Text neck (tech neck): co to jest i skąd bierze się ból szyi od telefonu
„Text neck”, nazywany też „tech neck”, to zespół dolegliwości związanych z długim pochylaniem głowy nad telefonem lub tabletem. Nie chodzi tu o „modną nazwę”, tylko o prostą mechanikę: im niżej patrzysz, tym większe obciążenie przejmuje odcinek szyjny. Przy takim ustawieniu głowy mięśnie i stawy szyi pracują ponad to, do czego są przystosowane.
To coraz częstszy problem, bo z urządzeń mobilnych korzysta w ten sposób ogromna liczba osób na świecie. W praktyce oznacza to zwykle 2 do 4 godzin dziennie z głową pochyloną podczas czytania wiadomości czy przeglądania internetu. Powtarzane codziennie przeciążenie sprzyja zmianom w obrębie kręgosłupa szyjnego, które lekarze i terapeuci widzą także u młodszych pacjentów.
Ile waży głowa przy pochylaniu? Jak rośnie obciążenie kręgosłupa szyjnego
Głowa dorosłego człowieka w pozycji neutralnej, czyli gdy patrzysz prosto, waży około 5 kg. Gdy pochylasz ją do przodu, obciążenie działające na kręgosłup szyjny szybko rośnie. Publikacja w „Surgical Technology International” opisuje, że już niewielkie pochylenie przesuwa środek ciężkości i zwiększa nacisk na odcinek szyjny.
Warto uświadomić sobie skalę tego zjawiska, patrząc na konkretne wartości obciążenia przy różnych kątach nachylenia głowy:
- 15 stopni nachylenia to obciążenie około 12 kilogramów
- 30 stopni nachylenia to obciążenie około 18 kilogramów
- 45 stopni nachylenia to obciążenie około 22 kilogramów
- 60 stopni nachylenia to obciążenie aż 27 kilogramów
Przy dużym pochyleniu szyja „dźwiga” ciężar porównywalny do masy 7 letniego dziecka. Taka siła działa na krążki międzykręgowe, stawy i mięśnie często przez kilka godzin dziennie. Autorzy cytowanej publikacji zwracają uwagę, że przy bardzo dużym zgięciu (około 90 stopni) wiarygodne oszacowanie tych sił jest trudne, co pokazuje, jak niekorzystna jest to pozycja.
Objawy text neck: sztywność karku, ból szyi, ból głowy i drętwienie rąk
Jeśli dużo czasu upływa ze smartfonem w ręku, warto obserwować sygnały ze strony szyi i barków. Cleveland Clinic Health Essentials jako najczęstszy objaw wymienia sztywność i bolesność w tej okolicy. Dolegliwości mogą narastać stopniowo albo pojawiać się nagle, na przykład przy próbie wyprostowania sylwetki.
Zespół „tech neck” nie ogranicza się jednak wyłącznie do bólu mięśni. Przewlekłe napięcie i zmiany w postawie mogą prowadzić do szeregu innych problemów zdrowotnych:
- częste bóle głowy oraz nudności
- drętwienie i mrowienie w ramionach, dłoniach oraz palcach
- przyspieszone zmiany zwyrodnieniowe krążków międzykręgowych
- uczucie ogólnego zmęczenia
- zmniejszona pojemność płuc wywołana przygarbioną sylwetką
Z czasem przewlekłe napięcie może sprzyjać stanom zapalnym w obrębie stawów. Ignorowanie objawów bywa też związane z utrwaleniem nieprawidłowej krzywizny kręgosłupa szyjnego. W części przypadków zmiany zwyrodnieniowe pojawiają się wcześniej, niż kojarzy się je tradycyjnie z wiekiem.
Ból szyi a smartfon: co mówią badania i dane GUS
Pochylanie głowy nie u każdej osoby kończy się bólem w taki sam sposób. Badanie opublikowane w „Brazilian Journal of Physical Therapy” obserwowało przez rok grupę niemal 400 osób. Wynik sugerował, że sam kąt ustawienia szyi podczas stania i pisania na telefonie nie zawsze przekładał się na ból po 12 miesiącach.
Dane Głównego Urzędu Statystycznego dla Polski pokazują, że ból szyi nasila się wraz z wiekiem. W grupie 15 do 29 lat dolegliwość zgłaszało około 3 proc. badanych. Wśród osób w wieku około 50 lat odsetek sięgał ponad 23 proc.
Z danych GUS wynika też różnica między płciami. Ból kręgosłupa szyjnego deklaruje 20 proc. kobiet i 12 proc. mężczyzn. W tekście wskazano możliwe przyczyny, między innymi różnice w budowie ciała oraz codzienne czynności i czas spędzany przed ekranami.
Jak trzymać telefon, żeby nie bolała szyja? Proste zasady ergonomii
Żeby zmniejszyć przeciążenie szyi, nie trzeba rezygnować ze smartfona. Najwięcej daje zmiana nawyków i ustawienie ekranu wyżej, tak aby nie wymuszać pochylania głowy. Zaleceń w czasopiśmie „WORK” sprowadzają się do prostej zasady: telefon najlepiej trzymać na wysokości oczu albo tylko trochę niżej.
Jeśli chcesz zadbać o zdrowie swoje lub swoich bliskich, wprowadź w życie kilka prostych zasad ergonomii, które odciążą twój kręgosłup:
- podnoś telefon do góry, zamiast pochylać do niego głowę
- korzystając z urządzenia w pozycji siedzącej, opieraj łokcie o stół lub biurko
- unikaj trzymania telefonu na kolanach lub poniżej klatki piersiowej
- rób regularne przerwy w korzystaniu z urządzeń mobilnych
- wykonuj proste ćwiczenia rozciągające klatkę piersiową i szyję
Im mocniej zginasz szyję, tym większe obciążenie przejmują krążki międzykręgowe i stawy w odcinku szyjnym.
Najprostszy sygnał ostrzegawczy to sytuacja, w której broda zbliża się do klatki piersiowej podczas patrzenia w ekran.
Wtedy pomoże podniesienie telefonu wyżej albo krótka przerwa i zmiana pozycji.
Źródła: