Dlaczego nie mam miesiączki? Brak miesiączki ma swoje przyczyny

2019-05-10 14:00 Jolanta Dyjecińska - artykuł pochodzi z miesięcznika "Zdrowie" | Konsultacja: Dr n. med. Jacek Tomaszewski

Gdy okres się spóźnia pojawia się pytanie - dlaczego nie mam miesiączki? Zwykle, jeśli menstruacja jest opóźniona o kilka dni myślisz, że jesteś w ciąży. Ale test ciążowy tego nie potwierdza. Co robić, gdy miesiączka nie przychodzi, a w ciąży nie jesteś? Sprawdź, jakie są najczęstsze przyczyny braku miesiączki.

Okres się spóźnia, miesiączka nie przychodzi. Dotychczas miałaś regularne miesiączki, ale tym razem dni upływają, a miesiączki nie ma. Dlaczego? Brak miesiączki nie zawsze musi być związany z ciążą, zaburzeniami hormonalnymi czy chorobą. Paradoksalnie, za stan ten odpowiadają najczęściej przyczyny natury fizjologicznej, prowadzące do wyciszenia cyklicznej aktywności jajników – ciąża, połóg, karmienie piersią czy klimakterium.

Jeśli żadna z tych sytuacji cię nie dotyczy, możliwe, że cierpisz na wtórny brak miesiączki (amenorrhoea secundaria), który dotyka 3-4 proc. dojrzałych płciowo kobiet. Gdy menstruacja nie pojawia się przez 3 miesiące lub tyle wynoszą odstępy pomiędzy kolejnymi miesiączkami, powinnaś rozważyć wizytę u lekarza. Lista przyczyn tego zaburzenia jest długa, dlatego wymieniamy tylko niektóre z nich.

Okres się spóźnia, bp za dużo lub za mało ważysz

Wbrew temu, co sądzisz, może mieć to związek z zatrzymaniem miesiączki, dlatego ginekolog pewnie zapyta cię o wzrost, wagę i wyliczy twój indeks masy ciała (BMI). Swój wskaźnik masy ciała (BMI) obliczysz również za pomocą kalkulatora wagi. Przy BMI mniejszym niż 18,5 lub wyższym niż 35 cykliczne krwawienia ustają. Funkcja endokrynna jajników modyfikowana jest bowiem nie tylko przez hormony przysadki mózgowej (FSH – folikulostymulina, LH – hormon luteinizujący), ale też przez hormonopodobne substancje uwalniane przez tkankę tłuszczową. Jej duża utrata – wskutek anoreksji, bulimii lub drastycznej diety odchudzającej – może więc spowodować wtórny zanik miesiączki.

Nadwaga i otyłość także mogą wiązać się z zaburzeniami hormonalnymi. Komórki tkanki tłuszczowej wytwarzają i uwalniają czynnik wzrostu o działaniu podobnym do insuliny (IGF). Jego nadmierna produkcja przez tkankę tłuszczową prowadzi nie tylko do braku wrażliwości organizmu na insulinę, czyli do insulinooporności, ale i zaburza rozwój pęcherzyka jajnikowego. Konsekwencją jest brak owulacji, nadprodukcja androgenów (męskich hormonów płciowych) przez jajniki i zaburzenia rytmu cyklu miesiączkowego.

Ważne

Co zaburza cykl miesiączkowy

Brak miesiączki wymaga wnikliwej diagnostyki, ponieważ ma wiele przyczyn, nie tylko związanych z wahaniami hormonów i trybem życia. Mogą nimi być m.in.:

  • nadczynność tarczycy lub niedoczynność tarczycy,
  • hormonalnie czynne guzy jajników bądź nadnerczy,
  • niewydolność ciałka żółtego,
  • niewydolność podwzgórzowo-przysadkowa spowodowana stresem, intensywnym wysiłkiem fizycznym lub odchudzaniem,
  • zespół Ashermana (zrosty wewnątrzmaciczne),
  • cukrzyca,
  • niektóre leki, np. przeciwdepresyjne, stosowane w leczeniu nadciśnienia, nasenne, kortykosteroidy, hormonalne.

Przybywa torbieli na jajnikach

Jeśli masz nadmierne owłosienie typu męskiego (hirsutyzm), łysienie zależne od androgenów, trądzik, łojotok, tyjesz, choć niewiele jesz, przyczyną braku miesiączki lub bardzo skąpych i rzadkich krwawień może być zespół policystycznych jajników (PCOS – Polycystic Ovary Syndrome).

Charakterystyczną cechą tego schorzenia jest brak owulacji. Pęcherzyk Graafa nie wzrasta, przez co nie dochodzi do uwolnienia komórki jajowej. Obumiera, zmieniając się w cystę, czyli malutką torbiel. Co miesiąc takich torbieli przybywa. Konsekwencją braku owulacji są: nadmierna produkcja męskich hormonów przez jajniki i zaburzenia miesiączkowania. PCOS może (aczkolwiek nie musi) być przyczyną niepłodności.

Jednak nie tylko z tego powodu warto leczyć to schorzenie. Zwiększa ono prawdopodobieństwo wystąpienia raka błony śluzowej macicy.

Masz za dużo prolaktyny

Gdy walczysz bezskutecznie z trądzikiem, nadmiernym owłosieniem, skarżysz się na ból piersi (zdarza się, że wycieka z nich mleczna wydzielina) lub bóle głowy i zaburzenia widzenia, przyczyną braku miesiączki może być hiperprolaktynemia. Prolaktyna to hormon wytwarzany w przysadce mózgowej, odpowiadający m.in. za produkcję mleka. Może też modyfikować czynność gruczołów produkujących hormony, takich jak tarczyca i jajniki.

Jej stężenie we krwi ciągle się zmienia (np. jest jej więcej w drugiej fazie cyklu miesięcznego). Gdy jest za wysokie, zdarza się, że hamuje owulację lub rozregulowuje cykl miesiączkowy. Nadprodukcję prolaktyny może spowodować guz przysadki zwany gruczolakiem lub stres. Zaobserwowano, że hiperprolaktynemia często występuje u kobiet, które przez dłuższy czas żyły w ogromnym napięciu nerwowym, są z natury wrażliwe, mocno emocjonalnie reagują na przeciwności losu. Dlaczego jednak przysadka w reakcji na stres zwiększa produkcję prolaktyny – tego nie potrafimy do końca wyjaśnić.

Ważne

Skomplikowana gra hormonalna

Cykl miesiączkowy regulowany jest przez układ podwzgórze–przysadka mózgowa–jajniki. Główną rolę w tej triadzie odgrywa podwzgórze, które pobudza przysadkę mózgową do wydzielania FSH i LH. Ten pierwszy hormon kontroluje dojrzewanie pęcherzyka Graafa, który produkuje estrogeny i uwalnia komórkę jajową. Natomiast wyrzut LH jest sygnałem do owulacji i wytworzenia ciałka żółtego uwalniającego progesteron. Zachwiania równowagi w tym układzie, a także nadprodukcja prolaktyny przez przysadkę mózgową mogą prowadzić do wtórnego braku miesiączki.

Za wcześnie przyszła menopauza

Na objawy wypadania funkcji jajników (uderzenia gorąca, zlewne poty, drażliwość, kołatania serca) jesteś przygotowana, gdy zbliżasz się do pięćdziesiątki. Ale jako trzydziestoparolatka w ogóle się ich nie spodziewasz. Tymczasem takie zaburzenie występuje u 1 na 100 kobiet poniżej czterdziestki!

O przedwczesnym wygasaniu funkcji jajników mogą decydować czynniki genetyczne, autoimmunologiczne, infekcyjne czy jatrogenne. W tym ostatnim przypadku jest ono konsekwencją np. radioterapii, chemioterapii, operacji w obrębie narządu płciowego. Najczęściej jednak przyczyna przedwczesnej menopauzy pozostaje nieznana. Niestety nie potrafimy ponownie uaktywnić jajników. Tylko w pojedynczych przypadkach ich funkcje samoistnie powracają (zazwyczaj na krótko) i wtedy kobieta ma szansę na zajście w ciążę.

Dobry wywiad

Ułatwia lekarzowi podjęcie decyzji co do zakresu badań dodatkowych i umożliwia postawienie właściwej diagnozy. Postaraj się więc udzielić ginekologowi wyczerpujących odpowiedzi na pytania dotyczące nie tylko cyklu miesiączkowego, ale także przyjmowanych leków, kłopotów ze zdrowiem i urodą (takich jak uczucie ciągłego zmęczenia, senność, trądzik, rozstępy), które pozornie nie mają nic wspólnego z brakiem menstruacji.

Kolejnym etapem diagnostyki jest badanie ginekologiczne, USG dopochwowe, testy hormonalne. Sprawdza się m.in. poziom progesteronu, prolaktyny, hormonów tarczycy, FSH, LH, testosteronu, androstendionu, estradiolu. Leczenie braku miesiączki jest zróżnicowane i zależy od natury zaburzeń oraz planów życiowych kobiety. Czasami wystarczy unormować wagę, więcej się ruszać, odstresować. Na ogół jednak potrzebne jest leczenie farmakologiczne.

Rozwijamy nasz serwis dzięki wyświetlaniu reklam.

Blokując reklamy, nie pozwalasz nam tworzyć wartościowych treści.

Wyłącz AdBlock i odśwież stronę.

miesięcznik "Zdrowie"

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 12/2019 "Zdrowia" wszystko o fizjoterapii, operacja "przez dziurkę", leczenie raka trzustki, kim jest asystent zdrowienia, zielone biuro, antyrakowe menu, idealna koloryzacja. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 12/2019

Materiał partnerski

KOMENTARZE
Ola mrok
|

Hej mam pytanie mam na imie ola mam 14 lat pierwsza miesiaczke dostalam w te wakacje i narazie mialam tylko 4 od pazdiernika do teraz nadal nie dostalam ?? Czy to cos powaznego mam normalny sluz nic mnie nie boli czy okres moze byc nieregularny 3 miesiace ? Mowic o tym mamie ?? Mam 14 lat i waze prawie 40 kg

Brunetka
|

Witam. Od 10 dni spóźnia mi się okres. Dodam że wspolzyje z mężem bez zabezpieczeń. Bolą mnie piersi, podbrzusze, częsta wizyta w toalecie i suchość w pochwie, wzmożony apetyt i rozdrazniony humor. Robiłam testy wynik negatywny.

Jagoda
|

Brak okresu

Kasiarzyna
|

Witam, mam 17 lat. Jestem po wypadku ktory mialam na poczatku lipca. Przed wypadkiem mialam bardzo burzliwy czerwiec. Przez co wiedzialam ze w czerwcu nie dostane miesiaczki ale niestety to się przedluza i nie wiem co robic. Mamy jiz polowe sierpnia a jej brak.

Andzia
|

Witam mam problem brak miesiaczki istatnia 24.02.do dzis brak miesiaczki bylam u lekarza po pierwszym miesiącu spóźnienia miesiaczki zrobil mi usg i mialam tam taka białą linie na macicy powiedzial ze czasami tak jest jak sie stosuje antykoncepcję ponad trzy lata . Brak okresu mam , w tych dniach jak powinnam dostac miesiaczki mam teperature bicie goraca co to moze oznaczac .

samotna
|

Ostatnio współżyłam na początku października. Okres dostałam później zgodnie z planem. W listopadzie również przechodziłam miesiączkę. I tutaj zaczął się problem. Mija grudzień a ja miesiączki nie dostałam. Proszę podpowiedzieć mi jakie mogą być tego przyczyny.

Ewelina
|

Idź do ginekologa i się nie bój :) to nie takie straszne jak się wydaje. Jeśli się krępujesz idź do lekarki ;) może wystarczy sama rozmowa z Tobą i przepisanie hormonów

oli
|

to nie prawda o tym BMI ja mam niższe bo 17 i mam od 3 lat okres ;)

Blanka
|

Witam mam 22 lata od wiecej jak pół roku mam problemy z okresem :( Zawsze miałam regularnie i bezbolesne miesiączki max 5 dni teraz sie wszystko po zmieniało :( 2 miesiące w ogóle nie miałam okresu póżniej miesiac miłam i tak w kółko nic mnie nie boli dobrze sie czuje jestem osobą otyłą może jakieś rady ?? tylko nie ginekolog może jakieś tabletki ??

Niepewna
|

Witam mam pytanie. Może ktoś pomoże. Nie wiem co mam myśleć. Ostatnią miesiączkę miałam 6 października. Zawsze mam regularna i bez problemów cykl 28 dni jak w zegatku. W tym miesiącu jednak miesiączki nie dostałam. Bardzo chciałabym żeby to była ciąża jednak testy ciążowe wciąż pokuzuja jedną kreskę. Do lekarza mam dopiero w następnym tygodniu. Nie wiem co o tym myśleć. Czy różne testyciążowe mogą sie mylić? Jaki może być powod zatrzymania miesiączki?