Padaczka (epilepsja): przyczyny, objawy, leczenie

Konsultant: dr n. med. Beata Zwolińska, epileptolog
96 komentarze
Autor: Beata Prasałek

Padaczka (epilepsja) kojarzona jest z wyprężeniem ciała, drgawkami, utratą przytomności. Odmian padaczki jest blisko 70 i jej ataki przebiegają różnie - czasem prawie niezauważalnie. 400 tys. chorych na padaczkę Polaków próbuje żyć normalnie. Większości się to udaje. Jakie są przyczyny i objawy padaczki? Jak przebiega leczenie epilepsji?

Padaczka nazywana jest też w Polsce epilepsją. Zawsze była uważana za schorzenie tajemnicze. Ponieważ i dziś trudno jest ją prawidłowo zdiagnozować, a leczenie nie zawsze bywa skuteczne - padaczka budzi niepokój chorych i ich otoczenia.

Napady padaczki

Padaczka to choroba neurologiczna. Polega na tym, że chwilowo zostają zaburzone funkcje grupy neuronów (komórek nerwowych) skupionych w określonej części mózgu, czyli w tzw. ognisku padaczkowym. Doprowadza to do wystąpienia napadu. Normalnie neurony przekazują sobie informacje za pomocą impulsów elektrycznych. Kiedy jednak komórki nerwowe są nadmiernie pobudzone, dochodzi do zakłóceń w przekazywaniu impulsów i do wyładowania. To tak, jakby w instalacji elektrycznej nastąpiło spięcie, które ogranicza się do niewielkiego obszaru i znika lub rozszerza się na cały mózg. Grupa neuronów odpowiedzialnych za napady padaczki jest w swej budowie taka sama jak inne, zdrowe, ma tylko “popsute” właściwości bioelektryczne. I dlatego dochodzi do wyładowań. Mogą one rozpoczynać się w różnych częściach mózgu, zwykle jednak dzieje się to w płacie skroniowym lub czołowym, rzadziej w ciemieniowym i potylicznym.

Padaczka: przyczyny

Epilepsja może się ujawnić w każdym wieku, ale najczęściej rozpoczyna się przed 20. rokiem życia. W jednakowym stopniu dotyczy obu płci. Niestety, przyczynę padaczki udaje się ustalić u niespełna połowy chorych. Może ona być np. wynikiem uszkodzenia mózgu jeszcze w okresie życia płodowego lub w czasie nieprawidłowego porodu czy tuż po nim. Padaczka bywa też skutkiem niektórych chorób (np. zapalenia mózgu, guzów mózgu czy chorób naczyniowych), schorzeń uwarunkowanych genetycznie, ale również urazów głowy przebiegających z utratą przytomności (np. po wypadku drogowym). We wszystkich tych przypadkach występują zmiany strukturalne w mózgu, tzn. uszkodzenia jego tkanki, i tam właśnie tworzą się ogniska padaczkorodne. Gdy nie udaje się dojść przyczyny choroby, fachowcy mówią o tzw. idiopatycznej postaci padaczki.

Ostatnio dodane na forum
zobacz wszystkie »
 
 
Nie zarejestrowany, 05.03.2017 17:33
Dzień dobry, obecnie piszę pracę magisterską na temat padaczki, w związku z tym zbieram wszystkie niezbędne informacje na temat epilepsji. Uprzejmie proszę o wypełnienie krótkiej i anonimowej ankiety zamieszczonej w linku: https://www.ankietka.pl/ankieta/263196/kwestionariusz-ankiety-dla-osob-chorych-na-padaczke.html Serdecznie dziękuję za wszystkie odpowiedzi Weronika
Nie zarejestrowany, 05.11.2015 23:01
W wieku 20 lat w lutym 2014 r. dostalem pierwszego z wielu atakow EPILEPSY-(Padaczki) puznie objawy tych atakow byly telepanie, obracanie podczas snu do tego przepocenie oraz jak juz wstalem to mnie bolaly miesnie w calym ciele. Wtedy pracowalem 7 dni po 12h dziennie przez kilka tygodni wiec postanowilem tylko wziasc 14 dni chorobowego bo myslalem ze to tylko cos z powodu przemeczenia i nie wyspania lecz te objawy zaczely do mnie wracac z miesiaca na miesiac puzniej tygodna na tydzien az z nocy na noc. W koncu poddalem sie do sprawdzenia u dr. przez EEG i X-RAY kture niz nie wykazaly. Nastepnie po przekazaniu do mojego dr. filmikow pokazujacych co mi dolega on mnie skierowal do dr. zamjmujacego sie ludzmi z EPILEPSY ktory mi powiedzial christoff masz Epilepsy. i dal mi leki do ustne typu (EPILIM CHRONO 300). Tabletki mam brac co 12h. Ten nocny atak ktory opisalem ustal mam nadzieje ze nazawsze, lecz tabletki mi pozostana na zawsze. Ps. Pare miesiecy pszed znalezieniem tego co mi dolegalo zaczelo mi dolegac cos jeszcze i nie wiem co to jest (objawy tego to kilka razy dziennie dziwne miny na twazy i wykrecanie nadgarstkow wraz zacisnietom dloniom) to sie dzieje pzez kilka sec. a ja nawet o tym nie zadnej swiadomosci raz to nawet wziolem goracego kotleta z taleza i go zgniotlem. To mi Dr. Epilepsy powiedzial ze nie jest pewien ze to jest w100% Epilepy ale mi na to dal tabletki (LEVETIRACETAM 250) i mam to zazywac co 12h. Ataki ustaly lecz co jakis czas sie one powtazaja raz na 2-3 miesiace dr. Mi powiedzial ze moge podniesc dawke do max 6 tabletek co12h ale to jest bez zman jak podniose dawke to ustanom ataki na troche dluzej ale wracajom one z czasem do tego co bylo. co to moze byc???
 

Rodzaje napadów padaczki

W zależności od tego, w jakim obszarze mózgu znajduje się ognisko padaczkowe, napady choroby wyglądają różnie. Specjaliści dzielą je na uogólnione (takie, które rozpoczynają się w obu półkulach mózgu) i ogniskowe.
Podczas uogólnionych następuje nagła utrata przytomności. Dochodzi do napięcia mięśni całego ciała (to faza toniczna), podczas którego chory często odgina głowę do tyłu i wypręża ręce i nogi. Ma kłopoty z oddychaniem, zaczyna sinieć. Po kilkunastu sekundach ciałem wstrząsają drgawki (to faza kloniczna). Chory może wtedy przygryźć język, a także bezwiednie oddać mocz. Po napadzie jest rozkojarzony, zdezorientowany i zwykle chce mu się spać. Taki napad trwa ok. 4-5 minut.
Do napadów uogólnionych należą także napady nieświadomości. Występują one jedynie u dzieci i polegają na kilkunastosekundowym “wyłączeniu się”, które wygląda tak, jakby dziecko się zagapiło. Potem wraca ono do wykonywanej czynności i nawet nie wie, że miało napad. Przy nieleczonej padaczce takie stany mogą pojawiać się wiele razy w ciągu dnia.
W czasie napadów ogniskowych - które są najbardziej rozpowszechnioną postacią padaczki i mogą wystąpić w każdym wieku - chory na chwilę przerywa wykonywaną czynność i na moment zupełnie się wyłącza. Może np. patrzeć w jeden punkt i nie nawiązywać kontaktu z otoczeniem. Nie ma drgawek, nie upada, może wykonywać automatyczne ruchy, przypominające np. zapinanie guzików czy szukanie czegoś. Po napadzie wraca do swego zajęcia i czasem nawet nie zdaje sobie sprawy z chwilowego zaniku świadomości. Zwykle jednak występuje krótki okres dezorientacji i splątania ponapadowego.
Przebieg padaczki może być bardzo zróżnicowany. U jednych napady pojawiają się nawet kilka razy dziennie, a u innych - kilka razy w ciągu całego życia.

To może wywołać napad padaczki

Wystąpienie napadu padaczkowego trudno jest przewidzieć (niekiedy poprzedza go tzw. aura). Wiadomo jednak, że napady mogą być prowokowane np. przez:

  • przemęczenie, a zwłaszcza brak snu
  • silny stres, emocje
  • duży wysiłek fizyczny (umiarkowany działa korzystnie)
  • picie alkoholu l zażywanie narkotyków
  • błyski świetlne
  • wahania hormonalne u kobiet (ataki częstsze są np. przed miesiączką)

Stan padaczkowy

Napady trwają od kilkunastu sekund do kilku minut. Ale bywa, że są długie (10 minut i więcej), następują po sobie, a chory nie odzyskuje między nimi świadomości. To tzw. stan padaczkowy. Jeśli występuje u osoby, która do tej pory nie miała epilepsji - zwykle jest skutkiem poważnych urazów głowy (np. po wypadku) lub rozwijającej się choroby mózgu (np. nowotworu, zapalenia mózgu, naczyniowego udaru).

Częściej jednak stan padaczkowy występuje u tych, którzy mają stwierdzoną epilepsję. W takim przypadku bywa skutkiem np. nagłego odstawienia leków bez konsultacji z lekarzem czy zespołu odstawiennego u osób nadużywających alkoholu. Niezależnie od przyczyny, stan taki zagraża życiu, dlatego chory zawsze wymaga szybkiej pomocy medycznej.

Polecamy
DRGAWKI - przyczyny. Co oznaczają drgawki?

DRGAWKI - przyczyny. Co oznaczają drgawki?

Drgawki to mimowolne, szybkie, rytmiczne skurcze mięśni. Przyczyny drgawek zależą od wieku chorego. U niemowląt drgawki mogą sugerować niedotlenie mózgu ...

Padaczka: diagnostyka

Jeden napad padaczkowy nie przesądza o chorobie. Ale jeżeli się powtórzy, wymaga konsultacji neurologa (a najlepiej - epileptologa). Lekarz przeprowadza szczegółowy wywiad dotyczący stanu zdrowia pacjenta oraz okoliczności i przebiegu napadu. Bardzo pomocne są relacje świadków. Potem przeprowadza się badanie neurologiczne i zleca EEG (elektroencefalografię mózgu). Dzięki EEG można wykryć nieprawidłową czynność bioelektryczną mózgu, która jest istotą padaczki.

Czasem specjalista zaleca tzw. video-EEG, czyli wydłużenie czasu badania do kilku lub kilkunastu godzin z możliwością obserwacji zachowania pacjenta dzięki specjalnej kamerze.

W diagnostyce wykorzystuje się też tomografię komputerową i rezonans magnetyczny (RM) mózgu. Z wyjątkiem niektórych nie budzących wątpliwości zespołów dziecięcych badanie, zwłaszcza RM, należy wykonać u każdego pacjenta z padaczką. Szczególnie wtedy, gdy stosowane leczenie jest mało skuteczne lub choroba postępuje. Inne badania np. biochemiczne krwi, płynu mózgowo-rdzeniowego) przeprowadza się, by potwierdzić lub wykluczyć inne choroby, które mogą być przyczyną drgawek.

Zrób to koniecznie

Zrób to koniecznie

Gdy jesteś świadkiem ataku padaczkowego:

  1. Zachowaj spokój. Większość napadów trwa 2-4 minuty.
  2. Zapewnij bezpieczeństwo choremu (np. przenieś go z ulicy na ławkę).
  3. Ułóż go na boku. Taka pozycja chroni przed zakrztuszeniem się.
  4. Nie przyciskaj chorego do podłoża. Wystarczy chronić jego głowę przed urazami.
  5. Nie wkładaj niczego między zaciśnięte zęby! Nie podawaj żadnych leków.
  6. Po napadzie zostań przy chorym tak długo, aż jego stan się unormuje. Jeśli to możliwe, zapewnij mu chociaż krótki, dobroczynny sen.
  7. Zawiadom pogotowie, gdy napad trwa dłużej niż 10 minut albo napady powtarzają się w krótkim czasie (to może być groźny stan padaczkowy).

Leczenie padaczki

Padaczkę trzeba leczyć, ponieważ inaczej może prowadzić do nieodwracalnych zmian w mózgu i skończyć się zgonem. W zależności od typu, przebiegu i przyczyn choroby - lekarz wybiera odpowiednią terapię. Jeśli przyczyną padaczki są inne schorzenia, jak np. krwiak, guz czy naczyniak mózgu, leczy się najpierw tę podstawową chorobę, najczęściej chirurgicznie.
Podstawowym leczeniem jest farmakoterapia, która zmierza do opanowania napadów padaczkowych. Zarówno leki konwencjonalne (starsze), jak i nowej generacji są skuteczne, ale nowe wywołują mniej skutków ubocznych, takich jak np. senność, zaburzenia koncentracji. Niektóre z nich (np. Lewetyracetam czy Gabapentyna) nie wchodzą w interakcje z innymi środkami. Jest to szczególnie ważne u osób z padaczką oporną na leki, które muszą przyjmować kilka lekarstw, i u ludzi starszych zażywających wiele preparatów. Większość chorych dostaje jeden specyfik, ale czasem lekarze sięgają po tzw. terapię skojarzoną i stosują 2-3 jednocześnie.
Leczenie rozpoczyna się od małych dawek leku i stopniowo się je zwiększa. Zwykle po 2-3 tygodniach dochodzi się do tzw. pełnej dawki terapeutycznej.
Ok. 80 proc. chorych można skutecznie leczyć. Kuracja trwa kilka, kilkanaście lat (czasem do końca życia). U ok. 20 proc. epileptyków nie udaje się całkiem opanować napadów - często winien temu jest źle dobrany lek, jego nieregularne stosowanie albo zbyt wczesne odstawienie preparatu.

Próbę odstawienia leku można podjąć po trzech latach bez napadu. Dawkę zmniejsza się stopniowo, nawet przez kilka miesięcy, i w tym czasie kontroluje się pracę mózgu, wykonując EEG. Nawroty napadów zdarzają się u 25-30 proc. dzieci (u dorosłych są one częstsze). Większość z nich ma miejsce w pierwszym roku po odstawieniu leków. Po pięciu latach ryzyko nawrotów jest już bardzo niewielkie.

Chorym, którzy nie reagują na leczenie farmakologiczne, pomóc może stymulator nerwu błędnego.

Ważne

Ważne

Jeśli któreś z rodziców ma padaczkę, to istnieje bardzo niewielkie, ale jednak zwiększone ryzyko (ok. 1,5 proc.), że dziecko może mieć epilepsję. Wszystko zależy od tego, z jakim rodzajem choroby ma się do czynienia. Z danych medycznych wynika, że ponad 90 proc. matek cierpiących na to schorzenie rodzi zdrowe dzieci.
Kobiety, które chorują na padaczkę, mogą mieć dzieci. Muszą tylko być pod stałą kontrolą lekarza i stosować się do jego zaleceń. Czasem przed zajściem w ciążę trzeba zmienić lek na bezpieczniejszy dla płodu, dlatego poczęcie powinno być zaplanowane.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: Thinkstockphotos.com

Aktualizacja: 07.03.2017

Komentarze (1 - 10 z 96)
kasia, 28.12.2016 13.44
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Cześć, Ja choruje na padaczkę od 17 roku życia, przez okrers 7 lat niemiałam napadu, i niebrałam leków,bo lekarz odstawił. Teraz w wigilię miałam napad, i z powrotem leczenie. Padaczkę mam po wirusowym zapaleniu opon mózgowych. Moje napady to koszmar, wymioty ból głowy jak by mi ktoś wiercił w głowie a nawet gorzej, i odrazu po napadzie usypiam, a potem dochodzę do siebie do kilku dni.
 
gosia, 06.12.2016 16.21
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Witam leczę się na padaczkę od 15 roku życia i tak na prawdę nie wiadomo dlaczego na nią choruję , nie zgadzam się z twierdzeniem , że człowiek wtedy nie wie co się dzieje . Ja jestem za każdym razem w pełni tego świadomo już przed zaśnięciem wiem , że będę mieć atak tyle , że nie mam na to wpływu nie zatrzymam tego . Choć to się zwykle dzieje krótko po zaśnięciu to kilka razy mi zdażyło się ja to mówię , że na jawie tak jakby wyłączenie się na chwilę . U mnie te ataki wyglądają tak , że mam nieprzyjemne uczucie jakbym spadała głową w dół i nagły silny wstrząs podczas lądowania . Wyobraźcie sobie coś takiego na jawie nie jest to fajne ale się przyzwyczaiłam . Problem ostatnio jest jednak taki , że mimo iż od jakiegoś czasu nie miałam ataków to często odczuwam silne zawroty głowy i to nie tylko podczas schylania ale nawet gdy po prostu siedzę i odpoczywam . Gdy chodzę to często muszę się czegoś przytrzymać a lekarz też sam nie wie co może się dziać
 
Grzegorz Burszta, 21.11.2016 19.29
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Mam 40 lat życia 12 lat temu miałem ataki padaczki ale teraz już nie miałem je po 4 latach jak przestałem pić alkohol teraz już nie piję od 17 lat i choroba ustała
 
STANISŁAWA, 12.07.2016 22.53
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Dziś opisałam swój stan padaczkowy.Mam wielu przyjaciół cierpiących na tę chorobę i tak naprawdę nikt z nich się nie wyleczył z niej.Z padaczką nie da się normalnie żyć a w miarę upływu czasu ona potęguje i nie da nam normalnie funkcjonować.Myślimy,że jesteśmy zdrowi i możemy przenosić góry i wtedy zjawia się Ona -niepostrzeżenie i krzyżuje nam wszystkie plany.Wtedy znów czujemy ,że przegraliśmy walkę.Podaję swój mail:stasylipek@gmail.com
 
STANISŁAWA, 12.07.2016 22.38
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Choruję na padaczkę od wielu lat.Dawno temu,gdy nie było dobrego sprzętu tylko EEG,które wychodziło mi złe i wciąż bolała mnie głowa,lekarze nie wiedzieli,co mi jest.Potem twierdzono,że mam silną nerwicę,bezdech nocny itd.A to po prostu były ataki padaczki nierozpoznane przez niezbyt mądrych lekarzy.Prawdziwe ataki rozpoczęły się 20 lat temu i były to ataki nocne.Ratowała mnie wtedy rodzinka a potem przez parę dni mięśnie były okropnie obolałe.Wciąż ciężko pracowałam,choć bałam się ,że umrę we śnie.W dzień chwilami odpływałam,gdy oddalał mi się cały świat a potem znów wracałam do normalności.Czułam też dziwne zapachy,których nikt inny poza mną nie odczuwał.Trwało to wiele lat,a głowa bolała wciąż od 12-tego roku życia,do czego zdążyłam się przyzwyczaić.Pracowałam ,wychowałam trójkę dzieci i pewnego dnia,gdy byłam sama w domu włączyłam telewizor,czego nigdy nie robiłam.Przełączałam programy i wówczas poczułam się tak źle ,jak nigdy dotąd.Mój świat zaczął się oddalać.Pobiegłam do łazienki,aby się odświeżyć i dalej już nie pamiętam nic.Obudziłam się nie wiem kiedy poobijana i cała zakrwawiona.Krew była wszędzie.Na umywalce,kafelkach,na muszli .Miałam podbite oko i z głowy ciekła mi krew.Wtedy zgłosiłam się do lekarza i na badania,na których w końcu wyszło ,że mam wstrząs mózgu i padaczkę.Zrobiłam następne badania,które wykazały zanik korowo-podkorowy mózgowia,jamę opustoszeniową w odnodze przedniej torebki wewnętrznej prawej torebki mózgu oraz naczyniaka żylnego w lewej półkuli móżdżku.Mimo przyjmowania lekarstw ataki padaczki nie opuszczały mnie,więc udałam się prywatnie do neurologa z Niemiec ,który przypisał mi silniejszą dawkę branych przeze mnie lekarstw oraz lekarstwa na depresję i nasenne,gdyż straciłam całkowicie chód.Dodam jeszcze ,że przez ataki padaczkowe uszkodziłam sobie kręgosłup,który nadaje się już w tej chwili tylko do operacji.Z powodu problemów z chodzeniem ze szczupłej laski stałam się otyłą kobietą.ZUS nie miał dla mnie litości.Dał mi na 3 miesiące zasiłek rehabilitacyjny a następnie stwierdził,że jestem zdolna do pracy.Odwołałam się lecz nic to nie dało.Podjęłam pierwszą pracę lecz po 4 godzinach obudziłam się w szpitalu,gdzie nakładano mi na głowę szwy.Nie poddałam się i podjęłam drugą pracę ale atak dopadł mnie po 3 dniach i zostałam zwolniona.Nadmienię,że mam 53 lata.Jestem wrakiem a zarazem Jestem zdolna do pracy a jednocześnie zupełnie niezdolna.Do emerytury pozostało mi 10 lat.Jestem biedna i nie mam na nic pieniędzy ale państwo polskie ma mnie gdzieś.Jak mam opłacić rachunki ?Za co mam wykupić lekarstwa?Pragnę pracować bo robiłam to całe życie ale nie jestem w stanie,choć tak bardzo tego pragnę.
 
KOLOR, 11.07.2016 14.07
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Jestem chora od szóstego roku życia, potem koniec, jak ręką odjął w okresie pokwitania (robiłam wszystko co chciałam), a może przeszło mi po akupunkturze bo to zbiegło się w czasie. Trenowałam nawet judo wyczynowo przez cztery lata. W dwudziestym piątym roku życia dopadło mnie znowu, trzyma mnie już dziewiętnaście lat, różnie było... Pracuję nie poddaję się i nie daję źle o sobie mówić. Skończyłam sześć kierunków i biorę się za studia doktoranckie, ale nie "chwalę się " EPI mówię dopiero jak ludzie pracujący ze mną lub uczący się lepiej mnie poznają, pokazuje też jak można mi pomóc w razie ataku. Piszcie, pozdrawiam: k.oparcik@wp.pl
 
nieznana, 26.06.2016 18.46
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
a boisz się tego ataku
 
Magdalena, 29.04.2016 22.50
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Witam ja również mam padaczkę i chciałabym moc kogoś poznać z ta sama choroba, jestem ponoć w tej nie licznej liczbie optymistą, choć różne bywało ,oto jest mój nr kontaktowy: 666-466-368 , proszę i czekam na telefon od wszystkich was chorych na ta chorobę. Uważam , że trzeba o tym rozmawiać i razem jest lepiej i żyć ,jak również być na tym świecie,pozdrawiam bardzo serdecznie :) :)
 
cbdoil, 05.02.2016 15.44
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Polecam produkty Charlottes Web z Colorado. Można nabyć w Krakowie w sklepie Wokół Natury
 
Tong Po, 08.01.2016 16.46
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
na forum bedzie wiele odpowiedzi a zadna nie musi byc trafna. Najlepiej skonsultuj to z dobrym lekarzem. Moge Ci polecic prof. Tadzeusza Bacie z Warszawy lub dr Marię Zubiel z Łodzi. Oboje są wybitnymi specjalistami. Gwarantuje Ci że pomogą. Ja miałem podobne objawy tyle że rezonans z kontrastem 3T wykazał guza mózgu w lewej czesci skroniowej. Po jego usunieciu ataki ustaly, ale nadal musze przyjmowac leki. Lecze sie u prof. Baci
 
następne »
strona 1 z 10
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Kleszczowe zapalenie mózgu - jak się uchronić? Szybkie usunięcie kleszcza nic nie da! Kleszczowe zapalenie mózgu - jak się uchronić? Szybkie usunięcie kleszcza nic nie da!

Mówi się, że najgroźniejszym zwierzęciem dla człowieka, jakie żyje w Polsce, jest kleszcz. Z pozoru...

więcej

1639

Parestezje czyli MROWIENIE lub DRĘTWIENIE oznaczają zaburzenia czucia Parestezje czyli MROWIENIE lub DRĘTWIENIE oznaczają zaburzenia czucia

Parestezje mają też polską, wiele tłumacząca nazwę: czucie opaczne. Określa się je też nazwami...

więcej

1059

DEPRESJA: objawy i leczenie. Test: czy masz depresję? DEPRESJA: objawy i leczenie. Test: czy masz depresję?

Depresja stanowi obecnie czwarty najpoważniejszy problem zdrowotny na świecie - tak wynika z danych...

więcej

992

Nerwica. Objawy zależą od rodzaju nerwicy Nerwica. Objawy zależą od rodzaju nerwicy

Nerwicy sprzyjają: wrażliwy system nerwowy, ciężkie doznania psychiczne, np. po śmierci bliskiej...

więcej

958

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Jeżeli terapia logopedyczna nie jest kontynuowana w domu podczas samodzielnych ćwiczeń zaleconych przez logopedę, nie może być skuteczna. Zajęcia ze specjalistą raz w tygodniu wystarczą, powinny...

Sama endometrioza, nie ma niekorzystnego wpływu na rozwój ciąży, a ciąża z kolei hamuje rozwój endometriozy.

Biopsja szyjki macicy jest zabiegiem o niewielkim ryzyku powikłań w tym zatorowości, można go wykonać w znieczuleniu miejscowym co dodatkowo minimalizuje ryzyko powikłań.

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.