Łuszczyca: objawy i leczenie łuszczycy. Komu grozi łuszczyca?

maska dr n. med. Magdalena Ciupińska, dermatolog
Konsultant: dr n. med. Magdalena Ciupińska, dermatolog
170 komentarze
Autor: Agnieszka Paculanka, Anna Jarosz - artykuł pochodzi z miesięcznika "Zdrowie"

Łuszczyca to choroba skóry, której jeszcze nie udaje się wyleczyć. Ale można łagodzić przykre objawy łuszczycy, m.in. pojawiające się na skórze suche łuski i towarzyszący im stan zapalny skóry. Warto wiedzieć o łuszczycy chorobie jak najwięcej, bo choć nie jest zakaźna, zachorować może każdy z nas.

Łuszczyca często pojawia się na łokciach i kolanach.

Jak wygląda łuszczyca na łokciach?

Łuszczyca (łac. psoriasis) to choroba skóry, której przyczyny powstania nie są do końca znane.

Łuszczyca jest chorobą niezakaźną i niezłośliwą, o przebiegu przewlekłym, ma też tendencję do remisji (samoistnego ustępowania) i nawrotów.

Teorii na temat powstawania łuszczycy jest wiele, ale żadna nie jest w stu procentach potwierdzona badaniami naukowymi. Część specjalistów przychyla się do opinii, że jest to choroba autoimmunologiczna, co oznacza, że z niewiadomego powodu organizm zaczyna atakować własne tkanki i niszczy je. Powszechne jest też przekonanie, że łuszczyca występuje rodzinnie. Dzieci osób chorych mają skórne problemy podobne do tych, jakie mieli rodzice.

Łuszczyca dotyka 2-4 procent populacji, wedle innych ocenia się, że dotyczy 16 osób na 1000 populacji ogólnej w Europie i Stanach Zjednoczonych, przy czym w Azji i Afryce występuje rzadziej.

Choroba ujawnia się zwykle między 10. a 40. rokiem życia, ale w ostatnich latach coraz częściej zapadają na nią ludzie nawet po 70. roku życia. Przypuszcza się, że tzw. późna łuszczyca może być spowodowana przyjmowaniem leków, np. beta-blokerów stosowanych w leczeniu chorób serca czy preparatów litu podawanych przy depresji. Często do pierwszego wysiewu dochodzi po bakteryjnych lub wirusowych infekcjach (np. po grypie, anginie, ospie). Chorobie sprzyjają też stany zapalne, np. w zębach, zatokach, migdałkach.

Co może spowodować ujawnienie się łuszczycy?

Jest cała lista czynników, które mogą być zarówno zapalnikiem, jak i powodować nawroty w przypadku łuszczycy u osób, które mają do niej predyspozycje.

  • infekcje ostre - bakteryjne, np. angina paciorkowcowa i wirusowe, np. odra, ospa, półpasiec, różyczka
  • infekcje przewlekłe - przewlekłe zapalenie zatok, próchnica, nawracające zapalenie pęcherza, przydatków, pęcherzyka żółciowego, przerośnięte migdałki
  • choroby przewlekłe - cukrzyca, dna moczanowa,
  • leki - niektóre antybiotyki, np. tetracykliny, sole litu, betablokery, sterydy, interferon, leki hormonalne
  • stres - zarówno ostry, jak i przewlekły, każdy wstrząs psychiczny, radosny czy smutny
  • uszkodzenia lub podrażnienia skóry - np. drapanie, usuwanie mechaniczne łuski z wykwitów łuszczycowych, szorowanie, opalanie
  • zbyt intensywne leczenie (tzw. przeleczenie)

Otyłość, palenie papierosów, alkohol, niedosypianie, nadmierna higiena, niewłaściwe ubrania (ciasne, z tworzyw sztucznych) czy kosmetyki również mogą prowokować wystąpienie zmian skórnych.

Warto wiedzieć

Ważne

Łuszczyca: co dzieje się ze skórą osoby chorej na łuszczycę?

W normalnie funkcjonującej skórze proces przemiany (rozwoju, dojrzewania i obumierania) komórek trwa 26-28 dni. W łuszczycy układ odpornościowy wcześniej wysyła sygnały, które skracają ten proces do ok. 4 dni. Nowe komórki dojrzewają szybko, a stare nie nadążają się złuszczać. Dlatego właśnie naskórek osób chorych staje się znacznie grubszy niż zdrowych. Na ciele tworzy się warstwa martwych komórek w postaci twardych łusek.

Łuszczyca: objawy i diagnoza

Pierwsze zmiany łuszczycowe manifestują się w postaci czerwonobrunatnych grudek, owalnych bądź okrągłych, płaskich i wyraźnie odgraniczonych od otaczającej skóry.

Zmianom skórnym może towarzyszyć łuszczyca paznokci, ale może być ona również jedynym objawem choroby.

Zazwyczaj zlokalizowane są najczęściej na łokciach, kolanach, w okolicy krzyżowej, na pośladkach, dłoniach i stopach czy owłosionej skórze głowy. Powierzchnia zmian pokryta jest srebrzystą lub srebrzystoszarą, nawarstwiającą się łuską, powstałą w wyniku zrogowacenia ognisk chorobowych - to blaszka łuszczycowa. Początkowo zmiany nie są duże - od kilku milimetrów do 2 centymetrów, ale z czasem powiększają się do kilku centymetrów.  Przy rozpoznaniu łuszczycy lekarz zwraca też uwagę na specyficzne zachowanie zmian skórnych:

  • objaw świecy stearynowej – po zdrapaniu łusek powierzchnia zmiany staje się błyszcząca, jakby powleczona stearyną
  • objaw Auspitza – na powierzchni kropelki krwi, w wyniku uszkodzenia naczyń brodawek skórnych.
  • objaw Koebnera - jest charakterystyczny dla łuszczycy aktywnej, ale nie występuje w przypadku remisji i polega na tym, że nawet niewielkie uszkodzenie naskórka, np. zadrapanie, wywołuje, po około 8-14 dniach powstanie w uszkodzonym miejscu zmian łuszczycowych; należy pamiętać, że objaw Koebnera występuje również między innymi w liszaju płaskim i mięczaku zakaźnym
  • objaw Nikolskiego - jest charakterystyczny dla łuszczycy krostkowej, polega na spełzaniu naskórka w wyniku potarcia skóry

W 20 do 50 proc. przypadków choroba atakuje paznokcie. Lekarze mówią wówczas o objawie naparstkowania, który polega na występowaniu drobnych, czasem mało widocznych punkcikowatych wgłębień w płytce. Paznokcie stają się łamliwe, rozwarstwiają się, są pożółkłe. Zmiany mogą pojawiać się zarówno na paznokciach rąk, jak i stóp.

Łuszczyca stawów (łac. psoriasis arthropatica) może pojawić się u około 5-20 procent chorych po około 10 latach od wystąpienia zmian skórnych.

Łuszczyca stawów występuje zwykle razem z łuszczycą paznokci i wysiękową. Można także chorować na łuszczycę krostkową – wówczas na skórze najpierw pojawiają się ogniska łuszczycy zwyczajnej, a potem wysiew krost na rumieniowym, zapalnym podłożu. Chorego dręczy temperatura przekraczającą 38°C, dreszcze, bóle stawów i pieczenie skóry. Ta postać łuszczycy daje o sobie znać po stresie – niestety nawet tym pozytywnym – lub ostrej infekcji.

Ważne

Ważne

Czy łuszczycą można się zarazić?

Nie. Ani przez podanie ręki, ani przez używanie tych samych sztućców, ani nawet sypiając w tym samym łóżku, nie można się zarazić łuszczycą. Warto o tym wiedzieć, żeby nie obawiać się infekcji i nie stresować chorych, zadając im niemiłe pytania lub ostentacyjnie nie podając ręki.

Łuszczycą nie można się zarazić

Źródło: youtube.com/Unia Stowarzyszeń Chorych na Łuszczycę

Łuszczyca: rodzaje

Ze względu na różnorodność objawów i odmienny przebieg, specjaliści dzielą łuszczycę na wiele typów. Należą do nich:

  • łuszczyca zwykła (łac. psoriasis vulgaris) - inaczej łuszczyca pospolita, występuje najczęściej, stanowi około 80-90 procent wszystkich przypadków łuszczycy; zmiany są plackowate, czerwone u podstawy, pokryte srebrnymi łuskami
  • łuszczyca zadawniona (łac. psoriasis inveterata) - charakterystyczne dla tego typu łuszczycy jest symetryczne występowanie nieczynnych ognisk pogrubionego naskórka, pokrytych solidną warstwą łusek umocowanych w podłożu, w tej postaci łuszczycy objaw Koebnera nie występuje
  • łuszczyca odwrócona (łac. psoriasis inversa) - zmiany są jasnoczerwone, gładkie, nie pokryte łuską, lokalizują się w fałdach skórnych, pod pachami, w pachwinach, okolice biustem, w okolicach genitaliów oraz pośladków
  • łuszczyca brodawkująca (łac. psoriasis verrucosa) - zmiany przybierają postać nierównych guzków, przypominających brodawki, lokalizują się głównie na nogach
  • łuszczyca owłosionej skóry głowy (łac. psoriasis capitis) - zmiany na owłosionej skórze głowy mogą być jedyną manifestacją choroby, lub towarzyszyć zmianom w innych okolicach ciała, łuszczeniu się skóry i wykwitom o różnej wielkości, towarzyszy świąd
  • łuszczyca wysiękowa (łac.psoriasis exsudativa) - sączące się zmiany lokalizują się w fałdach skórnych, pod pachami, w pachwinach, okolice biustem, w okolicach genitaliów oraz pośladków
  • łuszczyca brudźcowa (łac. psoriasis rupioides) - jest zadawnioną postacią łuszczycy wysiękowej, zmiany przyjmują postać wilgotnych strupów i bruzd
  • łuszczyca kropelkowata (łac. psoriasis guttata) - inaczej łuszczyca grudkowa, zmiany na tułowiu, kończynach i czubku głowy mają charakter punktowy o kształcie kropli
  • łuszczyca plackowata (łac. large plaque psoriasis) - zmiany przypominają te w łuszczycy pospolitej, ale są dużo większe i mają tendencję do zlewania się
  • łuszczyca stawowa (łac. psoriasis arthropatica) - inaczej łuszczycowe zapalenie stawów, może być typu dystalnego, typu reumatoidalnego lub typu zniekształcającego; stan zapalny stawów zwykle pojawia się około 10 lat po wystąpieniu pierwszych skórnych objawów łuszczycy
  • łuszczyca krostkowa (łac. psoriasis pustulosa) - jako łuszczyca dłoni i stóp (łac. psoriasis pustulosa palmoplataris), łuszczyca uogólniona von Zumbusha (łac. psoriasis pustulosa generalisata von Zumbush) i jako acrodermatosis continua Hallopeau - zmiany mają charakter ropnych, ale niezakaźnych krost, zwykle pojawia się u osób starszych, rzadko u dzieci i kobiet w ciąży, zmiany zlokalizowane są najczęściej na dłoniach i stopach, ale znana jest również postać uogólniona
  • krostkowica dłoni i stóp (łac. pustulosis palmoplantaris) - przez lata traktowana jako odmiana łuszczycy krostkowej, obecnie oddzielna jednostka chorobowa związana ze współwystępowaniem łuszczycy
  • łuszczyca uogólniona, erytrodermia łuszczycowa (łac. erythrodermia psoriatica) - zmiany łuszczycowe obejmują swym zasięgiem większość powierzchni ciała, towarzyszy im obrzęk, ból i świąd, może mieć bardzo ciężki przebieg

Łuszczyca: leczenie

Łuszczycę początkowo leczy się tylko zewnętrznie. Kiedy stosowanie maści i naświetlań nie daje oczekiwanych rezultatów, podaje się również leki doustne. Terapię rozpoczyna się od usunięcia (ale nie mechanicznego) łuski. W tym celu skórę smaruje się preparatami keratolicznymi z kwasem salicylowym. Na oczyszczoną skórę nakłada się maści – cygnolinę, dziegcię oraz pochodne witaminy D. Niekiedy stosuje się maści sterydowe i leki immunosupresyjne, które działają na układ odpornościowy (np. cyklosporynę) lub pochodne witaminy A (tzw. retinoidy). Skuteczna jest też fototerapia, czyli naświetlanie skóry. Przed naświetlaniem UVA przyjmuje się preparaty światłouczulające. Potrzeba ok. 20 zabiegów 2–3 razy w tygodniu, by osiągnąć efekt leczniczy.

Łuszczyca: czy styl życia może zaostrzyć objawy choroby skóry?

Stres i negatywne emocje sprzyjają zaostrzeniu objawów łuszczycy. Ważna jest też dieta, bo niektóre pokarmy nasilają przykre dolegliwości. Bardzo często od chorego zależy przebieg choroby i okresy, gdy pozostaje ona w utajeniu.

Łuszczyca: nowe leki, nowa terapia

Leczenie łuszczycy nie jest proste. Co jakiś czas pojawiają się nowe leki, jednak ta choroba skóry jest nieuleczalna. Pojawił się nowy preparat o nazwie Raptiva, który jest dostępny na terenie UE. Substancją czynną jest efalizumab. Na razie lek jest stosowany u dorosłych z umiarkowaną, ciężką lub przewlekłą łuszczycą plackowatą, czyli powodującą czerwone, łuskowate plamy na skórze. Zaleca się go osobom, które przestały reagować lub nie tolerują innej terapii. Lek podaje się podskórnie przez 12 tygodni. Po przeszkoleniu chorzy mogą sami robić zastrzyki, co upraszcza leczenie. Efalizumab jest białkiem, które potrafi rozpoznawać antygeny znajdujące się na powierzchni komórek, zapobiega zapaleniom skóry, a więc też łuszczycy.

Warto wiedzieć

Ważne

Pacjenci proszą o dostęp do nowej terapii, którą mogą przyjmować w domu

Obecnie chorzy na łuszczycę mają dostęp do leczenia miejscowego oraz do leków biologicznych. Niestety pierwsza grupa leków często nie przynosi pożądanych rezultatów. Skuteczne okazują się leki biologiczne, ale aby chorzy je otrzymali, muszą regularnie jeździć do szpitala. To bardzo komplikuje im życie. Dlatego chorzy na łuszczycę zwracają się do ministerstwa z prośbą o dostęp do nowego leku o nazwie apremilast, który jest wypełnieniem luki terapeutycznej pomiędzy lekami klasycznymi modyfikującymi przebieg choroby a leczeniem biologicznym. Jak wyjaśnia Dagmara Samselska, chora na łuszczycę i prezes Unii Stowarzyszeń Chorych na Łuszczycę i ŁZS – lek ten pacjenci mogą przyjmować samodzielnie w domu, ponieważ ma formę tabletki, którą przyjmuje się dwa razy dziennie - rano i wieczorem. To w znaczący sposób podnosi jakość życia pacjentów. Pod apelem podpisują się też lekarze, wśród nich profesor Brygida Kwiatkowska z Narodowego Instytutu Geriatrii i Reumatologii.

Łuszczyca należy do chorób dietozależnych. Z codziennego jadłospisu trzeba wyeliminować część warzyw i tłuste mięsa

Źródło: lifestyle.newseria.pl

Zrób to koniecznie

Zrób to koniecznie

Łuszczyca: 15 ważnych rad dla chorych

  • Stosując odpowiedni tryb życia i zabiegi pielęgnacyjne, można osłabić objawy choroby i zmniejszyć częstotliwość jej nawrotów.
  • Zmodyfikuj dietę, tak by było w niej sporo nienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 oraz witaminy D (jedz np. ryby i owoce morza, oleje). Wskazane są też cytrusy, ciemne winogrona, pietruszka, sałata, marchew, czosnek. Zażywaj tran i olej z wiesiołka dwuletniego.
  • Unikaj wędlin, mięsa wieprzowego, podrobów, czekolady, kawy, kakao, miodu, warzyw strączkowych (np. fasoli, grochu, soczewicy), surowych jabłek, czarnych porzeczek, ostrych przypraw (przede wszystkim octu).
  • Zrezygnuj z alkoholu i papierosów.
  • Chroń skórę przed skaleczeniami, otarciami, podrażnieniami. Nie zdrapuj zmian!
  • Jak najczęściej nawilżaj skórę (wazeliną, olejkami, balsamami do ciała). Balsam nanoś zaraz po kąpieli, kiedy skóra jest jeszcze wilgotna.
  • Gdy objawy choroby nie są nasilone, sięgaj po preparaty z mocznikiem.
  • Zamiast kąpieli bierz prysznic, by nie wysuszać skóry. Stosuj preparaty z Morza Martwego, bo łagodzą podrażnienia skóry.
  • Nie używaj gąbek.
  • Zamiast klasycznego mydła stosuj specjalne delikatne płyny do mycia. Unikaj też preparatów sztucznie barwionych i aromatyzowanych.
  • Spróbuj medytacji, by się wyciszyć.
  • Rozsądne opalanie często pomaga przy tym schorzeniu, ale ze słońca korzystaj z umiarem.
  • Nie przegrzewaj ani nie wyziębiaj ciała.
  • Jeśli masz zmiany łuszczycowe na głowie, do płukania włosów używaj naparu z szałwii i rozmarynu (po 30 g ziół zalej 0,5 l wrzątku, po kwadransie przecedź).
  • Nie stosuj kosmetyków na bazie spirytusu, perfumy nanoś na ubranie, a nie na skórę.
  • Unikaj noszenia odzieży z ostrej, czystej wełny lub surowego lnu na gołe ciało. Pocieranie skóry sprzyja narastaniu łusek.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: Photos.com, thinkstockphotos.com

Aktualizacja: 06.07.2017

Komentarze (1 - 10 z 170)
Ayurveda SL , 09.08.2017 05.37
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Zapomialam dodac, ze olejek sprawdza sie rowniez na skorze glowy. Jak tylko zaczyna mnie cos swedziec, nakladam na noc, a rano myje wlosy i tak co drugi dzien, lagodzi swedzenie, skora nie jest wysuszona, ale musialabym stosowac regularnie, zeby kopletnie zaleczyc, na razie zadowalam sie takim efektem. Pozdrawiam
 
Ayurveda SL , 09.08.2017 05.28
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Witam, ja zmagam sie z luszczyca od 10 lat. Stosowalam lampy - kosztowne, ale po ktorych mialam spokoj na troche, sterydy - przepisywane przez dlugo okres, po ktorych zaczelam miec problemy z hormonami i oczywiscie mase roznch masci. Obecnie mieszkam na Sri Lance i tu maz kupil na probe olejek ayurveda, ktory ja nazywam "magicznym", ktory rzeczywiscie zaleczyl mi plecy, poniewaz mialam zajete praktycznie calkowicie. Wszystko zniknelo po 2-3 msc i jak na razie pojawila sie jedna krostka, a minely juz co najmniej 2 msc od kiedy nie smaruje plecow. Moge przeslac zdjecia, ktore robilam dla siebie i znajomych, zeby moc ocenic rezultaty. Jesli ktos jest zainteresowany moge sie dowiedziec, jak wyglada kwestia wysylki. Olejek ma 100ml, jest gesty, wydajny, pakowany w szklanych buteklach ciemnego koloru. Mysle, ze koszt moglby odpowiadac 50-60 pln, ale musialabym podpytac o wywsylke, czy jest to w ogole mozliwe. Zainteresowani moga pisac na annadot89@gmail.com
 
zuzu, 07.08.2017 14.17
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
ja choruję prawie od 20 lat, wielu rzeczy już próbowałam. dietę trzymam, co pomaga utrzymać chorobę w ryzach. wystarczy jednak trochę stresu i od razu mnie sypie! wtedy dopiero zaczyna się smarowanie. miałam etap stosowania sterydów, zarzuciłam ten sposób jednak na zawsze. już nigdy nie wrócę do maści sterydowych!!! ostatnio pomaga mi PSORIADIN. na razie jestem zadowolona z efektów, łuska znika, plamy bledną. cały czas staram się jeść zdrowo, to chyba też ma wpływ na efekty
 
Mama, 27.07.2017 00.07
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
U mojego 8 letniego syna zdiagnozowano łuszczycę. Zmiany pojawiają się na powiekach w uszach i nosie. Dermatolog powiedziała ze to nietypowe miejsca występowania łuszczycy i kazala smarowac elosone przez kilka miesięcy. Nie smarowalam jeszcze bo w ulotce jest napisane by nie smarowac okolic oczu... Od czego zacząć? Czytalam ze nalezy sprawdzić potencjalną alergię... załamałam się bo chcę synowi pomóc a nie wiem jak...skora jest tak przesuszona ze pęka i robią się rany, po posmarowaniu tridermem zmiany znikają a na kilka dni ale potem wszystko wraca...
 
dawid, 21.06.2017 21.56
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
witaj mam dwie plamki na lokciach i zaklejam je sobie. Ta pierwsza co sie pojawila to zaklejalem plastrem i nie wyglada juz zle ale pojawila sie druga obok ja tez mam zaklejac???
 
Nova44, 13.06.2017 21.47
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
To przykre, że łuszczycy nie można wyleczyć. Jak widzę moją córkę, która przez to cholerstwo tak okropnie się męczy to po prostu chce mi się płakać. Starałam się jej pomóc na wszystkie możliwe sposoby. Teraz pojawiła się iskierka nadziei, bo trafiłyśmy do kliniki dermatologicznej . Pani doktor dokładnie przebadała córkę, przeprowadziła jakieś testy, skierowała nas do dietetyka i już widać pierwsze efekty stosowanej kuracji. Mam nadzieję, że nadchodzące lato nie będzie dla mojego dziecka następną walką z kompleksami.
 
Barbara, 07.06.2017 00.42
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Jeżeli łuszczyca na łokciach jest wielkości do 15 cm trzeba zaklejać plastrami bez opatrunku i powoli skóra traci paskudne łuski.jest czerwona w tym miejscu ale normalna.Długo trzeba zaklejać minimum 2 tygodnie non sto dzień noc.Jedne plastry się odkleją to nakładać następne.Aż do zaleczenia skóry.To samo na kolanach i wszędzie gdzie nie jest ona rozległa.
 
Ipapohina, 27.05.2017 11.35
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Jeśli chodzi o rady to najważniejsze, żeby nie pozwolić lekarzowi od razu po diagnozie przepisywać sterydów, bo dla niego to będzie po prostu droga po najniższej linii oporów. Ja też leczę się na łuszczycę i stosowałam maści sterydowe dość długo. Dopóki ich używałam to było OK, problem pojawił się jak je odstawiłam i łuszczyca uderzyła ze zdwojoną siłą. Łuszczycy ponoć nie da się wyleczyć, przez co tym bardziej jakieś chemikalia stosowane na jej zaleczenie nie mają sensu. Na rynku jest tyle naturalnych produktów, że możesz w nich przebierać.
 
a, 08.05.2017 15.23
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
olej konopny
 
as, 03.05.2017 21.12
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
podobno dobry jest olejek z oregano p73.
 
następne »
strona 1 z 17
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
KURZAJKI - jak wykurzyć WIRUSA HPV ze skóry? KURZAJKI - jak wykurzyć WIRUSA HPV ze skóry?

Krępujemy się podać usianą kurzajkami dłoń. A pozbyć się ich jest niełatwo, bo są uparte i...

więcej

99

GRZYBICA PAZNOKCI: objawy, leczenie i profilaktyka GRZYBICA PAZNOKCI: objawy, leczenie i profilaktyka

Grzybica paznokci jest chorobą, którą bardzo łatwo jest się zarazić, a znacznie trudniej wyleczyć....

więcej

96

ATOPOWE ZAPALENIE SKÓRY: przyczyny, objawy i leczenie ATOPOWE ZAPALENIE SKÓRY: przyczyny, objawy i leczenie

Atopowe zapalenie skóry (AZS) to schorzenie, na które nie ma jeszcze lekarstwa. Możesz jedynie...

więcej

91

Domowe sposoby na grzybicę stóp. Jak wyleczyć grzybicę stóp naturalnymi środkami? Domowe sposoby na grzybicę stóp. Jak wyleczyć grzybicę stóp naturalnymi środkami?

Domowe sposoby na grzybicę stóp pozwolą nam szybko zwalczyć infekcję grzybiczą o łagodnym przebiegu...

więcej

85

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Torbiele jajników u kobiet w okresie prokreacyjnym najczęściej mają charakter czynnościowy, ich wymiar w cyklu może ulegać zmianie, tak że te różnice w wymiarze nie są czymś dziwnym, szczególnie...

Nie wymienia się Mozarinu wśród preparatów wpływających na skuteczność hormonalnych tabletek antykoncepcyjnych. Najprawdopodobniej z powodu braku odpowiednich badań. Jednak znając mechanizm działania...

Leczenie rozstępów jest procesem trudnym, w tej chwili stosuje się trzy główne metody: 1. kosmetyki, 2. peelingi chemiczne, 3. laseroterapię. Preparaty przeciw rozstępom powinny zawierać składniki...

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.