Pijemy je niemal codziennie. Mogą podnosić cholesterol i zwiększać ryzyko chorób serca

Na cholesterol wpływa nie tylko to, co trafia na talerz. Znaczenie mogą mieć także napoje - szczególnie słodzone cukrem, ale w określonych warunkach również kawa. Badania pokazują, że częste sięganie po niektóre napoje może wiązać się z niekorzystnymi zmianami profilu lipidowego.

Wielu Polaków pije je codziennie. Okazuje się, że szybko podnoszą cholesterol
Autor: Getty Images

Słodzone napoje mogą pogarszać profil lipidowy  

Gazowane, owocowe, energetyczne i sportowe - po te napoje sięgamy często, nie zawsze traktując je jako element diety, który może mieć wpływ na cholesterol. Tymczasem duże badanie obserwacyjne sugeruje, że regularne picie napojów słodzonych cukrem wiąże się z niekorzystnymi zmianami profilu lipidowego i częstszym występowaniem dyslipidemii.

Uczestników badania obserwowano średnio przez 12,5 roku. Naukowcy analizowali zarówno codzienne nawyki żywieniowe badanych, jak i wyniki badań krwi. Okazało się, że osoby regularnie pijące słodzone napoje, w tym gazowane i owocowe, częściej miały niekorzystne zmiany stężenia lipoprotein. Takiej zależności nie zaobserwowano natomiast przy niewielkim spożyciu soku owocowego - do 1,5 porcji dziennie.

Autorzy badania podkreślili, że wyniki wspierają zalecenia dotyczące ograniczenia napojów słodzonych cukrem. Wskazali również, że zaburzenia lipidowe mogą być jednym z mechanizmów łączących ich spożycie z wyższym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych. 

Poradnik Zdrowie miażdżyca

Kawa też wpływa na cholesterol. Znaczenie ma sposób parzenia 

Cholesterol może podnosić również kawa, a tego jak bardzo, dowiedli badacze z Norwegii, analizując to, w jaki sposób picie różnych rodzajów kawy może wpływać na cholesterol. Badanie prowadzono w ramach Tromsø Study - projektu, który trwa od 1974 r i obejmuje mieszkańców norweskiego miasta Tromsø.

Naukowcy przeanalizowali zwyczaje i wyniki badań ponad 21 tys. osób, uwzględniając w analizie inne czynniki mogące mieć wpływ na poziom cholesterolu. Wykazali, że to, o ile wzrośnie cholesterol po wypiciu kawy, zależy zarówno od płci, jak i od sposobu parzenia tego napoju. Wyniki pokazały, że:

  • 3-5 filiżanek espresso dziennie istotnie zwiększa cholesterol całkowity przede wszystkim u mężczyzn. W przypadku kobiet wypijanie 4-5 filiżanek espresso dziennie podnosiło poziom cholesterolu o o 0,09 mmol/l, zaś w przypadku mężczyzn o 0,16 mmol/l.
  • 6 lub więcej filiżanek kawy filtrowanej podnosiło u kobiet cholesterol o 0,11 mmol/l, nie wpływało jednak na jego poziom u mężczyzn.
  • kawa parzona w liczbie 6 lub więcej filiżanek dziennie u obu płci podnosiła poziom cholesterolu mniej więcej jednakowo (średnio o 0,23 u mężczyzn i 0,30 mml/l u kobiet).
  • Kawa rozpuszczalna podnosiła poziom cholesterolu u obu płci, przy czym nie miała znaczenia ilość wypijanego napoju.

"Kawa podnosi poziom cholesterolu w surowicy ze względu na zawarte w niej diterpeny, kafestol i kahweol, a efekt zależy od metody parzenia." - podkreślili badacze.

Wysoki cholesterol zwiększa ryzyko zawału i udaru

Zazwyczaj o tym nie myślimy, tymczasem wysoki cholesterol to ogromne zagrożenie - jego nadmiar odkłada się bowiem w ściankach tętnic, tworząc blaszki miażdżycowe. Gdy fragment takiej struktury oderwie się od tętnicy, może zmniejszyć lub zablokować przepływ krwi, doprowadzając do zawału serca lub udaru mózgu.

Dlatego każdy powyżej 40. roku życia raz na rok powinien wykonać lipidogram, czyli badanie określające poziom cholesterolu i trójglicerydów we krwi. Osoby, które mają podwyższony wynik cholesterolu powinny zmodyfikować dietę zgodnie z zaleceniem lekarza, usuwając z niej m.in. produkty wysoko przetworzone i czerwone mięso.

Do tych zaleceń warto dołączyć kolejne i zgodnie z sugestią autorów powyższych badań zrezygnować z picia słodkich, gazowanych napojów i ograniczyć picie kawy.

Źródła:

  • https://www.ahajournals.org/doi/10.1161/JAHA.119.014083#d1e672
  • https://openheart.bmj.com/content/9/1/e001946