- Gruźlica to nadal groźna choroba zakaźna, która może dotknąć każdego, niezależnie od statusu społecznego.
- W regionie warmińsko-mazurskim wykryto ogniska choroby, co skłoniło do zainaugurowania ogólnopolskiej kampanii uświadamiającej.
- Wzrost liczby przypadków gruźlicy lekoopornej oraz stygmatyzacja chorych stanowią poważne wyzwania, z którymi mierzy się współczesna medycyna.
Gruźlica to wciąż realne zagrożenie. Dlaczego każdy powinien znać objawy?
Gruźlica, często kojarzona z przeszłością, wciąż jest aktywną i groźną chorobą zakaźną, która stanowi poważne wyzwanie dla zdrowia publicznego. Aby uwrażliwić społeczeństwo na ten problem, zainaugurowano ogólnopolską kampanię społeczną "Gruźlica. Kiedy przeszłość staje się teraźniejszością". Specjaliści alarmują - każdy człowiek powinien znać objawy tej choroby i nigdy ich nie bagatelizować.
Tylko w ubiegłym roku w Polsce na gruźlicę zachorowało blisko 3,8 tysiąca osób. Skala problemu jest widoczna choćby w województwie warmińsko-mazurskim, gdzie w ubiegłym roku wykryto dwa ogniska choroby - w Mrągowie i Elblągu. W Mrągowie źródłem zakażenia była nauczycielka rozsiewająca prątki gruźlicy, co doprowadziło do zachorowania dwóch 13-letnich dziewczynek.
W Elblągu mieszkaniec budynku socjalnego zaraził kolejnych pięć osób. Wojewódzki inspektor sanitarny, Janusz Dzisko, przyznał, że te przypadki były impulsem do rozpoczęcia kampanii.
Dochodzenia epidemiologiczne niczym praca detektywa
Rozprzestrzenianie się gruźlicy wymaga szybkich i precyzyjnych działań. Po wykryciu ognisk choroby pracownicy sanepidu podjęli intensywne dochodzenia epidemiologiczne, które, jak określił Janusz Dzisko, "przypominały pracę detektywów".
W każdym z przypadków dotarli do ponad 170 osób, z którymi chorzy mieli kontakt, aby sprawdzić, czy również nie zostali zakażeni. - Dla nas ważna jest jasna, klarowna współpraca z ludźmi, którzy są chorzy, z ich lekarzami, z ich otoczeniem. Bardzo nam zależy na szybkim przepływie informacji, mamy nadzieję, że kampania, którą rozpynamy, przyczyni się do wyczulenia ludzi na tę chorobę - podkreślił Janusz Dzisko.
Często mylona z innymi chorobami. Jakie objawy powinny niepokoić?
Niestety, objawy gruźlicy bywają mylące i często są błędnie interpretowane - nie tylko przez pacjentów, ale nawet przez lekarzy rodzinnych. Powszechne jest również błędne przekonanie, że gruźlica dotyczy wyłącznie osób z marginesu społecznego lub doświadczających bezdomności. Specjaliści zdecydowanie dementują ten mit, podkreślając, że choroba ta jest wciąż obecna w każdym środowisku.
Dr Magdalena Zakrzewska, dyrektor do spraw medycznych Warmińsko-Mazurskiego Centrum Chorób Płuc w Olsztynie, zwraca uwagę na sygnały, które powinny wzbudzić czujność: - Wszyscy i lekarze rodzinni, i pacjenci, powinni pamiętać, że gruźlica jest chorobą wciąż obecną w środowisku.
Nagłe chudnięcie może być gruźlicą, nie każdy kaszel jest kaszlem palacza, a nocne poty u pań po 50 roku życia nie oznaczają tylko menopauzy, ale mogą też być objawem gruźlicy - powiedziała dr Magdalena Zakrzewska. Objawy gruźlicy mogą być bardzo zróżnicowane i zależą od tego, który narząd zaatakowała bakteria.
Warto zwrócić uwagę na ogólne sygnały, takie jak:
- niewyjaśniona gorączka,
- ogólne osłabienie organizmu,
- brak apetytu,
- znaczna utrata masy ciała.
Najczęstszym objawem gruźlicy płuc jest długotrwale utrzymujący się kaszel. Ponadto mogą pojawić się duszności, bóle w klatce piersiowej czy krwioplucie.
W przypadku gruźlicy pozapłucnej objawy są mniej charakterystyczne i mogą obejmować:
- obrzęki,
- bolesność ruchową,
- powiększenie obwodowych węzłów chłonnych,
- upośledzenie funkcjonowania zaatakowanych narządów.
Rosnąca liczba przypadków lekoopornej gruźlicy
Specjaliści z niepokojem odnotowują, że z roku na rok rośnie liczba osób chorujących na lekooporną gruźlicę. Profesor Anna Romaszko-Wojtowicz z Warmińsko-Mazurskiego Centrum Chorób Płuc wyjaśnia, że ten problem często wynika z niestosowania się chorych do zaleceń lekarskich. - W przypadku gruźlicy leki należy przyjmować przez wiele miesięcy, co nie każdy chory jest w stanie zrobić.
Gdy leczenie jest przerwane kolejne podejście do walki z gruźlicą, musimy podejmować już z innymi, często dużo droższymi lekami - powiedziała prof. Anna Romaszko-Wojtowicz. To pokazuje, jak ważne jest konsekwentne i długotrwałe leczenie.
Stygmatyzacja chorych utrudnia walkę z chorobą
Jednym z poważnych problemów, z którymi mierzą się chorzy na gruźlicę, jest stygmatyzacja społeczna.
Janusz Dzisko publicznie przyznał, że nauczycielka z Mrągowa, która zachorowała, padła ofiarą hejtów ze strony rodziców dzieci, które uczyła. - Nikt celowo nie chce zachorować na tę chorobę i nie chce nikogo nią zakazić - podkreślił Janusz Dzisko, apelując o społeczną wyrozumiałość, uważność i wsparcie dla chorych, zamiast dokładania im zmartwień wynikających z nienawiści.
Otwarte granice sprzyjają rozprzestrzenianiu
Współczesna otwartość świata i swobodny przepływ ludzi między krajami i kontynentami, choć ma wiele zalet, sprzyja niestety także roznoszeniu się gruźlicy. Najwyższy odsetek zachorowań na gruźlicę w Europie występuje na Ukrainie i Białorusi. Wśród krajów Unii Europejskiej najliczniej choroba ta jest obecna w Rumunii i na Litwie.
Te dane pokazują, że walka z gruźlicą wymaga nie tylko lokalnych działań, ale także międzynarodowej współpracy i czujności.