Sok z pokrzywy - właściwości

Sok z pokrzywy ma liczne właściwości zdrowotne. Warto pić go regularnie, gdyż pomaga przy wielu schorzeniach. Stosuje się go między innymi na anemię, wrzody, słabą odporność i wiele innych dolegliwości. Dowiedz się, jaki jest skład chemiczny liści pokrzywy. Jak zrobić i w jakich ilościach pić sok z pokrzywy?

Sok z pokrzywy jest jedną z najłatwiejszych form wykorzystania prozdrowotnych właściwości pokrzywy. Pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica L.) jest rośliną bardzo powszechną na całej półkuli północnej – w Ameryce Północnej, Europie, północnej Afryce i Azji. Uznawana jest za chwast, bo bardzo łatwo się rozprzestrzenia, przystosowuje do warunków i potrafi wyrosnąć praktycznie wszędzie. Jest zaliczana do roślin ruderalnych, czyli takich, które bez problemu rosną na podłożach zmienionych przez człowieka.

Spis treści

  1. Charakterystyka pokrzywy
  2. Skład chemiczny liści i ziela pokrzywy zwyczajnej
  3. Właściwości zdrowotne pokrzywy i soku z pokrzywy
  4. Jak pić sok z pokrzywy?
  5. Przepis na domowy sok z pokrzywy

Charakterystyka pokrzywy

Pokrzywa zwyczajna jest bardzo bogata w bioaktywne fitozwiązki, a o jej właściwościach leczniczych wiedzieli już starożytni. Opisywał ją Hipokrates, a w średniowieczu Paracelsus, Matthioli i św. Hildegarda. Z pokrzywy często korzystali naturaliści i medycy, a dla Słowian miała znaczenie magiczne – chroniące przed złymi urokami.

Pokrzywę najłatwiej rozpoznać po parzących włoskach na liściach i mocno ząbkowanych brzegach liści. Roślina ma różne rozmiary. Dorasta do wysokości od 30 cm do nawet 1 metra.

Okres jej kwitnienia i owocowania przypada na lato i wczesną jesień, od czerwca do października. W tym czasie zbiera się liście i młode pędy, aby przetworzyć je na sok lub ususzyć do późniejszego wykorzystania na napary.

Skład chemiczny liści i ziela pokrzywy zwyczajnej

Głównym surowcem do wytwarzania soku z pokrzywy są jej liście. Czasem używa się też młodych pędów. Te części pokrzywy dostarczają bardzo dużo witaminy C, nawet powyżej 600 mg/100 g, co sprawia, że pokrzywa jest jedną z roślin najbogatszych w witaminę C.

Ponadto jest cenny źródłem związków o działaniu przeciwutleniającym (flawonoidów), kwasów organicznych i dziesiątek innych substancji, które w połączeniu odpowiadają za lecznicze właściwości pokrzywy.

Skład chemiczny liści i ziela pokrzywy zwyczajnej

Grupa związków bioaktywnych Składniki zidentyfikowane w liściach pokrzywy Składniki zidentyfikowane w zielu pokrzywy
Witaminy B2, C, K, B5 B5, C
Kwasy organiczne protokatechowy, hydroksybenzoesowy, gentyzynowy, chinowy, kumarowy, kawowy, ferulowy, 5-O-kawoilochinowy węglowy, mrówkowy, krzemowy, cytrynowy, fumarowy, glicerynowy, jabłkowy, szczawiowy, fosforowy, chinowy, bursztynowy, masłowy, kawowy, kumarowy, palmitynowy, neochlorogenowy, octowy, kawoilo-jabłkowy, glikolowy, foliowy, protokatechowy, hydroksybenzoesowy, gentyzynowy, ferulowy, 5-O-kawoilochinowy
Flawonoidy izoramnetyna, kwercetyna, kemferol, rutyna, glikozydy, amentoflawon, glikozyd kwercetyny kwercetyna, rutyna, glikozydy, izoramnetyna, kempferol, amentoflawon, glikozyd kwercetyny
Karotenoidy karoten, ksantofil, likopen, luteina karoten, ksantofil
Garbniki taniny taniny
Inne związki organiczne chlorofil, 2-metyloheptan, skopoletyna, eskuletyna, leukotrieny skopoletyna (kumaryna), eskuletyna, lecytyny, sekretyny, serotoniny, tryptaminy, betainy
Sacharydy brak danych fruktoza, galaktoza, glukoza, maltoza, rafinozy
Kwasy tłuszczowe brak danych linolowy, linolenowy
Sterole brak danych sitosterole, beta-sitosterole (3-O-glukozyd)
Składniki mineralne mangan, żelazo, miedź, cynk, molibden, kobalt, nikiel, selen, glin, cyna brak danych

Właściwości zdrowotne pokrzywy i soku z pokrzywy

Młode liście pokrzywy, najlepiej zbierane przed kwitnieniem, jak i całe ziele są wykorzystywane jako surowiec leczniczy. W medycynie stosuje się standaryzowane ekstrakty z liści i pędów. Przede wszystkim ich dotyczą badania naukowe. Natomiast lecznictwo ludowe bazuje na sokach z pokrzywy i naparach.

Trudno znaleźć naukowe potwierdzenie skuteczności soku z pokrzywy w badaniach klinicznych, ale obserwacje osób stosujących sok regularnie świadczą o pozytywnym działaniu pokrzywy. Trzeba mieć świadomość, że ekstrakty mają działanie mocniejsze niż sok, ale nawet sok z pokrzywy jest cennym produktem pomocniczym w wielu chorobach.

Sok z pokrzywy na alergię

Pokrzywa zawiera pochodne tyrozyny, które mają działanie przeciwhistaminowe i hamujące aktywność enzymów kilku reakcji zapalnych. Picie soku może być pomocne w alergiach sezonowych na pyłki roślin i w łagodzeniu alergicznego nieżytu nosa, co wykazano w badaniach in vitro.

Sok z pokrzywy jako przeciwutlenicz

Liście pokrzywy w różnych postaciach (suszu, ekstraktów wodnych i etanolowych) wykazują silne działanie przeciwutleniające. Zmniejszają poziom stresu oksydacyjnego w tkankach, w tym mózgu, wątrobie, nerkach i krwinkach czerwonych oraz obniżają poziomy markerów stanu zapalnego.

Wyniki te uzyskano w badaniach na ludziach i na zwierzętach.

Pokrzywa zmniejsza też peroksydację lipidów, chroniąc błony komórkowe przed uszkodzeniami. Antyoksydacyjne działanie pokrzywy wynika z obecności flawonoidów, witaminy C oraz metali, które są niezbędnymi składnikami enzymów o działaniu przeciwutleniającym – miedzi, cynku i selenu.

Sok z pokrzywy warto pić jako środek chroniący przed zmianami oksydacyjnymi – uszkodzeniami białek i materiału genetycznego oraz utlenianiem tłuszczów – które mogą prowadzić do poważnych chorób.

Sok z pokrzywy na odporność

Flawonoidy zawarte w liściach pokrzywy mają działanie immunomodulujące, co oznacza, że dzięki nim układ odpornościowy lepiej wykonuje swoją ochronną pracę. Oddziałują one w szczególności na komórki T, makrofagi oraz enzymy powiązane ze stanem zapalnym.

Sok z pokrzywy na wrzody

W badaniach na szczurach udowodniono, że wodne ekstrakty z liści i pędów pokrzywy chronią przed powstawaniem wrzodów żołądka i łagodzą dolegliwości bólowe żołądka.

Sok z pokrzywy działa przeciwbakteryjnie i przeciwwirusowo

Sok z pokrzywy hamuje namnażanie co najmniej kilkunastu bakterii chorobotwórczych oraz wirusów. Sok jest polecany do picia przy lekkich zatruciach pokarmowych, do płukania gardła i jamy ustnej przy stanach zapalnych gardła i dziąseł, aftach i podobnych zmianach.

Sok z pokrzywy przy anemii

Ze względu na wysoką zawartość żelaza sok z pokrzywy jest polecany pomocniczo w leczeniu anemii.

Sok z pokrzywy a działanie diuretyczne

Napary i soki z pokrzywy są znanymi diuretykami – substancjami powodującymi zwiększone wydalanie moczu. Sok z pokrzywy jest polecany przy obrzękach nóg i dłoni, często pojawiających się opuchliznach i tzw. zatrzymaniu wody przed miesiączką. Pomaga także przy występowaniu kamieni nerkowych.

Pokrzywa wykazuje wiele innych prozdrowotnych właściwości, ale działania takie jak obniżanie poziomu glukozy i odbudowa trzustki, zmniejszanie gruczołu krokowego, obniżanie ciśnienia krwi czy poziomu cholesterolu LDL powiązane są z przyjmowaniem ekstraktów z korzeni pokrzywy.

Nie można zatem przypisać analogicznego działania sokowi z pokrzywy, gdyż skład substancji bioaktywnych liści i pędów, z których powstaje sok oraz skład korzeni nie jest taki sam.

Poznaj lecznicze właściwości pokrzywy - do czego można wykorzystać pokrzywę [WIDEO]

Jak pić sok z pokrzywy?

Soki z liści pokrzywy można kupić w aptekach, sklepach z suplementami diety i tzw. zdrową żywnością. Zwykle ich składy są bardzo dobre, zawierają bowiem jedynie czysty sok z pokrzywy i dodatek witaminy C.

Jednak zawsze należy sprawdzać skład przed zakupem, aby mieć pewność, że nie kupujemy produktu rozcieńczonego lub słodzonego cukrem.

Nie należy przekraczać dawki 50 ml soku z pokrzywy dziennie. Taka ilość jest najczęściej rekomendowana dla soków aptecznych. Pojawia się także w publikacjach naukowych.

Sok z pokrzywy można przyjmować raz dziennie po 50 ml, 2 razy dziennie po 25 ml lub 3 razy dziennie po 15 ml na 30 minut przed posiłkiem.

W przypadku problemów z wypijaniem czystego soku z pokrzywy można mieszać go z wodą lub sokiem owocowym.

Przepis na domowy sok z pokrzywy

Pokrzywę najlepiej zbierać przed kwitnieniem i zrywać jedynie jej młode liście z górnych części rośliny. Ważne jest miejsce, w którym zbieramy pokrzywę – z dala od dróg, ruchu samochodowego, opryskiwanych pól. Pamiętajmy, aby pokrzywę zbierać w rękawiczkach!

Sok z pokrzywy można przygotować bardzo łatwo w sokowirówce. Umyte, odsączone z nadmiaru wody i posiekane liście pokrzywy wystarczy przecisnąć przez sokowirówkę i odcedzić. Jeśli jest taka konieczność i przelać do ciemnych butelek.

Sok niepasteryzowany trzeba przechowywać w lodówce. Można też zlać sok z pokrzywy do słoiczków, zapasteryzować i przechowywać w ciemnym, chłodnym miejscu.

Jak zrobić sok z pokrzywy bez sokowirówki?

Umytą pokrzywę należy rozłożyć na sicie, przelać wrzątkiem, a następnie od razu zimną wodą. Przełożyć liście do blendera, zalać wodą na równo z powierzchnią pokrzywy i zblendować.

Kolejny krok to przecedzenie przez drobne sito. W ten sposób otrzymuje się klarowny sok, który można przechowywać w lodówce.

Bardzo ciekawym rozwiązaniem, które pozwala na długo zachować walory zdrowotne soku z pokrzywy jest jego mrożenie go w pojemnikach na lód. Jedna kostka odpowiada pojemności około 15 ml.

Sok należy wypijać po rozmrożeniu lub wrzucając do szklanki z wodą czy sokiem owocowym.

Czytaj też:

Źródła:

  1. http://ojs.pum.edu.pl/pomjlifesci/article/viewFile/78/76
  2. http://www.czytelniamedyczna.pl/3816,wlasciwosci-lecznicze-pokrzywy-zwyczajnej-urtica-dioica-la.html
  3. https://www.researchgate.net/publication/283675999_Highlights_on_nutritional_and_therapeutic_value_of_stinging_nettle_Urtica_Dioica
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
KOMENTARZE