ZWYRODNIENIE STAWÓW KOLANOWYCH - przyczyny i leczenie

Konsultant: dr n. med. Konrad Słynarski, specjalista ortopedii i traumatologii, Centrum Medycyny Sportowej w Warszawie
5 komentarze
Autor: Anna Jarosz - artykuł pochodzi z miesięcznika "Zdrowie"

Zwyrodnienie stawów kolanowych dotyka co piątego Europejczyka. Specjaliści szacują, że tylko ok. 40 proc. zwyrodnień stawów kolanowych jest  następstwem starzenia się organizmu. Pozostałe 60 proc. to skutek przeciążenia, kontuzji i urazów. Jest to cena jaką płacimy za nasz styl życia. Jak przebiega leczenie zwyrodnienia stawów kolanowych?

Zwyrodnienie stawów kolanowych to coraz częstsza przypadłość. Jakie są przyczyny zwyrodnienia stawów kolanowych i jak przebiega leczenie? Stawy kolanowe to jedne z bardziej skomplikowanych stawów w naszym organizmie. Ale i takich, które najczęściej ulegają kontuzjom. Zmiany zwyrodnieniowe mogą się rozpocząć w każdym wieku; mają też różne przyczyny. Mogą być skutkiem nieleczonych urazów więzadeł, łąkotek – wtedy staw nieprawidłowo pracuje, a więc jego powierzchnie szybciej się ścierają i ulegają degeneracji. Z czasem rozwija się choroba zwyrodnieniowa. Może się ona również pojawić jako następstwo ogólnych chorób (najczęściej schorzeń reumatycznych i wszystkich chorób tarczycy). 

Nie przegap

Do uszkodzenia chrząstki stawowej, czyli do zwyrodnienia stawów, prowadzą także zmiany zapalne błony maziowej spowodowane boreliozą, zakażeniem chlamydiami, innymi bakteriami lub wirusami. Rzadko, ale zdarza się też, że powodem kłopotów jest niedobór selenu. Jest jeszcze grupa zwyrodnień tzw. idiopatycznych, czyli takich, których przyczyny nie można ustalić. Ponadto kondycja stawów zależy od stylu życia. Ciężka praca fizyczna, wyczynowe uprawianie sportu prowadzą do szybszego zużywania się stawów. Podobnie jak nadwaga i otyłość. Zrzucenie 10-20 zbędnych kilogramów zmniejsza o 30-40 proc. ryzyko rozwoju choroby zwyrodnieniowej w kolanach. Dolegliwości stawowe to coraz częściej zmartwienie ludzi młodych i aktywnych zawodowo, pragnących uprawiać sport. Niestety, wiele zmian zachodzących w stawach przebiega dyskretnie, bez wyraźnych dolegliwości. A nawet jeśli odczuwamy jakiś dyskomfort, często lekceważymy to i do lekarza trafiamy, gdy uszkodzenia stawu są mocno zaawansowane.

Budowa kolana

Staw kolanowy łączy dolny koniec kości udowej z górnym końcem piszczeli. Jest tylko częściowo otoczony torebką stawową. Jego stabilność zależy od siły więzadeł.

 

Kolano: budowa

Zwyrodnienie stawów kolanowych z powodu uszkodzenia więzadeł

Stabilność kolanom zapewnia system aż kilkunastu więzadeł (najważniejsze z nich jest więzadło krzyżowe przednie i tylne, poboczne piszczelowe i strzałkowe). Można je porównać do niezbyt elastycznej taśmy łączącej kość z kością. Właśnie z powodu tej małej elastyczności więzadła często ulegają uszkodzeniu – wystarczy gwałtowne skręcenie tułowia przy lekko ugiętych kolanach czy niezbyt silne uderzenie, aby doszło do poważnej kontuzji. Najbardziej narażone na uszkodzenia jest więzadło krzyżowe. Bez operacji nie da się go naprawić. Zabieg polega na wstawieniu w miejsce uszkodzonego więzadła przeszczepu ze ścięgna pobranego od pacjenta. Operacja jest skomplikowana i precyzyjna, bo więzadło krzyżowe ma zaledwie 2–3 cm długości. Jego rekonstrukcja jest bardzo ważna dla przywrócenia prawidłowej pracy stawu. Chodzi tu jednocześnie o uzyskanie stabilności kolana, ale także przepływu informacji pomiędzy stawem kolanowym a mózgiem, ponieważ to więzadło jest czymś w rodzaju oka, które informuje mózg o ułożeniu stawu. Tę skomplikowaną operację wykonuje się przy użyciu artroskopu – urządzenia, które przez niewielkie nacięcia w skórze pozwala zajrzeć do wnętrza stawu, wprowadzić tam mikronarzędzia i wymienić więzadło. Nawierca się kość udową i piszczelową, a następnie w powstałe otwory wprowadza ścięgno. Gdy już znajdzie się na właściwym miejscu, zostaje umocowane do kości udowej, a po odpowiednim naprężeniu – do kości piszczelowej. Użyte podczas zabiegu śruby po 3 latach rozkładają się w organizmie, nie czyniąc mu żadnej szkody. Po zabiegu intensywna rehabilitacja trwa ok. 2 miesięcy, ale o całkowitej regeneracji kolana można mówić dopiero po pół roku. Jednak wysiłek się opłaca, ponieważ można wrócić nawet do wyczynowego uprawiania sportu.

Ważne

Ważne

Chrząstkę stawową można odbudować

Do zniszczenia chrząstki stawowej dochodzi w wyniku procesów zwyrodnieniowych, ale także podczas urazów. Uszkodzenia chrząstki zwykle występują razem z innymi uszkodzeniami kolana. Przyczyną pourazowego zniszczenia chrząstki stawowej są kontuzje, w czasie których na staw kolanowy działała ogromna siła.
» Jeżeli uszkodzeniu uległa niewielka powierzchnia chrząstki, skuteczną metodą jej naprawienia jest zabieg, który polega na nawierceniu w kości znajdującej się pod zniszczoną chrząstką stawową maleńkich otworków.
Z wyciekającej z nich krwi tworzy się blizna, która zastępuje uszkodzoną chrząstkę. Blizna kształtuje się bezboleśnie 6–12 miesięcy.
» Jeżeli taka metoda jest nieskuteczna lub gdy uszkodzenie jest bardzo rozległe, można zastosować przeszczep chondrocytów. Od pacjenta pobiera się fragment chrząstki stawowej o wielkości dwóch łebków zapałki. Następnie w specjalnych warunkach laboratoryjnych są one namnażane. Gdy uzyska się odpowiednią liczbę komórek, przenosi się je na biomateriał kolagenowy. Tak przygotowaną chrząstkę wszczepia się do kolana. Tu komórki dalej się namnażają i całkowicie wypełniają ubytek chrząstki. To niezwykła metoda leczenia, jej skuteczność ocenia się na ponad 90 proc. Na odbudowanie chrząstki potrzeba sporo czasu. Dzieje się tak dlatego, że przygotowane do laboratoryjnego namnażania komórki chrząstki stawowej muszą w pewnym sensie cofnąć się w rozwoju – stają się komórkowymi noworodkami. Wszczepiana chrząstka ma konsystencję żelu, czyli jest w takiej postaci, jaka występuje w stawach noworodków. Aby chrząstka dorosła i stwardniała, potrzeba ok. roku. To oczywiście nie skazuje osób operowanych tą metodą na bezruch, ale do pełnej aktywności można wrócić po roku. Zabiegi przeszczepiania chrząstki nie są refundowane przez NFZ, inne na szczęście tak.

Ostatnio dodane na forum
zobacz wszystkie »
 
 
Nie zarejestrowany, 21.07.2015 20:44
Na doraźną regeneracje stawów polecam wyciągi z omułka zielonowargowego czyli nowozelandzkiej małży zielonej. Odsyłam do lektury o tej małży na : www.omulek.info A jak coś to dobrej jakości ekstrakt dostępny można nabyć tutaj: www.jardin24.pl Podrawiam
Nie zarejestrowany, 16.06.2015 18:13
Witam! Moja droga pierwsze efekty, w postaci zmniejszenia dolegliwości bólowych oraz zwiększenia ruchomości i elastyczności stawów są zauważalne już po pierwszym miesiącu stosowania suplementu 4Flex. W celu osiągnięcia optymalnych rezultatów zaleca się jego systematyczne przyjmowanie preparatu przez okres co najmniej trzech miesięcy (tak jak jest to zalecane). Powiem Ci, że wiele osób odchodzi już o takich suplementów, bo dziś liczy się szybki efekt. I nawet już na terapiach stosują takie metody żeby pacjenta jak najszybciej wyleczyć, bo każdego kolejnego dnia może być za późno. Wiem, że w niektórych miejscach stosuje się nawet zastrzyki dla osób borykających się ze zwyrodnieniami stawów. Opisywano to na stronie synolis.pl to sobie zobacz w wolnej chwili jaka jest metoda działa i jej skuteczność.
 

Zwyrodnienie stawów kolanowych z powodu uszkodzenia łąkotki

W kolanie są dwie łąkotki. To elastyczne chrząstki, które kształtem przypominają podkowę. Pełnią bardzo ważną rolę, bo są niczym amortyzatory – pochłaniają energię, która działa na staw. A jest ona niemała. Podczas chodzenia w kolanie powstaje siła równa aż ośmiokrotności naszej wagi. Łąkotki pochłaniają 30–40 proc. obciążenia, jakie powstaje podczas stania, a gdy idziemy po schodach – aż 75 proc.

Uszkodzenie łąkotki to najczęstszy uraz kolana. Objawia się silnym bólem lub – w przypadku oderwania się i przemieszczenia fragmentu chrząstki – blokowaniem możliwości poruszania stawem. Do uszkodzenia dochodzi po gwałtownym skręcie kolana, rzadziej zaś po szybkim wyprostowaniu lub zgięciu nogi. Jeżeli łąkotka jest uszkodzona, wówczas siła powstająca w kolanie działa bezpośrednio na kości tworzące staw. Skutkiem tego jest szybsze zniszczenie chrząstki stawowej.

W wyniku urazu kolana łąkotka może pęknąć lub rozerwać się. Wtedy najlepszym sposobem jej naprawy jest artroskopowe zszycie fragmentów. Jeżeli natomiast uraz jest długo nieleczony lub łąkotka jest całkowicie zniszczona, można jej fragment lub też całą zastąpić implantem z biomateriału. Implant jest to rodzaj piankowej konstrukcji (przypomina nieco gąbkę), w którą wnikają komórki. Z czasem implant przerasta tkanką. Gdy w końcu się rozpuści, w jego miejscu jest już nowa, własna łąkotka.

Implant wsuwany jest do stawu przez artroskop. Lekarz przycina fragment wielkości ubytku i mocuje go specjalnymi szwami. Przez kilkanaście godzin po operacji do implantu przecieka krew, a wraz z nią tzw. komórki wielopotencjalne, które zmieniają się w komórki tworzące łąkotkę stawową. Po takiej operacji pacjent szybko rozpoczyna rehabilitację. Zabieg można łączyć z innymi technikami. Wstawienie implantu sprawia, że ból ustępuje. Jednak większą korzyścią jest to, że unika się rozwoju zwyrodnień i ewentualnie wszczepienia endoprotezy kolana.

Sposoby leczenia zmian zwyrodnieniowych stawów kolanowych

Leczenie zmian zwyrodnieniowych stawów zależy od stopnia ich zniszczenia, oczekiwań pacjenta i przyczyn, które doprowadziły do rozwoju choroby. Jeżeli było to jakieś inne schorzenie, należy je wyleczyć; gdy przyczyną jest nadwaga, trzeba schudnąć.

Przy niewielkich zmianach w stawach kolanowych poprawę ich kondycji można osiągnąć rehabilitacją, czyli ćwiczeniami mięśni, zabiegami fizykoterapeutycznymi, które zwiększają zakres ruchu w stawie, zmniejszają stan zapalny, poprawiają ukrwienie tkanek. Korzystne jest również przyjmowanie preparatów mogących powstrzymać postęp zwyrodnień. Zaleca się środki zawierające siarczan glukozaminy i chondroityny. Warto pamiętać, że preparaty te nie regenerują chrząstki stawowej, a jedynie opóźniają postęp choroby.

Lekarz może także zalecić wiskosuplementację, czyli terapię, której celem jest poprawienie jakości płynu stawowego. Podaje się wtedy bezpośrednio do stawu preparat z kwasem hialuronowym. Kuracja trwa zwykle ok. 3 tygodni, a jej efekt utrzymuje się przez rok. Preparat (dostępny na receptę) powoduje zwiększone wydzielanie mazi stawowej, w następstwie czego zmniejsza się tarcie powierzchni stawowych i poprawiają się właściwości amortyzacyjne płynu maziowego. Dzięki temu staw jest sprawniejszy i mniej bolesny.

Nie ma metody na powstrzymanie zmian w stawach. Gdy nie pomaga rehabilitacja i leki, jedynym wyjściem jest operacja stawu kolanowego. Jeśli uszkodzenie kolana jest niewielkie, przeprowadza się artroskopowe operacje, których celem jest oczyszczenie stawu ze zniszczonych fragmentów. Czasem wystarczy operacyjnie zmienić kąt ustawienia kości tworzących staw, aby zniknął ból i nie postępowała dalej jego degradacja. Po takim zabiegu na kilkanaście lat zapomina się o chorym kolanie.

Najbardziej radykalnym zabiegiem naprawczym stawu kolanowego jest operacyjne ścięcie fragmentów kości tworzących staw i zastąpienie ich metalowymi implantami. Dla osób mających duże zmiany zwyrodnieniowe kolan lub po trudnych do leczenia urazach jedynym ratunkiem często bywa wstawienie endoprotezy całego stawu kolanowego. Zabieg wykonuje się zazwyczaj u pacjentów, w przypadku których doszło do znacznego ograniczenia ruchomości stawu i cierpiących z powodu silnego bólu niedającego się złagodzić lekami, rehabilitacją ani zabiegami fizykoterapeutycznymi.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: Shutterstock

Aktualizacja: 27.10.2014

Komentarze (1 - 5 z 5)
ania, 19.06.2015 13.03
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
To prawda, że z wiekiem chrząstka najzwyczajniej w świecie ulega degeneracji. Po czterdziestce zaczyna się te problemy odczuwać. Warto jak najwcześniej zacząć suplementacje, aby nie doszło do dużych zmian zwyrodnieniowych. Ja odczuwałam już spory ból w kolanie, nie był to już tylko ucisk o jakim piszesz, ale dość intensywny ból. Pomógł mi Synolis, już po pierwszej dawce ból zniknął, i co najważniejsze chroni on płyn stawowy przed ponowną degradacją
 
Kate, 02.09.2014 18.14
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Własnie Mi dają znać kolana :( , od dawna miałam strzelanie w kolachach podczas nawet kłucania , mineło tyle lat , az w końcu kolana już tak nie chciały łatwo strzelic i wtedy czułąm ucisk nie weim jak to opisać- drażniące uczucie , wybrałam sie do Lekarza i miałam badania podstawowe i RTG wyszło ok , jeszcze USG mam zrobić , boie się :9 ze cos zapewne w kolanach sie dzieje moze z chrząstką :( a czytam w Necie że ona się zciera i juz nie odbudowuje :( Boie się :( , chce chodzić, nie wiem czemu Mnie to dopadło Proszę o jakąś radę , Ktoś moze z tym się samym boryka - proszę na Email - Katew2@o2.pl
 
ewa, 12.03.2013 21.08
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
moj brat ma 13 lat, czy to morzliwe zeby miał zwyrodnienie stawu kolana?
 
Lech, 14.04.2012 20.33
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Cierpię na zwyrodnienie stawów kolanowych i stosuję kolagenowy preparat Flexagen, dolegliwości zmniejszyły się, ruchomość stawów jest pełna. Mam zamiar stosować go nadal, bo pomaga mi.
 
Aga, 07.03.2012 09.42
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Warto pocztać.
 
reklama
reklama
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
BÓLE KRĘGOSŁUPA o jakiej chorobie świadczą BÓLE KRĘGOSŁUPA o jakiej chorobie świadczą

Kręgosłup utrzymuje nas w pionowej pozycji, dźwiga głowę oraz umożliwia wykonywanie codziennych...

więcej

28951

Haluksy: przyczyny, objawy i leczenie Haluksy: przyczyny, objawy i leczenie

Haluks (hallux, halluks, paluch koślawy) to choroba zwyrodnieniowa, polegająca na zniekształceniu...

więcej

38928

Kręgosłup – jak wzmocnić mięśnie pleców Kręgosłup – jak wzmocnić mięśnie pleców

Dbanie o kręgosłup nie wymaga wielu specjalnych zabiegów. Wystarczy co drugi dzień wykonać kilka...

więcej

28318

ZWYRODNIENIA STAWÓW: jak pozbyć się bólu stawów

Noszenie siatek z zakupami, wielogodzinne stanie przy kuchni i pochylanie się podczas codziennych...

więcej

30024

Znajdź badanie

Wybierz badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Radzę zabieg higieny jemy ustnej. Nie pisze pani, kiedy miała ostatni raz wykonany taki zabieg. Przy problemach z przyzębiem zabieg taki wykonuje się częściej niż dwa razy w roku, zgodnie z...

Tabletki z 17. i 21. dnia mają ten sam skład i jest bez znaczenia, w jakiej kolejności je pani przyjęła.

Radzę wykonać test ciążowy lub dokładniejsze badanie stężenia BetaHCG we krwi. Będzie pani wiedziała, czy jest w ciąży, czy nie. Ja mogę się jedynie domyślać, co zasugerowało, że jest pani w ciąży....

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.