Choroba Alzheimera: przyczyny, objawy i leczenie

17 komentarze
Autor: lek. med. Grzegorz Prasałek

Choroba Alzheimera dotyka ok. 14 mln ludzi na świecie. W Polsce - ok. 250 tys. Za 50 lat te liczby się podwoją, bo przybywać będzie ludzi starszych, którzy najczęściej cierpią na demencję. Jakie są przyczyny i objawy choroby Alzheimera? Czy można jej zapobiegać? Kiedy naukowcy znajdą skuteczny lek na alzheimera?

Mimo że choroba Alzheimera, znana również jako choroba otępienna, po raz pierwszy została opisana blisko 100 lat temu, wiedza o niej jest skromna. Należy do grupy tzw. schorzeń otępiennych. Alzheimer ujawnia się zwykle u ludzi 60-65-letnich. Wiemy, że jej efektem jest stopniowy zanik neuronów (komórek nerwowych) w mózgu. To prawda, że z wiekiem u każdego z nas te komórki powoli giną, ale w chorobie Alzheimera ten proces postępuje bardzo szybko: blisko połowa komórek umiera w ciągu 7-12 lat. Skutkiem tego jest m.in. stopniowa utrata pamięci i zdolności poznawczych.

Rozwój choroby Alzheimera

W 15-20 proc. przypadków choroba występuje rodzinnie. Za jej rozwój odpowiedzialne są co najmniej cztery różne geny, zlokalizowane na czterech chromosomach (1, 14, 19 i 24) jądra komórkowego. Nie bez winy jest też chromosom 21, zawiadujący produkcją białka, z którego powstaje później szkodliwy beta-amyloid (dlatego dzieci z zespołem Downa, mające dodatkowy chromosom 21, szczególnie często zapadają po pewnym czasie na chorobę Alzheimera).

W rozwoju choroby najprawdopodobniej mają też udział czynniki środowiskowe. Oddziaływanie metali (aluminium) na organizm i niski poziom hormonów (np. niedoczynność tarczycy z niedoboru jodu) mogą być elementami wyzwalającymi proces chorobowy. 
Podczas sekcji w mózgach chorych lekarze znajdują tzw. blaszki starcze, złożone z komórek nerwowych oraz komórek podłoża (astrocyty, komórki glejowe) i spojone amyloidem. Innym odkryciem są kłębki zbudowane z tzw. białka tau. Czy znalezione patologiczne białka są przyczyną choroby, czy też powstają przy okazji zaburzeń stanowiących rzeczywistą przyczynę - na to pytanie odpowiedzi nie znamy.

Choroba Alzheimera: wpływ kwas glutaminowego

Najlepiej został poznany proces odkładania się amyloidu. Organizm produkuje białko APP, potrzebne normalnie do wzrostu i rozwoju komórki nerwowej. Nici tego białka są cięte przez enzymy na mniejsze części, wykorzystywane przez komórkę. Produktem ubocznym cięcia są niewykorzystywane, szkodliwe nici beta-amyloidu. Balast ten skupia się w złogi na powierzchni komórki nerwowej, co prowadzi do zaburzeń jej funkcji i w końcu do śmierci.

Takim procesem dotknięte są szczególnie regiony mózgu odpowiedzialne za poznawanie, myślenie i tworzenie tzw. śladów pamięciowych. W tych miejscach daje się zauważyć szczególnie duże złogi beta-amyloidu. Dlaczego u jednych ludzi powstają, a u innych nie - jeszcze nie wiadomo.
Częściowo wiadomo natomiast, w jaki sposób złogi zaburzają funkcje komórek nerwowych. W obrębie kory mózgu, hipokampa i niektórych jąder podkorowych (to główna lokalizacja zmian chorobowych) obniżone jest zużycie glukozy. Niedożywione w ten sposób komórki gorzej działają. Zaburzone jest też przekazywanie bodźców między nimi, gdyż za mało jest związku chemicznego zwanego acetylocholiną. Wpływ na przekazywanie wiadomości ma również inny neuroprzekaźnik - kwas glutaminowy. Ale w chorobie Alzheimera jest go za dużo, co pogarsza stan umysłowy i fizyczny chorych.

Alzheimer: oczekiwanie na przełom w leczeniu

Leki hamujące powstawanie oraz odkładanie beta-amyloidu to na razie kwestia przyszłości. Będą one powstrzymywały rozwój choroby, a nie tylko łagodziły jej objawy. Zastosowane wraz z donepezilem i memantyną prawdopodobnie spowodują przełom w leczeniu choroby Alzheimera. Tymi lekami trzeciego tysiąclecia są:

  • phenserine - to lek, który trafi do aptek za około 2 lat. Nie tylko zwiększa stężenie acetylocholiny w mózgu, ale również hamuje powstawanie beta-amyloidu;
  • alzhemed - jest specyfikiem zapobiegającym łączeniu się i odkładaniu włókien amyloidu. Sprawi, że mózg łatwo pozbędzie się tego toksycznego białka. Preparat nie jest jeszcze dostępny, ale prace nad nim zmierzają ku końcowi;
  • NC758 - nie będzie dopuszczał, aby pojedyncze cząstki beta-amyloidu łączyły się w płytki. Prowadzone na ludziach testy są bardzo obiecujące;
  • LY450139 - to na razie także lek eksperymentalny. Blokuje on enzym zasadniczy dla powstawania cząstek beta-amyloidu. Działa więc na jeszcze wcześniejszym etapie rozwoju choroby niż dotychczas wymienione leki. Przeprowadzone do tej pory badania potwierdzają zarówno skuteczność specyfiku (zmniejszenie ilości beta-amyloidu we krwi), jak również jego bezpieczeństwo.

Choroba Alzheimera: łagodzenie objawów choroby

Już dysponujemy lekami, które co prawda nie leczą, ale korzystnie modyfikują przebieg choroby:

  • donepezil (Aricept, Yasnal) nie dopuszcza do rozpadu acetylocholiny - substancji biorącej udział w komunikowaniu się komórek nerwowych i procesach zapamiętywania;
  • memantyna (Axura) - zmniejsza zbyt duże stęże-nie neuroprzekaźnika, jakim jest kwas glutaminowy.

Jednoczesne stosowanie tych leków o wiele bardziej poprawia zdolności umysłowe chorych niż stosowanie tylko jednego z nich.

Ważne

Ważne

Trzy stadia choroby Alzheimera

W zależności od objawów wyróżnia się 3 okresy:

  • Wczesny. Utrata świeżej pamięci, niemożność przyswajania i zapamiętywania nowych informacji, problemy językowe (szukanie słów), zmiany nastroju i osobowości.
  • Pośredni. Całkowita utrata zdolności zapamiętywania i odtwarzania nowych informacji. Pamięć o dawnych wydarzeniach jest upośledzona, ale nie zanika. Często chorzy są zagubieni, nie mogą znaleźć np. własnej łazienki. Wędrują bezcelowo, zachowują się nieprzyjaźnie w stosunku do otoczenia.
  • Ciężki. Chorzy są niezdolni do chodzenia ani wykonywania prostych czynności. Nie potrafią jeść i połykać. Tracą kontrolę nad zwieraczami. Mają odleżyny. Z czasem przestają mówić. Końcowym stadium (7-20 lat od początku choroby) jest śpiączka, w której chory umiera - zazwyczaj z powodu infekcji.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: Jupiterimages

Aktualizacja: 14.11.2016

Komentarze (1 - 10 z 17)
Anna, 26.06.2017 16.18
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Opiekuję się mamą chorą na alzheimera od ponad 6 lat. Było różnie. Obecnie uciążliwym dla mnie problemem jest jej natręctwo robienia sobie ran na ciele i "grzebania" w muszli klozetowej i nie tylko. Chwila mojej nieuwagi i potrafi w sekundę ubrudzić się od stóp do głowy. Taki stan trwa około 7 miesięcy. Nie daje już rady. Co robić. Czy można temu jakoś zaradzić, a może ktoś z Was spotkał się już z takim problemem.
 
Goja2017, 18.05.2017 00.54
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Czy nadal mama pana zażywa gojnik i jak się czuje?
 
bogdan, 11.01.2017 10.09
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Mijają kolejne lata - jest już styczeń 2017. I co z tymi lekami - Phenserine, Alzhemed, NC758, LY450139... Stan chorych leczonych donepezilem i memantyną wciąż się pogarsza...
 
lakoste, 14.04.2016 09.47
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
U nas jest ciotka z alzheimerem, już starsza Pani i musieliśmy ją oddać do opieki we Wieliczce gdzie specjalizują się w Alzheimerze. Tam rzeczywiście trochę odżyła, nie miała obowiązkow jak w domu. WIęcej rekreacji, opieke lekarską cały czas i koleżanki.
 
Zoja, 11.03.2016 21.08
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
kurkumę najlepiej używaj swieżą, jest już dostępna w wielu sieciowych sklepach np. Leclercu
 
kas, 18.02.2016 12.53
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Warto taką miksturkę dodać do ryżu i zjeść np. z warzywami i już, smacznie i zdrowo ;)
 
Zbychu, 17.10.2015 13.52
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Karolino . Serio suplementy ? przecież to nawet przebadane nie jest , więc nie wiadomo czy działa , jedynie producent zakłada i obiecuje nam że takie coś jest super i w ogóle . Podłapali temat leczniczej kurkumy i teraz wciskając lososowe proporcje w formę tabletki , wypychają tandete na rynek .
 
Malina, 08.10.2015 00.37
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
@Martusia Taka mieszanka będzie dobrym rozwiązaniem , ale wątpie żeby teraz wszyscy sobie taką miksturke robili , właśnie z tego powdu szukają suplementów. Ale nasz kraj taki piękny nie da im możliwości znaleźć takowego , przynajmniej na chwilę obecną.
 
Martusia, 03.10.2015 23.39
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
@Karolina Odpuść sobie zakup suplementów , większość z nich jest nie wiele lepsza niż zwykła kurkuma którą możesz kupić w sklepie . A jedząc zwykłą kurkumę możesz dodać jeszcze pieprz i olej wtedy będzie się dobrze przyswajać
 
Karolina , 20.09.2015 23.36
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Czytałam o kurkuminie i wyczytałem że jest świetna dla osób cierpiących na demencję w dodatku zwalcza stany zapalne i wiele wiele innych . Będę musiała znaleźć jak najszybciej jakiś skuteczny preparat z kurkuminą nim będzie za późno , a przy obecnym poziomie większosci suplementów i ich przyswajania nie będzie to łatwe .
 
następne »
strona 1 z 2
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Parestezje czyli MROWIENIE lub DRĘTWIENIE oznaczają zaburzenia czucia Parestezje czyli MROWIENIE lub DRĘTWIENIE oznaczają zaburzenia czucia

Parestezje (czyli mrowienie lub drętwienie) mają też polską, wiele tłumacząca nazwę: czucie...

więcej

205

Zawroty głowy. Jakie mogą być przyczyny zawrotów głowy? O czym mogą świadczyć zawroty głowy? Zawroty głowy. Jakie mogą być przyczyny zawrotów głowy? O czym mogą świadczyć zawroty głowy?

Zawroty głowy trwają chwilę lub kilka dni a nawet tygodni. Zawrotów głowy nie należy bagatelizować,...

więcej

186

Nerwica. Objawy zależą od rodzaju nerwicy Nerwica. Objawy zależą od rodzaju nerwicy

Nerwicy sprzyjają: wrażliwy system nerwowy, ciężkie doznania psychiczne, np. po śmierci bliskiej...

więcej

186

DEPRESJA: objawy i leczenie. Test: czy masz depresję? DEPRESJA: objawy i leczenie. Test: czy masz depresję?

Depresja stanowi obecnie czwarty najpoważniejszy problem zdrowotny na świecie - tak wynika z danych...

więcej

182

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Niestety, bez pomocy logopedy nie wyćwiczy Pani sama prawidłowej głoski r. Logopeda musi zdiagnozować rodzaj wady (głoska r może mieć różne formy), dobrać odpowiednie ćwiczenia, które będzie Pani...

Posiada Pani błędne informacje. Soda NIE WYBIELA zębów. Soda skutecznie, jako silny środek ścierny, usuwa osady z powierzchni zębów. To jest cała tajemnica "wybielającego" działania sody. Jednak...

W przypadku przetłuszczających się włosów warto stosować szampony zawierające miedzy innymi: kwas salicylowy, cynk, selen, ketokonazol.

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.