- Rak prostaty i łagodny przerost dają podobne objawy, ponieważ obie choroby fizycznie blokują drogi moczowe
- Krwiomocz, bolesne oddawanie moczu oraz silne bóle kości to sygnały mogące świadczyć o obecności nowotworu
- W 2022 roku rak prostaty był najczęściej diagnozowanym nowotworem u Polaków, z liczbą 21 000 przypadków
- Podstawą diagnostyki różnicującej jest badanie per rectum oraz testy krwi sprawdzające aktualny poziom PSA
- Regularne kontrole urologiczne po 50. roku życia są kluczowe dla wykrycia zmian na wczesnym etapie
Łagodny przerost prostaty a rak prostaty: najważniejsze różnice
Łagodny rozrost gruczołu krokowego (BPH) to częsta przyczyna problemów z oddawaniem moczu u starszych mężczyzn. Prostata otacza cewkę moczową, więc gdy się powiększa, zaczyna ją uciskać i utrudnia odpływ moczu z pęcherza. Rak prostaty to z kolei choroba nowotworowa, która na początku bywa bezobjawowa i może rozwijać się „po cichu”.
Trudność polega na tym, że BPH i rak prostaty mogą dawać bardzo podobne objawy ze strony układu moczowego. W obu przypadkach tkanki w obrębie prostaty mogą zwężać światło cewki i utrudniać odpływ moczu. To właśnie dlatego pierwsze sygnały raka bywają bagatelizowane i tłumaczone wiekiem.
Objawy przerostu prostaty i raka prostaty: co może wyglądać tak samo
Wiele dolegliwości zgłaszanych urologowi wynika z tzw. przeszkody podpęcherzowej, czyli utrudnionego odpływu moczu z pęcherza. Takie objawy mogą towarzyszyć zarówno łagodnemu przerostowi prostaty, jak i rakowi prostaty. Według Merck Manual do najczęstszych wspólnych sygnałów należą:
- słaby strumień moczu
- trudności z rozpoczęciem mikcji
- częstomocz oraz konieczność wstawania w nocy (nykturia)
- uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza po wizycie w toalecie
- końcowe sączenie moczu
- nietrzymanie moczu z przepełnienia lub całkowite zatrzymanie moczu
Podobne objawy mogą pojawić się także przy infekcjach dróg moczowych albo nadreaktywnym pęcherzu. Dlatego nie warto diagnozować się samodzielnie. Najbezpieczniej skonsultować się z urologiem, który dobierze badania różnicujące.
Objawy, które mogą sugerować raka prostaty: na co uważać
We wczesnym stadium rak prostaty często nie daje wyraźnych objawów. Z czasem mogą jednak pojawić się sygnały, które rzadziej towarzyszą „zwykłemu” przerostowi prostaty. NCBI Bookshelf wymienia m.in. krwiomocz oraz bolesne oddawanie moczu.
W bardziej zaawansowanym stadium rak prostaty może dawać objawy także poza układem moczowym. Może to sugerować, że choroba się rozprzestrzeniła. Szczególnie niepokojące są:
- silny ból kości, zwłaszcza w plecach, miednicy, biodrach lub żebrach
- problemy z erekcją lub bolesny wytrysk
- uczucie zmęczenia wynikające z niedokrwistości
- mrowienie, osłabienie nóg lub nietrzymanie stolca (może to świadczyć o ucisku na rdzeń kręgowy)
Jeśli pojawią się takie dolegliwości, warto jak najszybciej skontaktować się z urologiem. W późnym stadium rak prostaty może prowadzić nawet do niewydolności nerek. Dlatego nie należy zwlekać z diagnostyką.
Rak prostaty w Polsce: ile jest zachorowań i zgonów
Na stronie Narodowego Portalu Onkologicznego podano, że w 2022 roku rak gruczołu krokowego był najczęściej diagnozowanym nowotworem u mężczyzn w Polsce. W tym samym roku odnotowano około 21 tysięcy nowych zachorowań. To pokazuje, że problem dotyczy dużej grupy pacjentów.
W ciągu 10 lat liczba nowych rozpoznań wzrosła o 63 proc. W 2013 roku wykrywano raka prostaty u blisko 13 tysięcy mężczyzn, a obecnie ta liczba jest wyższa. W 2022 roku liczba zgonów przekroczyła 5,6 tys. rocznie, dlatego profilaktyka i wczesne wykrywanie mają kluczowe znaczenie.
Jak odróżnić przerost prostaty od raka: badania DRE i PSA
Aby ocenić, czy objawy wynikają z łagodnego przerostu prostaty czy z raka prostaty, lekarz zleca konkretne badania. Według National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases podstawą jest badanie per rectum (DRE), które pozwala ocenić kształt i twardość prostaty. To badanie często wykonuje się profilaktycznie u mężczyzn po 50. roku życia.
Uzupełnieniem diagnostyki jest badanie krwi oceniające poziom PSA. Wynik może pomóc w wykryciu nieprawidłowości i zdecydować o kolejnych krokach. Gdy wyniki są niejednoznaczne, lekarz może zlecić bardziej zaawansowane badania:
- Wskaźnik zdrowia prostaty (PHI), który łączy wyniki kilku testów krwi
- rezonans magnetyczny (MRI) prostaty
- biopsja fuzyjna, czyli połączenie obrazu z rezonansu i USG, aby precyzyjnie pobrać próbkę z podejrzanego miejsca
Nie warto czekać na ból ani krew w moczu, żeby zgłosić się do urologa. Po 50. roku życia regularne badania prostaty są szczególnie ważne, a u części mężczyzn mogą być potrzebne wcześniej, jeśli w rodzinie występowały nowotwory. Wczesne rozpoznanie daje największą szansę na skuteczne leczenie.
9
Źródła:
