Rwa kulszowa. Jak sobie radzić z atakiem rwy kulszowej?

2020-05-05 13:58 Magdalena Moraszczyk

Rwa kulszowa objawia się ostrym, kłującym bólem w odcinku lędźwiowym. Aby pojawiła się rwa kulszowa wystarczy jeden nagły ruch: dźwignięcie, pochylenie się, potknięcie czy zerwanie z łóżka. Przeczytaj albo posłuchaj, jak sobie poradzić z atakiem rwy kulszowej.

Rwa kulszowa dopada w najmniej oczekiwanych sytuacjach. W odcinku lędźwiowym kręgosłupa pojawia się ostry, kłujący ból (określany też jako rwący lub piekący), który przesuwa się wzdłuż pośladków i biodra. Dalej z tyłu uda, przez łydkę zmierza do stopy. Potęguje się przy najmniejszym ruchu. Ale najbardziej daje się we znaki w nocy.

Spis treści

  1. Jakie są przyczyny rwy kulszowej?
  2. Jak radzić sobie z atakiem rwy kulszowej?
  3. Jak diagnozuje się rwę kulszową?
  4. Jak działają leki na rozluźnienie mięśni podczas ataku rwy kulszowej?
  5. Co robić, aby nie dopuścić do nawrotu rwy kulszowej?
  6. Jaką rolę odgrywa fizykoterapia w leczeniu rwy kulszowej?
Rwa kulszowa. Posłuchaj co robić, gdy dopadnie cię ból nie do wytrzymania. To materiał z cyklu DOBRZE POSŁUCHAĆ. Podcasty z poradami

Jakie są przyczyny rwy kulszowej?

Nerw kulszowy powstaje z połączenia kilku korzeni, które wychodzą z kręgosłupa i łączą się w jeden duży nerw biegnący wzdłuż nogi, dlatego dolegliwości odczuwamy również w nodze, choć są powodowane zmianami w kręgosłupie.

Przyczyną bólu jest bowiem ucisk korzenia nerwu kulszowego w miejscu, gdzie opuszcza on kanał kręgosłupa.  Przyczyny ucisku na nerw kulszowy mogą być różne. Najczęściej są to zmiany zwyrodnieniowe w obrębie kręgosłupa i wypadnięcie krążka międzykręgowego (dysku). 

Innym powodem  może być obrzęk korzonka nerwowego wywołany stałym uciskaniem przez zdeformowany krąg, a także zmiany zwyrodnieniowe stawów międzykręgowych. 

Czytaj też: Spondyloza i spondyloartroza - zwyrodnienie kręgosłupa i stawów międzykręgowych

Do rwy może też dojść na skutek skrzywienia kręgosłupa lub nieprawidłowej budowy miednicy. Przytrafia się także kobietom w zaawansowanej ciąży, bo dochodzi u nich do przesunięcia się środka ciężkości i niewłaściwego obciążenia kręgosłupa.

Rwie kulszowej towarzyszy skurcz mięśni przykręgosłupowych, który dodatkowo potęguje ból. W ten sposób usiłują one unieruchomić kręgosłup, by uchronić go przed uszkodzeniem.  A to prowadzi do niefizjologicznego ułożenia kręgosłupa. Charakterystyczne dla rwy jest to, że leżąc na wznak, masz trudności z uniesieniem do góry nogi wyprostowanej w kolanie.

Ważne

Rwa kulszowa może być niebezpieczna!

Jeżeli poza silnym bólem masz zaburzenia czucia, osłabienie nogi czy zatrzymanie moczu (czasem może wystąpić nietrzymanie moczu), konieczna jest natychmiastowa wizyta u lekarza. Objawy te mogą świadczyć o zmianach prowadzących do trwałego uszkodzenia nerwu. Aby to wykluczyć, trzeba natychmiast wykonać badanie rezonansu magnetycznego.

Jak radzić sobie z atakiem rwy kulszowej?

Najlepszym sposobem na zmniejszenie bólu jest znalezienie pozycji, która odciąży uciskany korzonek. Wbrew powszechnej opinii nie zawsze jest to pozycja leżąca. Wiele osób woli stać, oszczędzając bolącą nogę, albo siedzieć w najwygodniejszej dla siebie pozycji.

  • Jeśli jesteś w stanie, połóż się na wznak na stabilnym, twardym materacu z nogami zgiętymi w stawach biodrowych i kolanowych pod kątem prostym (trzeba podłożyć pod nogi np. poduszki). Pozycja krzesełkowa rozluźni mięśnie i odciąży uciskany korzonek.

  • Ratuj się niesteroidowymi lekami o działaniu przeciwzapalnym i przeciwbólowym.

  • Ulgę może przynieść posmarowanie bolącego miejsca maścią o działaniu przeciwbólowym oraz przeciwzapalnym i wymasowanie go. Taki rozgrzewający masaż rozluźni napięte mięśnie.

  • Niektórym osobom ulgę przynosi chłodzenie bolącego miejsca. Pod wpływem niskiej temperatury wydzielają się endorfiny, które mają działanie znieczulające. Tam, gdzie najbardziej cię boli, możesz przyłożyć zimny okład albo woreczek z lodem. Ale zabiegiem łagodzącym dolegliwości może też być nagrzewanie bolącej okolicy.

  • Jeśli w ciągu 24 godzin ból się nie zmniejszy, trzeba iść do lekarza. Podobne objawy może dawać kolka nerkowa - trzeba ustalić źródło bólu i podjąć właściwe leczenie.

  • Ból ostrzega, że w organizmie dzieje się coś niedobrego. Dlatego każdy atak ostrego bólu w plecach powinien skłonić nas do skontrolowania stanu kręgosłupa.

Jak diagnozuje się rwę kulszową?

Lekarz wypyta o rodzaj dolegliwości, czy wystąpiły po raz pierwszy, jak często i w jakich okolicznościach się powtarzają, czy nie było urazu kręgosłupa. Sprawdzi, gdzie i kiedy najbardziej boli.

W razie jakichkolwiek wątpliwości zaleci prześwietlenie lędźwiowo-krzyżowego odcinka kręgosłupa. By rentgen był miarodajny, lepiej wykonać go, gdy ustąpią ostre dolegliwości. Na podstawie zdjęcia zrobionego natychmiast można jedynie wykluczyć złamania lub podejrzewać dyskopatię. Nie sposób określić innych zmian chorobowych, bo kręgosłup znajduje się w niefizjologicznej postawie. Ponadto, by zdjęcie było dokładne, trzeba mieć pusty przewód pokarmowy.

Gdy ból promieniuje do obu nóg albo jeżeli chory nie ma czucia poniżej poziomu ucisku na nerw, trzeba wykonać rezonans magnetyczny, żeby ustalić, co właściwie powoduje takie dolegliwości.

Jak działają leki na rozluźnienie mięśni podczas ataku rwy kulszowej?

W pierwszym okresie choroby, gdy ostry ból uniemożliwia poruszanie się, najważniejszy jest spokój i leżenie na w miarę twardym łóżku, w wygodnej dla siebie pozycji.

Lekarz dobiera leki w zależności od nasilenia bólu. Zwykle zaczyna od dużych dawek niesteroidowych środków o działaniu przeciwzapalnym i przeciwbólowym (doustnych albo w zastrzykach) oraz leków rozluźniających mięśnie.

W razie kłopotów ze snem zaleca też preparaty o działaniu uspokajającym i nasennym. Spokój psychiczny i sen sprzyjają rozluźnieniu mięśni, a to zmniejsza dolegliwości bólowe.

W niektórych przypadkach może przepisać witaminy z grupy B w zastrzykach. Gdy bóle nie ustępują, podaje się lek z grupy opioidów.

Kuracja trwa zwykle 7-10 dni, ale może się ciągnąć nawet kilka tygodni. Wówczas zmienia się leki na coraz silniejsze. W przypadku bólów przewlekłych czasem włącza się leki przeciwdepresyjne, które dodatkowo łagodzą dolegliwości bólowe.

Co robić, aby nie dopuścić do nawrotu rwy kulszowej?

  • Unikaj gwałtownych ruchów, nagłych skłonów, obrotów, biegania.

  • Podnosząc cokolwiek z podłogi, kucnij, zamiast się pochylać z wyprostowanymi nogami. Przenoszony przedmiot trzymaj blisko siebie w obu rękach. Myjąc wannę lub odkurzając pod meblami, przyklęknij na jedno kolano.

  • Torbę na jedno ramię zastąp plecakiem, zakupy rozkładaj do dwóch siatek, by równo obciążyć obie strony ciała.

  • Podczas długiego stania przenoś ciężar ciała z nogi na nogę.

  • Systematycznie wykonuj zalecone przez rehabilitanta ćwiczenia wzmacniające mięśnie kręgosłupa i brzucha.

  • Pływaj, zwłaszcza stylem grzbietowym, który wzmacnia mięśnie kręgosłupa, rąk i nóg.

Jaką rolę odgrywa fizykoterapia w leczeniu rwy kulszowej?

Ustąpienie dolegliwości bólowych nie oznacza zakończenia leczenia. Teraz niezbędne są zabiegi rehabilitacyjne i fizykoterapia. Ćwiczenia pod okiem rehabilitanta oraz leczniczy masaż kręgosłupa. 

Dobre efekty daje nagrzewanie, działanie prądem, polem magnetycznym lub biostymulującym światłem lasera albo jonoforeza.

Uzupełnieniem terapii jest leczenie sanatoryjne. Odpoczynek, korzystanie z kąpieli siarkowych czy okładów z borowiny, wszystko to zapobiega nawrotom choroby. 

Jeżeli nie ma poprawy po terapii zachowawczej albo bóle często nawracają, konieczna jest operacja polegająca na usunięciu zwyrodniałego krążka międzykręgowego.

miesięcznik "Zdrowie"

Polecamy e-poradnik
E-poradnik - jak chronić kręgosłup i stawy

Autor: Materiały prasowe

Z poradnika dowiesz się:

  • Jak nie przeciążać kręgosłupa i stawów.
  • Jak pomóc sobie, gdy boli kręgosłup albo stawy?
  • Co zrobić, by stawy były zawsze sprawne.
  • Jak odciążyć kręgosłupa i stawów, kiedy wykonujemy przez wiele godzin pracę na siedząco albo na stojąco?
  • Jak komfortowo podróżować.
  • Jak dobierać materac.
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

Czytaj e-wydanie cenie 1,00 zł i zyskaj dostęp do numerów archiwalnych! W nr 6/2020 "Zdrowia" m.in.: jak działają jelita, 10 pytań o wazektomię, uzależnienia a płeć, dłonie pod ochroną, ćwiczenia na smukłe nogi. "Zdrowie" to 76 stron rzetelnej wiedzy!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie  6/2020
KOMENTARZE
Mateusz
|

Podoba mi się pomysł z rozluźnieniem mięśni na drążku. Chociaż zanim tak to wypadałoby rozgrzać mięśnie. Aż spróbuję. Powinienem mieć Dip Hot w domu. Często jak mnie bolą plecy to jej używam, bo nie tylko rozgrzewa ale działa też przeciwzapalnie i przeciwbólowo.

Ela Sliwinska
|

Smaruję dip hotem i oszczedzam się kilka dni, leżę i odpoczywam. Lepszej metody nie znam, złwaszcza w takim momencie, jak nie ma szans na wizyte u lekarza czy fizjoterapeuty.

Adam Fryks
|

Za nim takie sposoby, to warto spróbować fizjoterapii. To potrafi być na prawdę skuteczne. Jestem aktywny sportowo i wiem, że to postawiło na nogi nie jedną osobę.

Stanislaw Pietrzak
|

Ale dlaczego to zwisanie ma być do góry nogami? Jest jakieś wytłumaczenie?

Stanislaw Pietrzak
|

Czy cierpisz równolegle na ciężką alergię? Na to by mi wskazywał zastosowany Dexaven.

Stanislaw Pietrzak
|

Nie znalazłem tu porady w sprawie zwieszania się w rwie kulszowej na drążku (z lekkim poruszaniem tułowia). Wyobraźnia mi podpowiada, że ten sposób najskuteczniej rozluźnia kręgosłup jako całość i w rejonie lędźwi. Jeżeli zastosuję skuteczny lek przeciwzapalny i zmniejszy się obrzęk w rejonie przepukliny międzykręgowej, to przy takim rozluźniającym zwisie dysk mógłby z wdzięcznością wrócić na swoje miejsce.

Co na to medycyna lub doświadczenia pacjentów?
Właśnie zaczynam się doświadczać. Drążek już mam zainstalowany w odrzwiach....

Kasia
|

Dexavan złagodzil trochę ból, 8 mg dożylnie, po 40 minutach wyszłam o własnych siłach ze szpitala. Dziś ból jest nadal, ale mogę się powoli poruszać, ale o wyjściu z domu nie ma nowy. Wczoraj złapała mnie rwa kulszowa. Umówiona wizyta u neurologa, zobaczymy co powie... Powodzenia.

jorn8005
|

To co teraz przechodzę ... największemu wrogowi nie rzcze ... Poprzednią noc wylem jak by mnie ze skóry obierali.. Ketanol w zastrzykach plus witamina plus tramal a i tak cierpię potwornie

Beata RS
|

Po przeczytaniu artykułu mogę przypuszczać że porwała mnie rwa kulszowa. Co prawda bol nie promieniuje do nogi choć po paru dniach pojawił się ostry, nagły,krotki aczkolwiek straszny ból w jednym punkcie na udzie. Poza tym pierwszego dnia straciłam przytomność. Później miałam jeszcze 2 epizody prowadzące do omdlenia ale wiedząc już co może mnie czekać prędko położyłam się i udalo mi się tego uniknąć.
Nikt nie pisze o utracie przytomności więc się zastanawiam czy to aby na pewno rwa. Za 5 dni rozpoczynam fizjoterapię.

Frank74
|

Męczył mnie bardzo ból rwy kulszowej. Poruszanie stało się niemożliwe. Poddałam się leczeniu. Zastosowano metodę klawi terapii. Sympatyczni rehabilitanci postawili mnie na nogi. Nie odczuwam żadnych dolegliwości.