Żelazo - pierwiastek niezbędny w ciąży dla mamy i dziecka

Konsultant: mgr Magdalena Makarewicz- Wujec, dietetyk, Warszawski Uniwersytet Medyczny
10 komentarze
Autor: Joanna Anczura - artykuł pochodzi z miesięcznika "Zdrowie"

Regularne dostarczanie żelaza jest ważne nie tylko dla zdrowia i dobrego samopoczucia kobiety w ciąży. Odpowiednia jego dawka chroni rozwijające się maleństwo. Żelazo, podobnie jak kwas foliowy, jest niezbędne dla prawidłowego rozwoju ośrodkowego układu nerwowego dziecka. Jeśli jesteś w ciąży, stosuj preparaty, które uzupełniają dietę w żelazo.

Ten pierwiastek jest ci potrzebny dosłownie jak powietrze. Żelazo jest składnikiem hemoglobiny zawartej w erytrocytach (czerwonych ciałkach krwi), które transportują tlen do wszystkich tkanek organizmu. Jeśli w diecie żelaza jest za mało, we krwi brakuje erytrocytów i mechanizm dotleniania staje się niewydolny. Skutek? Osłabienie, bladość skóry, łamliwość włosów i paznokci, zajady w kącikach ust, uczucie zimna, bóle głowy, bezsenność, podatność na infekcje – to mogą być objawy niedoboru żelaza i wynikającej z niego niedokrwistości. Cierpi na nią około 45 proc. kobiet oczekujących dziecka. Kobiety w ogóle są bardziej niż mężczyźni narażone na niedobór żelaza, ponieważ tracą go sporo podczas miesiączki; w ciąży zaś zapotrzebowanie na ten pierwiastek jeszcze wzrasta. Gdyż zwiększa się objętość krwi w ciele kobiety, a jej krwiobieg musi teraz obsłużyć dwa organizmy: własny i dziecka. Konsekwencje anemii podczas ciąży są groźne: mała masa urodzeniowa i anemia u dziecka, a nawet poronienie lub przedwczesny poród.

Dzienne zapotrzebowanie organizmu na żelazo

Aby nie doszło do niedokrwistości, organizm musi codziennie przyswoić ok. 2 mg żelaza. Nie jest to dużo – sęk w tym, że choć żelazo zawierają prawie wszystkie produkty, to jest ono słabo przyswajalne – z żelaza, które jemy codziennie wraz z pożywieniem, wchłania się tylko 10 proc. A więc codziennie trzeba go dostarczyć z dietą dziesięć razy więcej, by zaspokoić potrzeby organizmu. Norma zalecana dla kobiet w ciąży to aż 26 mg na dobę.

Ważne

Ważne

Ile żelaza jest w 100 g:

  • wątroby wieprzowej – 18,7 mg
  • wątroby wołowej – 9,4 mg
  • fasoli białej – 6,9 mg
  • płatków owsianych – 3,9 mg
  • szpinaku (duszonego) – 3,6 mg
  • polędwicy wołowej – 3,1 mg
  • łopatki cielęcej – 2,9 mg
  • filetu z dorsza – 1,1 mg
  • buraków gotowanych – 1,4 mg
  • kaszy gryczanej – 1,0 mg

Jak ułatwić przyswajanie żelaza

Jednak po to, by organizm mógł spożytkować żelazo z mięsa, ryb i wędlin, trzeba jednocześnie dostarczać składników, które ułatwiają wykorzystanie żelaza przez organizm w procesach krwiotwórczych: witamin z grupy B, zwłaszcza B6, B12 i B9 (czyli kwasu foliowego), a także witaminy C, która wielokrotnie zwiększa przyswajanie żelaza z pożywienia. Witaminy z grupy B, a także żelazo niehemowe znajdziesz w zielonych warzywach: brokułach, brukselce, zielonej sałacie, fasolce szparagowej, w pełnoziarnistych produktach zbożowych (chleb razowy, płatki owsiane, kasze), niektórych owocach i nasionach (suszone morele, daktyle, owoce awokado, orzechy, nasiona słonecznika, pestki dyni) i warzywach strączkowych (groch, fasola, soja), oraz w burakach i czerwonej kapuście. Witaminy C dostarczy ci większość owoców (zwłaszcza truskawki, czarne porzeczki, aronia, cytrusy) oraz wiele warzyw: pomidory, ziemniaki, papryka, kiszona kapusta, natka pietruszki. Posiłki trzeba więc komponować tak, by obfitującym w żelazo wędlinom, mięsu czy rybom towarzyszyły świeże warzywa, owoce lub soki, kasze, pełnoziarniste pieczywo

Ostatnio dodane na forum
zobacz wszystkie »
 
 
MKoza, 22.01.2015 21:07
"wątróbka w ciąży???" Takie pytania, niewiedza, prowadzą prosto do lekarza po receptę. A tak nie wiele potrzeba, by nie było niedoborów, by w organizmie wszystko grało. Szkoda.
PannaCotta, 22.01.2015 16:29
Ja zażywam zalecony przez lekarza Chela-Ferr bio complex. Jest i żelazo i kwas foliowy i witaminy. Żelazo także wspomaga funkcjonowanie układu odpornościowego. Cena przystępna :)
 

Żelazo - pierwiastek trudno przyswajalny

Ale i to nie jest takie proste. Żelazo występuje w dwóch postaciach: w produktach roślinnych jako trudno przyswajalne, trójwartościowe żelazo niehemowe, a w produktach pochodzenia zwierzęcego – łatwiejsze do przyswojenia, dwuwartościowe żelazo hemowe. Tak więc zasadnicze znaczenie ma to, by każdego dnia w jadłospisie znalazły się te drugie produkty, czyli mięso cielęce, chuda wołowina, wątroba wieprzowa, ryby, chude wędliny typu polędwica wołowa i wieprzowa, chuda szynka, wędliny z indyka, salceson, żółtka jaj. Z tych produktów organizm wchłania od 10 do 20 proc. zawartego w nich żelaza (dla porównania: z sałaty – 4 proc., z kukurydzy – 3 proc., a ze szpinaku tylko 1 proc.).

Zrób to koniecznie

Zrób to koniecznie

Pielęgnuj dobre nawyki

  • Jadaj produkty nieprzetworzone, pełnowartościowe, takie, które mają najwięcej wysokowartościowego białka, węglowodanów złożonych, witamin i składników mineralnych: chude mięso czerwone i drobiowe, ryby, świeże warzywa i owoce, soki świeżo wyciskane, kasze i pełnoziarnisty chleb, orzechy.
  • Unikaj dań typu fast food, ciastek, chipsów, słodyczy, czyli produktów wysokoprzetworzonych, które dostarczają głównie pustych kalorii.
  • Nie pij czarnej herbaty ani kawy podczas posiłku lub bezpośrednio po nim, tylko odczekaj ok. pół godziny. Taniny w kawie i herbacie mają właściwości hamujące przyswajanie żelaza z przewodu pokarmowego. Zrezygnuj z alkoholu, napojów gazowanych, energetyzujących i coli – wypłukują żelazo z organizmu.
  • Posiłek mięsny uzupełniaj surówką, np. do kanapki z wędliną czy jajkiem dodawaj plaster pomidora, liść sałaty, kawałek papryki. Posiłki popijaj sokiem bogatym w witaminę C: pomarańczowym, pomidorowym, z czarnej porzeczki albo naparem z pokrzywy (ma właściwości krwiotwórcze).

Przykładowy jadłospis, który uzupełni niedobory żelaza:


Śniadanie: kanapka z chleba razowego z polędwicą i pomidorem, 2 łyżki twarożku ze szczypiorkiem i rzodkiewką, szklanka soku pomarańczowego, herbata owocowa.

II śniadanie: 2 kromki ciemnego chleba, surówka z papryki, pomidora i łyżki szczypiorku.

Obiad: barszcz ukraiński, zrazy wołowe z kaszą oraz surówką z kiszonej kapusty i marchewki z natką pietruszki i łyżką oleju słonecznikowego.

Podwieczorek: szklanka kisielu z żurawin, 1/2 twarożku wiejskiego light, 2 pełnoziarniste sucharki bez cukru, gruszka.

Kolacja: 2 kostki fileta z morszczuka (150 g) z surówką z dużej marchwi i jabłka z sosem z 2 łyżek jogurtu, grahamka, szklanka soku z czarnej porzeczki lub herbaty ziołowej.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: Jupiterimages

Aktualizacja: 14.07.2016

Komentarze (1 - 10 z 10)
kaczka, 13.10.2016 16.14
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
No dokładnie, ja miałam żelazo w prenatalu duo i było ok. Jest w nim zresztą więcej tych różnych witamin i minerałów potrzebnych w ciąży więc byłam zadowolona
 
gaduła, 06.10.2016 11.31
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
żelazo jest ważne ale chyba dopiero od 2 trymestru ciąży. Najlepiej chyba zresztą jak mamy je w jakimś suplemencie multiwitaminowym żeby nie musieć łykać nie wiadomo ilu tabletek
 
biochemik, 01.03.2016 23.23
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Kobieta przed zajściem w ciążę je grupę produktów, które zapewniają jej wszystkie składniki, badania nie wykazują żadnych niedoborów. Zachodzi w ciążę i pomimo, że nie zmieniła diety okazuje się, że ma "niedobór żelaza". Mądry doktor przepisuje preparat z żelazem, bo jego niedobory grozą bla bla bla... Wiecie, że przez komórki bogate w żelazo łatwiej przenikają bakterie? Takie są wyniki badań. Kobieta w ciąży nie bez powodu ma "niedobór żelaza". Organizm robi to żeby zmniejszyć ryzyko infekcji i chronić płód. Miliony lat lat ewolucji i tysiące lat istnienia gatunku ludzkiego dowodzi tego, że organizm ma rację. Miliardy kobiet od dziś, aż do początków gatunku ludzkiego podczas ciąży miały "niedobory żelaza", nie brało jego suplementów i... i nic się złego nie działo, do momentu kiedy korporacje wpadły na pomysł suplementacji ciężarnych. Wiecie, że w obozach koncentracyjnych kobiety rodziły śliczne zdrowe bobaski?
 
Alicja, 04.03.2015 17.13
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
ja z anemią walczyłam jeszcze długo przed ciążą. Na początku próbowałam "domowych" sposobów - jadłam buraki, szpinak, wątróbkę - niestety to nic nie pomagało. Czułam się fatalnie. W ciąży nie było nic lepiej, wręcz przeciwnie.
 
ruda, 05.06.2014 23.17
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Szpinak nie jest taki zły jak się go dobrze doprawi lub połączy z odpowiednimi składnikami. Ja do szpinaku przekonałam się dopiero jakieś pół roku temu, bo też miałam traumę z przedszkola. Ale wieprzowina i zielenina nie zawsze są wystarczające aby poprawić wyniki . Jeśli trzeba sięgnąć po tabletki, to polecam takie żelazo które zawiera żelazo hemowe czyli pochodzenia zwierzęcego.
 
d, 27.05.2014 14.22
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Podobno w trakcie badania szpinaku laborantka przy zawartości żelaza źle postawiła przecinek. W efekcie tej pomyłki od 100 lat biedne dzieci katowane są paskudnym, bezwartościowym sianem.
 
yzma, 10.05.2012 15.01
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Żelazo jest ważne, tak samo ważny jest kwas foliowy, zwłaszcza gdy się planuje ciążę, ponieważ wady cewy nerwowej rozwijają się w bardzo wczesnym etapie rozwoju płodu
 
skolman_mws, 10.06.2011 13.00
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
amarantus 100 g ma 15mg żelaza burak surowy 100 g ma 18-45mg żelaza komosa ryżowa 100 g ma 20mg żelaza oraz algi(glony) i sun warrior (raw vegan protein)
 
pati, 09.12.2010 00.05
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Jeśli przyszłej mamie ciężko przestawić się na te wszystkie produkty powininna zaopatrzyć sie w żelazo w tabletkach. Ja w ciąży zażywałam całkowicie naturalne suplementy z firmy Calivita: New Life-multiwitaminy dla kobiet w ciąży oraz Iron Plus- żelazo.
 
vege, 24.07.2010 00.51
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
A jak ktoś jest weganem? To oznacza, że niby co- umrze bez mięsa?
 
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Kiedy najlepiej zrobić test ciążowy? Po jakim czasie po stosunku wykonanie testu na sens? Kiedy najlepiej zrobić test ciążowy? Po jakim czasie po stosunku wykonanie testu na sens?

Nie wiesz, czy jesteś w ciąży? Kiedy zrobić test ciążowy? Kupiony w aptece test ciążowy,...

więcej

98877

Rozwój płodu: jak rozwija się płód tydzień po tygodniu Rozwój płodu: jak rozwija się płód tydzień po tygodniu

Jakie jest teraz moje dziecko? Jak wygląda, jakie ma narządy, czy coś czuje lub słyszy? – te...

więcej

55252

Ból brzucha w ciąży: norma czy powód do niepokoju? Ból brzucha w ciąży: norma czy powód do niepokoju?

Ból brzucha w ciąży to najczęściej objaw prawidłowy. Ból to sygnał, że dziecko rośnie i się...

więcej

54178

Co to jest konflikt serologiczny? Co to jest konflikt serologiczny?

Konflikt serologiczny może się pojawić, gdy matka ma krew z czynnikiem Rh-, a ojciec Rh+. Wtedy...

więcej

51671

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Dla osób korzystających z cewników higiena okolic intymnych jest ogromnie ważna. To ciało obce stanowiące potencjalne źródło zakażeń. Wnioskuję, że stosuje Pan samocewnikowanie. Niezależnie od typu...

Ani w ciąży, ani podczas porodu nie usuwa się mięśniaków. W ciąży taki zabieg najprawdopodobniej skończyłby się poronieniem. Sama obecność mięśniaka macicy nie stanowi wskazania do cięcia...

Z wynikami wykonanych badań sugerowałabym się udać do ginekologa prowadzącego Pani ciążę w celu m.in. omówienia diagnostyki przyczyn tych 2 poronień. Na pewno - z genetycznego punktu widzenia -...

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.