Jakie są przyczyny NIEPŁODNOŚCI KOBIET?

2018-12-02 10:58 Bożena Klukowska | Konsultacja: dr hab. n. med. Aleksandra Jezela-Stanek, specjalista genetyk kliniczny

Większość naukowców skłania się dziś ku teorii, że przyczyny niepłodności w około 40 procentach leżą po stronie kobiety, 40 procentach po stronie mężczyzny, a w pozostałych 20 procentach - u obojga partnerów lub w ogóle nie da się ich wykryć. Sprawdź, jaki mogą być przyczyny niepłodności kobiety? Co powoduje kłopoty z zajściem w ciążę?

Niepłodność kobiet w około 1/3 przypadków jest wynikiem zaburzeń  hormonalnych i zaburzeniami jajeczkowania. Może to być brak owulacji (również menopauza), niezdolność jajeczka do pęknięcia, wzrastanie pustego pęcherzyka, nieprawidłowe uwalnianie komórki jajowej z pęcherzyka podczas owulacji.

Inne przyczyny niepłodności u kobiet to:

 

Kobiety z nieregularnymi cyklami miesiączkowymi lub brakiem miesiączki, wywołanym nadwagą lub niedowagą, mogą mieć przejściowe problemy z płodnością, lecz kiedy ciężar ciała wraca do normy, cykl miesiączkowy zazwyczaj również się stabilizuje.

Leczenie niepłodności zaczyna się od badań

Badanie płodności kobiety zaczyna się zazwyczaj od tzw. testów owulacyjnych, które mają wykazać, czy kobieta prawidłowo produkuje komórki jajowe. W tym celu bada się poziom hormonów płciowych we krwi, w odpowiednich okresach cyklu miesiączkowego. Wykonuje się także szereg innych badań hormonalnych, badanie usg narządów rodnych (może ono wykazać pewne nieprawidłowości w obrębie miednicy mniejszej, np. mięśniaki lub polipy w macicy). Z kolei histerosalpingografia to badanie radiologiczne macicy i jajowodów, po podaniu środka kontrastującego, pozwala określić m.in. stan drożności jajowodów. Podczas tego badania lekarz może pobrać wycinek z wyściółki jamy macicy, aby wykryć ewentualne nieprawidłowości, uniemożliwiające zagnieżdżenie się zapłodnionej komórki jajowej. Inną metodą diagnostyczna jest laparoskopia, umożliwiająca obejrzenie macicy, jajowodów i jajników.

Choroby sprzyjające niepłodności

  • Zespół policystycznych jajników (PCOS) jest coraz częstszym zaburzeniem hormonalnym u kobiet w okresie rozrodczym jest zespół. Zespół ten charakteryzuje się hiperandrogenizmem (nadmierną ilością męskich hormonów płciowych we krwi) i w związku z tym zaburzeniami miesiączkowania, brakiem jajeczkowania i w rezultacie niepłodnością. Nadmiar męskich hormonów płciowych, androgenów, powoduje obumieranie pęcherzyka i powstawanie torbieli, co po wielu latach doprowadza do utworzenia się licznych torbielek w jajniku.  I, jeśli jest ich bardzo dużo, pojawiają się trudności z zajściem w ciążę. Do PCO dochodzi prawdopodobnie na skutek zaburzeń pewnego enzymu, odpowiedzialnego za powstawanie męskich hormonów płciowych w jajnikach i nadnerczach.
  • Endometrioza również jest coraz częstszą przyczyną kobiecej niepłodności jest endometrioza (endometrium – śluzówka macicy). U kobiet z tym schorzeniem dochodzi do migracji fragmentów enodmetrium poza jamę macicy. Fragmenty te zagnieżdżają się w innych narządach i tkankach i tam rozrastają. Najczęściej w jajnikach, jajowodach, ale też w tak odległych narządach jak płuca czy jelita. Ponieważ komórki endometrialne przeniesione w inne miejsca podlegają tym samym wpływom hormonalnym, co endometrium w macicy, złuszczają się i pojawia się krwawienie. Jednak krew ta nie ma możliwości znalezienia drogi odpływu z organizmu, tworzą się więc torbiele, zrosty, co może doprowadzić do zlepiania się wszystkich elementów narządu rodnego (macicy, jajników, jajowodów). Rezultatem może być nie tylko niepłodność, ale i wiele innych schorzeń.
  • Mięśniaki macicy to kolejne dość częste przyczyny kobiecej niepłodności. To łagodne guzy , nazywane również włókniakami. Lekarze oceniają, że u około 20-25 procent kobiet między 30. a 50. rokiem życia występuje jeden lub więcej włókniaków. Mięśniaki powodują długotrwałe miesiączki, trudności w zajściu w ciążę, poronienia. Sprzyjają im zaburzenia hormonalne i skłonności genetyczne.
  • Polipy (w trzonie lub w szyjce macicy) – to płaskie podłużne twory z błony śluzowej, które mogą pojawić się w każdej części ciała. Te, które pojawiają się w trzonie macicy, mogą powodować niepłodność i obfite krwawienia miesiączkowe.
  • Choroby zapalne miednicy mniejszej są przyczyną niepłodności u około 20 procent kobiet z chorobami zapalnymi tego miejsca. W około 75 procentach takich stanów przyczyna jest zakażenie Chlamydia trachomatis, przenoszonej drogą płciową. Ostre lub przewlekłe zapalenia po jakimś czasie mogą prowadzić do bliznowacenia, powstawania ropni, zniszczenia jajowodów, a tym samym do niepłodności tzw. mechanicznej. Tego typu niepłodność może się pojawić również po sztucznym poronieniu.
  • Niewydolność jajników - w przypadku przedwczesnej niewydolności jajników dochodzi do przedwczesnego wyczerpania zasobu pierwotnych pęcherzyków w jajnikach (może to być spowodowane np. terapią przeciwnowotworową, czynnikami immunologicznymi). Co prawda naukowcy ostatnio zaczęli dowodzić, że ilość pęcherzyków w jajnikach nie jest dana raz na zawsze, ale mogą się one tworzyć na nowo, jednak ta teoria wymaga dalszych badań.
  • Hiperprolaktynemia – czyli wysokie stężenie prolaktyny w organizmie kobiety może spowodować zaburzenia jajeczkowania, brak miesiączki i trudności z zajściem w ciążę. Prolaktyna oddziałuje również bezpośrednio na gonady, powodując zmniejszenie wydzielania u kobiet progesteronu (niewydolność ciałka żółtego).
  • Operacje chirurgiczne przeprowadzane w obrębie jamy brzusznej (zrosty) także mogą być przyczyną niepłodności, chorób nowotworowych i chorób ogólnoustrojowych (przewlekłe zapalenie nerek, gruźlica, choroby tarczycy, choroby wątroby, nadciśnienie). Czynnikiem ryzyka może być nawet depresja, przewlekły stres, prowadzące do zaburzeń hormonalnych.
Zdaniem eksperta
dr hab. n. med. Aleksandra Jezela-Stanek, specjalista genetyk kliniczny

W diagnostyce niepłodności kobiecej zawsze należy wziąć pod uwagę czynnik genetyczny. Podstawowym badaniem, które pozwoli go wykluczyć - lub też potwierdzić – jest badanie kariotypu. Daje ono możliwość dokładnego przyjrzenia się wszystkim chromosomom u danej pacjentki, określenia ich liczby, struktury oraz wykrycia  ewentualnych zmian w ich obrębie, czyli tzw. aberracji chromosomowych.

Kolejnym niemniej ważnym badaniem genetycznym w diagnostyce niepłodności u kobiet jest badanie w kierunku trombofilii. Mutacje odpowiedzialne za zwiększoną skłonność do zakrzepów, takie jak np. mutacja genu protrombiny czy V czynnika krzepnięcia krwi, nie tylko źle wpływają na cały układ krwionośny, ale też doprowadzają do samoistnych poronień i innych patologii ciąży.

Badań genetycznych zalecanych w diagnostyce niepłodności można wymienić znacznie więcej. Ich wybór powinien zawsze odbywać się w konsultacji z lekarzem genetykiem. Podczas wizyty w poradni genetycznej specjalista oceni też fenotypy obojga partnerów i zapozna się z wynikami wcześniejszych badań. Może się bowiem okazać, że za niepłodność pacjentki będą odpowiadać zupełnie inne zespoły genetyczne, które trzeba będzie wykluczyć wykonując kolejne badania.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
KOMENTARZE
Marta
|

jak możesz pisać takie bzdury? masz dzieci?

lila
|

Nie musialabym sie truc tabletkami i stresowac sie ciaza, gdy ich nie przyjmuje. Niepotrzebne mi dziecko, wiec po co moj orgsnizm sie co miesiac na nie przygotowuje? Szkoda, ze nie mozna wylaczyc tego mechanizmu.

ewa
|

wiem że infekcje intymne mogą też powodować problemy z zajściem w ciążę dlatego ja przed planowaną ciążą brałam provag doustny probiotyk ginekologiczny by uzupełnić florę okolic intymnych w bakterie kwasu mlekowego i nie dopuścić do powstania infekcji, obyło się bez problemów

stokrotka
|

u mnie problemem okazały sie problemy z owulacja

Wenus13
|

Niestety jestem chora na endometriozę i musiałam się niezle napracować żeby mieć jednego dzidziusia. W moim przypadku duże znaczenie miała dieta. Zrezygnowałam z glutenu, cukrów, czerwonego mięsa,kawy i alkoholu natomiast jadłam duzo ryb, owoców i warzyw. Po kuracji hormonalnej się udało, ale wiem że dieta naprawdę mi pomogła!

Grażyna
|

Witam i mam ciekawą być może informację..
Są na Słowacji (LUCKY) i na Węgrzech (SARVAR) gorące źródła termalnych wód - znane od wieków z swych wyjątkowych a dla naukowców ciekawych i do końca nie wyjaśnionych właściwości - a mianowicie po mniej więcej tygodniu wypoczynku przy tych źródłach oraz kąpielach szybciej i łatwo zachodzi się w ciążę... :)

Ja na sobie nie sprawdziłam ale na wszelki wypadek moje klientki ostrzegam :) przed tym! (pracuję w Biurze Podróży oferującym wypoczynek w tych miejscowościach).

zainteresowanym służę pomocą ale łatwo te informacje znaleźć w Internecie
Słowacja - Lucky, Węgry - Sarvar

Grażyna B.