- Diagnostykę zwykle zaczyna się po 12 miesiącach starań, a jeśli kobieta ma 35 lat lub więcej, po 6 miesiącach
- WHO sugeruje oznaczenie progesteronu we krwi około 7 dni przed spodziewaną miesiączką
- USG przezpochwowe pozwala ocenić macicę i jajniki oraz policzyć pęcherzyki antralne (AFC)
- U mężczyzn podstawowym badaniem jest seminogram, który ocenia liczbę, ruchliwość i budowę plemników
- Seminogram może być bezpłatny w ramach NFZ, jeśli para spełnia określone warunki
Kiedy zacząć diagnostykę niepłodności? 6 czy 12 miesięcy starań
Niepłodność to sytuacja, w której mimo regularnego współżycia bez zabezpieczenia nie dochodzi do ciąży. American Society for Reproductive Medicine (ASRM) wskazuje, że moment rozpoczęcia diagnostyki zależy przede wszystkim od wieku kobiety. Gdy partnerka ma mniej niż 35 lat, badania zwykle zaczyna się po 12 miesiącach starań, a gdy ma 35 lat lub więcej, po 6 miesiącach.
Jak potwierdzić owulację? Kiedy zbadać progesteron
Jednym z pierwszych kroków u kobiet jest potwierdzenie, czy dochodzi do owulacji. WHO sugeruje, aby na początku zamiast częstych badań USG wykonać oznaczenie progesteronu we krwi. Badanie zwykle robi się w środkowej fazie lutealnej, czyli około 7 dni przed spodziewaną miesiączką, ale termin zależy od długości cyklu.
USG przezpochwowe w diagnostyce niepłodności. Co ocenia się w macicy i jajnikach
Kolejnym etapem jest ultrasonografia przezpochwowa (TVUS), czyli ocena macicy i jajników w badaniu USG. NCBI Bookshelf opisuje TVUS jako podstawowe, nieinwazyjne badanie, które pomaga wykryć m.in. mięśniaki i inne nieprawidłowości mogące utrudniać zajście w ciążę. Podczas USG ocenia się też liczbę pęcherzyków antralnych do 9 mm, co pomaga określić rezerwę jajnikową.
Badanie nasienia (seminogram). Co ocenia i dlaczego robi się je na początku
Ponieważ przyczyn trudności z zajściem w ciążę szuka się u obojga partnerów, na początku wykonuje się też badanie nasienia, czyli seminogram. MedlinePlus wskazuje, że to jedno z podstawowych badań w diagnostyce niepłodności męskiej. Seminogram ocenia liczbę, ruchliwość i budowę plemników, a wynik pomaga zaplanować dalszą diagnostykę pary.
Czy seminogram może być bezpłatny w NFZ? Kto spełnia warunki refundacji
W Polsce część badań można wykonać w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 19 października 2023 roku, seminogram jest świadczeniem gwarantowanym w poradniach specjalistycznych. Badanie można wykonać bezpłatnie m.in. w poradniach o profilu urologicznym, endokrynologicznym lub w poradniach leczenia niepłodności, jeśli para spełnia warunki refundacji.
- bezskuteczne starania o ciążę przez co najmniej 12 miesięcy, jeśli partnerka ma poniżej 35 lat
- bezskuteczne starania przez co najmniej 6 miesięcy, jeśli partnerka ma 35 lat lub więcej
- posiadanie przez mężczyznę rozpoznania niepłodności według klasyfikacji ICD-10 (kod N46)
- zakwalifikowanie partnerki pacjenta do procedury inseminacji domacicznej
Diagnostyka niepłodności to proces, który zwykle wymaga czasu i konsekwencji. Jeśli starania trwają dłużej niż 12 miesięcy, a po 35. roku życia dłużej niż 6 miesięcy, warto rozpocząć badania. Wykonanie podstawowych testów, takich jak seminogram i oznaczenie progesteronu, pomaga szybciej ustalić dalszy plan postępowania.
8
Źródła:
- American Society for Reproductive Medicine (ASRM)
- World Health Organization (WHO)
- NCBI Bookshelf (StatPearls)
- MedlinePlus Medical Encyclopedia
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 19 października 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej
