Czarny bez: właściwości i działanie. Przepis na sok z czarnego bzu

2020-03-06 14:51 Anna Guttman

Czarny bez nie tylko zwalczy gorączkę i złagodzi kaszel, ale dodatkowo dzięki dużej ilości witamin i soli mineralnych wzmocni organizm, który szybciej upora się z infekcją. Najsilniejsze właściwości lecznicze mają kwiaty i owoce bzu czarnego. Dowiedz się, jak działa czarny bez, kiedy go zbierać i jak przetwarzać. Czy czarny bez jest trujący?

Czarny bez, ze względu na swoje właściwości lecznicze, jest w medycynie ludowej wykorzystywany od wieków. Krzaki czarnego bzu często tak silnie się rozrastają, że przypominają drzewa. Ich drobne, białe kwiaty zebrane w baldachy są bardzo ozdobne, ale mają raczej nieprzyjemny zapach. Także owoce czarnofioletowe, soczyste jagody nie zachwycają smakiem. A mimo to zarówno kwiaty, jak i owoce czarnego bzu należą do najcenniejszych surowców zielarskich.

Spis treści:

  1. Czarny bez: właściwości lecznicze kwiatów i owoców
  2. Czy czarny bez jest trujący?
  3. Kiedy zbierać czarny bez?
  4. Czarny bez: preparaty apteczne
  5. Przepis na odwar z kwiatów czarnego bzu
  6. Przepis na sok z owoców czarnego bzu
Czarny bez
Autor: Getty Images Owoce czarnego bzu

Czarny bez: właściwości lecznicze kwiatów i owoców

Kwiaty czarnego bzu zawierają dużo flawonoidów i kwasów fenolowych, a ponadto kwasy organiczne, sterole, olejek, garbniki, triterpeny, sole mineralne. Taka kompozycja składników decyduje o właściwościach napotnych i przeciwgorączkowych kwiatów. A ponadto działają też moczopędnie, uszczelniają ściany naczyń włosowatych i poprawiają ich elastyczność. Ze względu na właściwości przeciwzapalne stosuje się je także do płukania chorego gardła i okładów przy zapaleniu spojówek.

Jeszcze większą różnorodność cennych substancji kryją w sobie owoce czarnego bzu: m.in. glikozydy antocyjanowe, pektyny, garbniki, kwasy owocowe, witaminy (szczególnie dużo witaminy C i prowitaminy A), sole mineralne (wapnia, potasu, sodu, glinu i żelaza). Poza właściwościami napotnymi i moczopędnymi mają też lekko przeczyszczające i przeciwbólowe.

Należą do tzw. środków czyszczących krew, poleca się je jako lek odtruwający i pomagający usuwać z organizmu szkodliwe produkty przemiany materii i toksyny w chorobach reumatycznych oraz skórnych. Owoce czarnego bzu są też stosowane w stanach zapalnych żołądka i jelit, a także jako pomocniczy lek przeciwbólowy w nerwobólach i rwie kulszowej.

Czytaj też: Sok z winogron - na co pomaga? [PRZEPIS]

materiał partnera
Sambucus Kids – syrop z bzu czarnego na wzmocnienie odporności

Pyszny syrop o malinowym smaku, stanowiący cenne źródło składników wykazujących korzystny wpływ na wsparcie odporności przez cały rok. Zawiera kompozycję dwóch starannie dobranych, standaryzowanych na zawartość antocyjanów i polifenoli, ekstraktów z owoców bzu czarnego (Sambucus nigra L.).

Sambucus Kids zalecany jest szczególnie w okresie jesienno-zimowym, w sytuacji osłabienia organizmu, w czasie przesilenia wiosennego. Idealny dla zapewnienia prawidłowego funkcjonowania układu immunologicznego oraz wsparcia pracy górnych dróg oddechowych.

  • wysokoskoncentrowane ekstrakty z owoców bzu czarnego
  • gwarantowana ilość polifenoli i antocyjany w każdej porcji
  • aż 4,4 kg owoców na 100g ekstraktu
  • nie zawiera syropu glukozowo-fruktozowego
  • bez barwników i dodatku cukru*
  • dla dzieci od 1. roku życia

*zawiera wyłącznie naturalnie występujące cukry

Warto wiedzieć

Czy czarny bez jest trujący?

Szkodliwe dla zdrowia są surowe owoce bzu czarnego, ponieważ zawierają sambunigrynę oraz prunazynę. To substancje, które mogą wywołać zatrucie objawiające się nudnościami, a w cięższych przypadkach także wymiotami. Owoce poddane obróbce termicznej (gotowanie) lub ususzone pozbawione są tych związków, dlatego można je bezpiecznie spożywać. Te toksyczne substancje może znaleźć także w korze i liściach czarnego bzu. Nie ma ich za to w kwiatach czarnego bzu - są one jadalne i można je wykorzystywać w kuchni, np. do przyrządzania sałatek.

Kiedy zbierać czarny bez?

Niegdyś w zielarskiej aptece wykorzystywano także liście i korzenie czarnego bzu, ale obecnie podstawowym surowcem są kwiaty i owoce ze względu na ich znacznie silniejsze właściwości lecznicze.

Kwitnące baldachy zbiera się w maju i czerwcu, gdy część kwiatów jest jeszcze nierozwinięta. Nie wolno ich suszyć na słońcu, bo ciemnieją i tracą właściwości lecznicze.

Natomiast zbierając owoce (w sierpniu i wrześniu), ścina się całe baldachy dopiero wtedy, gdy wszystkie jagody są dojrzałe, czarne i lśniące. Szypułki należy usunąć po wysuszeniu.

Czarny bez: preparaty apteczne

Czarny bez jest składnikiem wielu preparatów zielarskich. Kwiaty wchodzą w skład m.in. mieszanki Tussiflos o działaniu przeciwkaszlowym i wykrztuśnym, pomocnej w zwalczaniu suchego, męczącego kaszlu.

Owoce są jednym ze składników preparatów stosowanych m.in. w zaparciach (np. Normosan) i w chorobach skóry, głównie łuszczycy (np. Betagran), oraz podstawą mieszanek o działaniu przeciwzapalnym i napotnym (np. Agryflos), pomocnych zwłaszcza przy przeziębieniu i kaszlu.

Czytaj też:

Zrób to koniecznie
  • Przepis na odwar z kwiatów czarnego bzu

Łyżkę kwiatów czarnego bzu zalej szklanką zimnej wody, doprowadź do wrzenia i gotuj na małym ogniu przez 5 minut. Odstaw na 15 minut, przecedź. Pij 2-3 razy dziennie po 1/3 szklanki jako środek napotny, przeciwgorączkowy i moczopędny.

  • Przepis na sok z owoców czarnego bzu

Owoce czarnego bzu ogrzewaj w garnku, aż puszczą sok, rozetrzyj je na miazgę i przeciśnij przez gazę. Zagotuj sok z miodem (1 część miodu na 10 części soku), rozlej do ciemnych butelek. Pij 2-3 razy dziennie po szklance rozcieńczonego soku (50 g soku uzupełnij gorącą wodą) przy przeziębieniu, zaburzeniach trawienia, nerwobólach.

miesięcznik "Zdrowie"

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.