Szczepionki przeciw nowotworom: profilaktyczne i terapeutyczne
Szczepionki przeciw nowotworom to nie jeden typ preparatu, tylko dwie różne grupy. Szczepionki profilaktyczne mają zapobiegać chorobie, zanim w ogóle się rozwinie. Działają tak, że pobudzają układ odpornościowy do walki z wirusami, które mogą prowadzić do rozwoju niektórych nowotworów.
Szczepionki terapeutyczne podaje się osobom, które już chorują na nowotwór. Nie służą profilaktyce, tylko mają pomóc układowi odpornościowemu skuteczniej rozpoznawać i niszczyć komórki nowotworowe. Jak opisuje PubMed Central, celem jest wzmocnienie odpowiedzi immunologicznej, a nie bezpośrednie niszczenie komórek jak w chemioterapii.
Szczepienie przeciw HPV a ryzyko raka szyjki macicy
Najlepiej udokumentowanym przykładem szczepienia zapobiegającego nowotworom jest szczepienie przeciw HPV. HPV jest główną przyczyną raka szyjki macicy, a także może mieć związek z innymi nowotworami. W badaniu opublikowanym w BMJ, obejmującym ponad 900 000 kobiet, u dziewcząt zaszczepionych przed 17. rokiem życia ryzyko inwazyjnego raka szyjki macicy było o blisko 80 proc. niższe niż u niezaszczepionych.
Znaczenie ma moment podania szczepionki, bo najlepszą ochronę uzyskuje się przed kontaktem z wirusem. W badaniu z BMJ obserwowano utrzymywanie się ochrony nawet do 15 lat po szczepieniu. U osób zaszczepionych po 17. roku życia spadek ryzyka był nadal widoczny, choć mniejszy.
Szczepienie przeciw WZW B a ryzyko raka wątroby
Szczepienie przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (WZW B) to kolejny przykład profilaktyki, która może zmniejszać ryzyko nowotworów. Przewlekłe zakażenie HBV jest jedną z głównych przyczyn raka wątroby. Według danych opisywanych w PubMed, długoterminowe obserwacje na Tajwanie wskazały, że masowe szczepienia niemowląt zmniejszyły liczbę zachorowań na raka wątroby w młodym wieku.
W grupie niezaszczepionej zapadalność na raka wątroby była kilkukrotnie wyższa niż wśród osób zaszczepionych w dzieciństwie. U zaszczepionych pacjentów w wieku od 6 do 26 lat ryzyko nowotworu spadło o ponad połowę. Wyniki sugerują, że szczepienie podawane na początku życia może ograniczać ryzyko raka wątroby w kolejnych latach.
Szczepionki terapeutyczne na raka: kiedy się je stosuje
Szczepionki terapeutyczne stosuje się u osób, które już chorują na nowotwór, w wybranych wskazaniach. National Cancer Institute jako przykład podaje szczepionkę sipuleucel-T. Preparat wykorzystuje się u mężczyzn z zaawansowanym rakiem prostaty, który nie reaguje na leczenie hormonalne i dał przerzuty, aby wesprzeć układ odpornościowy w atakowaniu komórek nowotworowych.
W leczeniu wykorzystuje się też wirusy onkolityczne, na przykład preparat T-VEC. Jest on przeznaczony dla pacjentów z czerniakiem, którego nie da się w pełni usunąć operacyjnie. Takie metody rozwija się jako uzupełnienie standardowego leczenia, w tym chirurgii i radioterapii.
Darmowe szczepienia przeciw HPV w Polsce i refundacja dla nastolatków
W Polsce zasady szczepień określa Program Szczepień Ochronnych. Zgodnie z komunikatem Głównego Inspektora Sanitarnego szczepienie przeciw HPV jest bezpłatne dla dzieci w wieku od 9 do 14 lat. Preparat może być też refundowany dla starszej młodzieży do 18. roku życia, co ułatwia profilaktykę raka szyjki macicy i innych następstw zakażenia HPV.
Szczepienie przeciw WZW B jest w Polsce obowiązkowe i zwykle podaje się je dziecku w ciągu pierwszej doby po urodzeniu. Aktualny kalendarz szczepień można sprawdzić w przychodni lub na stronach rządowych. O kwalifikacji do szczepienia decyduje lekarz, który pomaga też ustalić harmonogram i sprawdzić, z jakich bezpłatnych programów można skorzystać.
7 sprawców raka. Z większością możesz sobie poradzić bez leków GALERIA
Źródła: