w wątrobie. Przedawkowana powoduje wystąpienie objawów dermatologicznych (wysypka, swędzenie skóry i jej zaczerwienienie), wzrost poziomu glukozy we krwi, arytmię serca, utratę łaknienia; przyjmowanie bardzo wysokich dawek witaminy B3 może doprowadzić do powstania zmian w obrębie plamki żółtej i siatkówki oka oraz stopniowego pogarszania się, a nawet utraty wzroku. Prawdopodobnie nadmiar niacyny może mieć także negatywny wpływ na rozwijający się płód
  • Kwas pantotenowy, czyli witamina B5 niezbędna m.in. do prawidłowego przebiegu przemian białek, tłuszczów i węglowodanów, syntezy niektórych hormonów, jest związkiem powszechnie występującym w przyrodzie (nazwa "pantotenowy" oznacza "wszechobecny"). Nie udowodniono toksycznego działania nadmiaru tej witaminy na organizm, lecz znaczne przekroczenie zalecanych dobowych dawek może skutkować dolegliwościami układu pokarmowego i biegunkami
  • Nadmiar witaminy B6 (pirydoksyny), której najbogatszym źródłem są ryby, mięso, ziemniaki, powoduje trudności w poruszaniu się, zaburzoną koordynację ruchów, drętwienie kończyn. U osób bardzo wrażliwych objawy hiperwitaminozy mogą wystąpić już po przyjęciu ok. 50 mg pirydoksyny (dobowe zapotrzebowanie dla osoby dorosłej wynosi 1-2 mg)
  • Witamina B9, czyli kwas foliowy, występująca w zielonych warzywach liściastych, korzystnie wpływa na układ nerwowy. Przedawkowana powoduje bezsenność, rozdrażnienie i depresję, zaburzenia żołądkowo-jelitowe lub alergiczne reakcje skórne. Witamina B12 odpowiedzialna za regulację procesów tworzenia czerwonych krwinek przyjmowana w zbyt wysokich dawkach nie jest toksyczna, ale jej nadmiar może powodować u osób wrażliwych objawy uczuleniowe, zaś przy znacznie przekroczonych dawkach - krwotoki z nosa.

Witamina A - retinol

Bogatym źródłem witaminy A jest wątroba zwierząt, zaś prowitaminy A - marchew, brokuły, szpinak. Większość przypadków przedawkowania retinolu może dotyczyć nadmiernego spożycia tranu. Regularne przyjmowanie retinolu w dziesięciokrotnie zwiększonej zalecanej dawce może doprowadzić do ostrego bądź przewlekłego zatrucia, którego objawami są bóle głowy, drażliwość, ociężałość, biegunka, odwapnienie kości, zaburzenia pracy nerek, reakcje skórne, wypadanie włosów i złe samopoczucie. Odpowiednio wyważona powinna być suplementacja tą witaminą u kobiet ciężarnych, ponieważ w razie przedawkowania mogłoby dojść do zaburzeń rozwoju płodu; z tego powodu przyszłe mamy powinny unikać dużych ilości wątróbki. Najbezpieczniejszą formą profilaktycznej suplementacji witaminą A jest przyjmowanie jej prekursora - beta-karotenu, ponieważ w organizmie przekształceniom do retinolu ulega jedynie tyle prekursora, ile wynosi aktualne zapotrzebowanie na ten składnik.

Przedawkowanie witamin może być groźne

Źródło: Lifestyle.newseria.pl

miesięcznik "Zdrowie"
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 12/2019 "Zdrowia" wszystko o fizjoterapii, operacja "przez dziurkę", leczenie raka trzustki, kim jest asystent zdrowienia, zielone biuro, antyrakowe menu, idealna koloryzacja. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 12/2019

Materiał partnerski

KOMENTARZE
Ansztajn
|

co Ty palisz ? że masz takie halucynacje i wypisujesz takie fantasmagorie . Linus Pauling pewnie by się w grobie wywrócił gdyby te bzdety przeczytał , a przecież to on dostał NOBLA !!! za witaminę C nie TY !!! . E nazywa się tokoferolem ? a dlaczego nie tokotrienolem ?.
witamina C uzależnia - ty chyba jesteś uzależniona... od APTEKI !
Ty zajmij się pisaniem artykułów do polityki i nie kombinuj z witaminami ... bo nie masz o nich BLADEGO pojęcia .

Joanna
|

Dlaczego zażywasz wit.z grupy B i wir.D? Czytałam ze pomagają w ustabilizowaniu nastroju!

olry
|

Tylko wit. A jako retinol morze zaszkodzić. Brac jako beta karoten - nie szkodzi.
Wita E w ilości 3200 IU mi od roku nie zaszkodziła.
Pozostałe D i b1b2b3b6b12 biorę w mega dawkach i żyje od dwóch lat

marecki.wp
|

Proszę autorkę o podanie autorów prac naukowych na podstawie badań których powołuje się Pani w swoim artykule.
Wg mnie to tylko powielanie nie zbadanych tez .. na korzyść farmaceutycznych karteli.

marecki.wp
|

Przy każdym z tych wpisów o szkodliwości witamin w dawkach podanych
przez autorów tego tekstu powinny być bibliografia naukowa autorów badań o tych "przedawkowaniach".
Nic takiego nie ma..
Z sufitu to sobie napisaliście?Czy może żeby się trucicielom z karteli farmaceutycznych nie narazić?

Yona
|

kamienie wszelkie w organizmie, złogi, itd, rozpuszcza nać pietruszki. Sposób znany od starożytnosci :)

jpawlo
|

No wlasnie 100 gram! Jak jestes lekarz to przepiszesz 100 mg, i za tydzien widzisz sie znowu z "klientem" a NFZ placi. Jak nie jestes lekarz a chcesz efektow to wezmiesz nawet do 100 gram.

asder
|

w takim interesie, ze koncerny farmaceutyczne doskonale wiedzą, że witaminą C mozna wyleczyć nawet wirusa Ebola (poszukaj info w necie jeśli nie wierzysz). Witamina C jest tania, poza tym wystepuje w potężnej ilości owoców. informacja o leczniczym działaniu witaminy C zniszczyłaby producentów wszelkich medykamentów.

dms
|

co za bzdury niektórzy piszą, testowałem to sam na sobie, zbyt duża dawka powoduje srake i tyle, wystarczy zmniejszyć odpowiednio dawkę, bawię się wit. C od 2 miesiący, byłem chorowity zawsze jesień zima wiosna bóle gardła, nosogardła itp. chodziłem po lekarzach aptekach a wystarczy przywalić sobie dużą dawkę wit. C i po sprawie, przed spaniem biorę czubatą łyżeczkę proszku i rano wstaję bez objawów choroby, gdy jeszcze coś czuję to w dzień co 2 godz łykam dawki przez siebie przetestowane, bo każdy organizm potrzebuje innej dawki i proszę was nie piszcie bzdur bo to naprawdę działa. Polecam jeszcze codziennie z rana pić 2 łyżki octu jabłkowego NATURALNEGO rozcieńczonego z wodą nawet jak się jest zdrowym. pozdrawiam

borys
|

Doucz sie trochę bo piszesz głupoty! Chiny produkują witaminę w dwustopniowej fermentacji z udziałem mikroorganizmów (czyli podobnie jak w naszej kiszonej kapuście), który jest nie tylko tańszy, ale i NIE używa tylu toksycznych rozpuszczalników i reagentów (typu aceton czy kwas siarkowy) jak proces Rechsteina, który jest droższy i tym samym taka witamina C kosztuje więcej! Proces dwustopniowej fermentacji została opracowany w latach 60-tych przez chińskich naukowców i jest do tej pory przez wszystkich chińskich (i niektórych licencjonowanych spoza Chin) producentów stosowany. Więc jeżeli kupujemy tańszą witaminę C pochodzącą z Chin (które nota bene są na dzień dzisiejszy światową potęgą w produkcji nie tylko witaminy C ale i wielu innych surowców farmaceutycznych), to kupujemy witaminę nie tylko tańszą, ale i wyprodukowaną w sposób bardziej naturalny, bezpieczniejszy dla naszego zdrowia i przyjaźniejszy dla środowiska.
Jak widać nie zawsze to co droższe jest lepsze, a to co tańsze czy chińskie jest gorsze.