OTYŁOŚĆ BRZUSZNA - musisz ją pokonać!

Konsultant:dr Dariusz Rembisz, specjalista w zakresie zespołu metabolicznego, Europejskie Centrum Leczenia Otyłości Dzieci i Dorosłych w Warszawie
2 komentarze
Autor: Magdalena Moraszczyk

Fałdki tłuszczu na brzuchu albo "oponka" to nie tylko problem estetyczny. Otyłość brzuszna może doprowadzić do poważnych kłopotów ze zdrowiem i znacznie pogorszyć jakość życia. Tłuszcz skupiony na brzuchu jest znacznie bardziej niebezpieczny niż w innych miejscach, np. udach czy pośladkach.

Otyłość brzuszna nazywana też trzewną, centralną czy typu jabłko jest spośród wszystkich rodzajów otyłości najgorsza, bo wcześniej czy później prowadzi do zaburzeń przemiany materii, gospodarki lipidowej, cukrzycy, nadciśnienia tętniczego, które tworzą zespół metaboliczny. Tłuszcz na brzuchu w połączeniu z nadciśnieniem albo z cukrzycą znacznie zwiększa ryzyko powikłań chorób sercowo-naczyniowych, prowadzi do zawału serca oraz udaru mózgu.

Otyłym osobom żyje się trudniej. Są mniej sprawne ruchowo, nieakceptowane przez środowisko, częściej chorują, mają wady postawy, zaburzenia psychiczne, są nieszczęśliwe. Tymczasem statystyki pokazują, że z roku na rok zwiększa się liczba osób otyłych, a 30 proc. grubasów ma otyłość brzuszną. Epidemiolodzy biją na alarm: jeśli nie zmienimy sposobu odżywiania i stylu życia, niedługo otyłość brzuszna stanie się powszechną plagą. Lekarze i dietetycy przestrzegają, że lepiej trzymać wagę w ryzach, niż walczyć z otyłością, bo organizm broni się przed zrzuceniem każdego kilograma. Jeśli masz brzuszek, musisz się go szybko pozbyć - nawet gdy ci nie przeszkadza. Po co narażać się na choroby i przykrości?

Jak sprawdzić, czy masz otyłość brzuszną? TEST

Zmierz centymetrem krawieckim obwód w talii - jeżeli mieści się między 80-87 cm (zaś u mężczyzn 90-94) - masz nadwagę, gdy jest równy lub przekroczy 88 cm (u mężczyzn 94) - to już otyłość brzuszna.

Rozmieszczenie tkanki tłuszczowej można także określić, dzieląc obwód mierzony w okolicy pasa przez obwód bioder. Wartość wskaźnika WHR (z ang. wist-hip ratio) większa niż 1,0 u mężczyzn i 0,85 u kobiet świadczy o otyłości brzusznej. Musisz się jej w porę pozbyć, by nie zafundować sobie chorób, które składają się na zespół metaboliczny.

Warto wiedzieć, że wskaźnik BMI jest mniej istotny w diagnozowaniu otyłości brzusznej - nie daje informacji o lokalizacji tkanki tłuszczowej. Można ważyć za dużo, ale obwód pasa mieć zgodny z normą. Zdarza się też, że BMI jest w normie, a mimo to występuje otyłość brzuszna.

Nie przegap

Dlaczego otyłość brzuszna jest niebezpieczna?

W otyłości brzusznej tłuszcz gromadzi się nie tylko pod skórą, ale również w narządach wewnętrznych - w mięśniach szkieletowych, sercu, trzustce, wątrobie. Otłuszczenie narządów wewnętrznych pogarsza ich pracę. Zwiększa ryzyko nowotworu jelita grubego, trzustki, prostaty.

Tkanka tłuszczowa umiejscowiona w brzuchu jest aktywnym narządem wydzielania wewnętrznego. Nadmiar wolnych kwasów tłuszczowych prowadzi do wzrostu produkcji insuliny oraz substancji zapalnych i enzymów przyczyniających się do nadciśnienia tętniczego. Tłuszcz umiejscowiony w brzuchu sprzyja podwyższeniu poziomu cukru i trójglicerydów oraz obniżeniu frakcji dobrego cholesterolu (HDL) we krwi.

Z powodu zaburzenia przemiany tłuszczów w organizmie otyłości brzusznej często towarzyszy cukrzyca typu 2. Komórki, które czerpią energię do życia z glukozy, nie mogą jej dostać, ponieważ nie otwierają się „insulinowym kluczem”. Aby przełamać tę oporność, organizm wydziela coraz więcej insuliny. W końcu otłuszczona trzustka nie jest w stanie produkować jej więcej i cukier, zamiast wnikać do komórek, pozostaje we krwi.

Zaburzona gospodarka lipidowa zwiększa ryzyko rozwoju miażdżycy oraz chorób układu krążenia. Na skutek odkładania się cholesterolu w naczyniach krwionośnych rozwija się choroba niedokrwienna serca i/lub zmniejsza wydolność mózgu. Gdy blaszka miażdżycowa zamknie jedno lub kilka naczyń w sercu, dochodzi do zawału. Niedrożność jednej z tętnic zaopatrujących mózg prowadzi do udaru. Zmiany miażdżycowe mogą toczyć się w całym organizmie, prowadząc np. do uszkodzenia siatkówki oka.

Zbędne kilogramy, nadmiar tkanki tłuszczowej w narządach wewnętrznych, zmiany miażdżycowe w tętnicach - wszystko to utrudnia krążenie krwi. Przez naczynia musi jej płynąć więcej i pod większym ciśnieniem (ryzyko nadciśnienia u kobiet otyłych jest czterokrotnie większe). Tłuszcz odłożony na brzuchu wpływa na zwiększenie krzepliwości krwi i tworzenie się zakrzepów. Wraz ze wzrostem wagi rośnie zapotrzebowanie organizmu na tlen, zwiększa się więc objętość tłoczonej przez serce krwi, co prowadzi do przerostu lewej komory serca. Otłuszczenie serca dodatkowo upośledza jego pracę.

Przyczyny otyłości brzusznej

Płeć i hormony

Na otyłość brzuszną z naturalnych przyczyn bardziej podatni są mężczyźni - decydują o tym hormony oraz struktura i rozłożenie tkanki tłuszczowej. U mężczyzn tkanka tłuszczowa zwykle obejmuje pas brzucha i klatki piersiowej. Tu jest ona inna niż w pozostałych partiach ciała: zawiera więcej naczyń krwionośnych, więcej komórek i więcej receptorów. Dlatego szybciej przyrasta.

Natomiast estrogen, czyli hormon kobiecy, sprzyja otyłości typu "gruszka" - u kobiet tłuszcz zwykle odkłada się na biodrach, pośladkach oraz udach (jest magazynem energetycznym i warstwą ochronną dla płodu).

Zaburzenia hormonalne u kobiet

W otyłości brzusznej u kobiet mają swój udział hormony płciowe, a dokładnie zaburzone proporcje estrogenowo-progesteronowe. Hormony płciowe sterują właściwą dystrybucją tkanki tłuszczowej, a gdy zostanie ona zachwiana, tłuszcz odkłada się na brzuchu. Równowagę hormonalną mogą zaburzyć tabletki antykoncepcyjne. Warto kontrolować poziom hormonów we krwi, aby w razie potrzeby zmienić lek lub metodę.

Menopauza

U kobiet do otyłości brzusznej dochodzi najczęściej dopiero po menopauzie. Wtedy wygasają bowiem żeńskie hormony, a jednocześnie pobudza się wydzielanie hormonów męskich. Właśnie to powoduje zmiany w rozkładzie tkanki tłuszczowej.

W mniejszym lub większym stopniu tyją wtedy prawie wszystkie panie, niezależnie, czy były szczupłe, czy pełniejszych kształtów. Powodem jest obniżenie poziomu zarówno estrogenów, jak i progesteronu. Niski poziom estrogenów zaburza metabolizm cukrów. Na skutek tego odkładają się one w postaci tłuszczu w tych partiach, gdzie występują duże zapasy tkanki tłuszczowej. U kobiet m.in. na brzuchu.

Spadek estrogenów sprawia również, że ośrodkowy układ nerwowy wytwarza mniej serotoniny. Na skutek pogorszenia nastroju organizm próbuje ratować się większym apetytem na słodycze. Za sprawą niskiego poziomu estrogenów rośnie też chęć na tłuste i kaloryczne potrawy, np. alkohol. Tyciu po menopauzie sprzyja także wyższe stężenie androgenów (hormonów męskich), które odpowiadają za otyłość brzuszną.

Stres

W czasie przewlekłego stresu uwalnia się więcej działającego tylko w mózgu neuropeptydu Y (hormon odpowiedzialny za gromadzenie tłuszczu w komórkach). Razem z kortyzolem wyzwala otyłość brzuszną nie tylko z powodu większego apetytu. Tkanka tłuszczowa w okolicy brzucha ma najwięcej receptorów wrażliwych na kortyzol, który „otwiera” komórki tłuszczowe, umożliwiając gromadzenie się w nich zapasów. W sytuacjach stresowych zmniejsza się produkcja leptyny - hormonu wytwarzanego w tkance tłuszczowej, która ma działanie przeciwne do neuropeptydu Y (daje poczucie sytości), dlatego wciąż jesteśmy głodni i podjadamy.

Sytuacjom stresowym towarzyszy wzmożona produkcja noradrenaliny - hormonu, któremu „zawdzięczamy” niekontrolowany apetyt na węglowodany, zwłaszcza słodycze. A ponieważ węglowodany uczestniczą w produkcji hormonu szczęścia - serotoniny - który poprawia nastrój, wiele osób zajada stres batonami i ciastkami, dostarczając sobie kalorii. Osoby zestresowane mają często kłopoty ze snem. A ponieważ stwierdza się u nich zaburzoną produkcję leptyny, która normalnie w nocy jest wydzielana w większych ilościach, nocą buszują po lodówce i tyją.

Niektóre leki

Odkładaniu się tłuszczu na brzuchu sprzyjają sterydy stosowane w leczeniu astmy oskrzelowej czy chorób reumatycznych. Ważne, by przyjmując leki hormonalne, koniecznie pilnować właściwej diety i więcej się ruszać - to pomoże zachować figurę.

2
1
Zobacz także
drukuj
Zdjęcia: thinkstockphotos.com

Aktualizacja: 04.04.2014

reklama
Najpopularniejsze artykuły
Otyłość brzuszna u mężczyzny. Jak pozbyć się dużego brzucha? Otyłość brzuszna u mężczyzny. Jak pozbyć się dużego brzucha?

Duży brzuch u mężczyzny często bywa bagatelizowany i traktowany z przymrużeniem oka. Jednak jej...

więcej

3423

Czy otyłość zależy od FLORY BAKTERYJNEJ przewodu pokarmowego?

Otyłość może być efektem zaburzeń we florze bakteryjnej jelit. Ostatnie badania dowodzą, że otyłość...

więcej

390

Niezdrowy tryb życia - główna przyczyna OTYŁOŚCI i NADWAGI Niezdrowy tryb życia - główna przyczyna OTYŁOŚCI i NADWAGI

Zgrabne ciało jest synonimem zdrowia i sukcesu. Szczupłe osoby postrzegamy jako inteligentniejsze...

więcej

362

ZESPÓŁ METABOLICZNY: leczenie. Jak walczyć z zespołem X? ZESPÓŁ METABOLICZNY: leczenie. Jak walczyć z zespołem X?

Zespół metaboliczny objawia się otyłością brzuszną, nadciśnieniem, nieprawidłowym poziomem lipidów...

więcej

1247

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

Często przyczyną kamicy żółciowej jest dieta obfitująca w produkty z dużą zawartością cukru, takie jak: miód, słodycze, czekolada, wysokosłodzone dżemy, cukier do słodzenia, oraz uboga w produkty...

Zmiany w diecie i stylu życia korzystnie wpływają na osłabienie objawów refluksu. Podstawowym zaleceniem jest zmniejszenie ilości tłuszczu, gdyż składnik ten znacznie nasila dolegliwości. W przypadku...

Grupy wsparcia
data

Lipiec 29, 2014

podsumowując jakby nie było raczej po nim nie schudniesz, ale widzisz ile pożytku dla organizmu z takiej kapsułki dziennie :) czy wypitej połowy łyżeczki w moim przypadku. A i żadne proszki na odchudzanie też Ci nie pomogą, nawet nie zawracaj sobie nimi głowy, mądra dieta i ćwiczenia i...

data

Lipiec 28, 2014

Nie powinno się pozwolić 7-letniemu dziecku na całkowite wyeliminowanie z diety mięsa. Zawiera ono łatwo przyswajalne pełnowartościowe białka (zwłaszcza drób i ryby), oraz w przypadku ryb cenne kwasy Omega 3 i 6. Nie mówiąc już o takich elementach jak żelazo. Rzadko się zdarza, że...

data

Lipiec 21, 2014

Może przypomnienie w kalendarzu w komórce?

data

Lipiec 28, 2014

Sporo osób rekomenduje tą zieloną kawę. Niestety znam osobę, która najpierw schudła po niej dość znacząco, a potem pojawił się efekt jojo. Mało tego, u znajomej pojawiła się też hipoglikemia, zawroty głowy i problemy z ciśnieniem. Myślę, że zakup takiego specyfiku warto skonsultować z...

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody MURATOR S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody MURATOR S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.