Co to jest solarium i jak działa na skórę
Solarium to urządzenie z lampami emitującymi promieniowanie ultrafioletowe (UV), które ma wywołać opaleniznę w pomieszczeniu. Efekt pojawia się szybko, bo dawka promieniowania bywa intensywniejsza niż podczas naturalnej ekspozycji na słońce. W solariach dominuje promieniowanie UVA, które dociera do skóry właściwej.
Lampy w solarium pobudzają skórę do wytwarzania melaniny, czyli barwnika odpowiedzialnego za ciemniejszy kolor. Taka „opalenizna” jest w praktyce reakcją obronną na uszkodzenia wywołane promieniowaniem. Z medycznego punktu widzenia oznacza to ekspozycję na czynniki o działaniu rakotwórczym.
Czy solarium zwiększa ryzyko czerniaka i innych nowotworów skóry?
Dane naukowe wskazują, że korzystanie z solarium zwiększa ryzyko nowotworów skóry. Według metaanalizy dostępnej w PubMed Central ryzyko czerniaka rośnie o 27 proc. u osób korzystających z opalania w pomieszczeniach. Znaczenie ma też wiek rozpoczęcia takich wizyt, bo im wcześniej się zaczyna, tym ryzyko jest większe.
W badaniu opublikowanym w serwisie „Cancers” opisano też wyższe ryzyko nowotworów skóry innych niż czerniak. W tej analizie wzrost wynosił 40 proc. w porównaniu z osobami, które nie korzystają ze sztucznego opalania. Urządzenia opalające są również uznane przez Międzynarodową Agencję Badań nad Rakiem za rakotwórcze dla ludzi i należą do tej samej grupy co azbest oraz dym tytoniowy.
Jak promieniowanie UVA w solarium uszkadza DNA skóry
Największy problem stanowi promieniowanie UVA, którego w solarium jest bardzo dużo. Lampy mogą dostarczać dawkę promieniowania, która uszkadza DNA komórek skóry. Część tych zmian wiąże się z powstawaniem reaktywnych form tlenu, które uszkadzają komórki i mogą powodować pęknięcia w materiale genetycznym.
Takie uszkodzenia mogą uruchamiać procesy prowadzące do rozwoju nowotworu, na przykład przez zaburzenie kontroli namnażania się komórek. Promieniowanie UV osłabia też odporność skóry, przez co organizm gorzej radzi sobie z usuwaniem nieprawidłowych zmian. Brak widocznego oparzenia po wizycie nie oznacza, że w skórze nie doszło do zmian.
Solarium w Polsce: kto nie może korzystać i jakie są kary
W Polsce obowiązuje zakaz udostępniania solarium osobom poniżej 18. roku życia. Jeśli pracownik salonu ma wątpliwości co do wieku klienta, powinien poprosić o dokument potwierdzający pełnoletność. To podstawowy wymóg wynikający z przepisów dotyczących ochrony przed skutkami sztucznego opalania.
Przepisy obejmują też zasady reklamy oraz obowiązki informacyjne w salonach. W praktyce oznacza to m.in.:
- całkowity zakaz reklamy i promocji solariów w radiu, telewizji, prasie oraz internecie
- obowiązek umieszczenia widocznej informacji o zakazie korzystania z usług przez osoby małoletnie
- konieczność wywieszenia czytelnych ostrzeżeń o ryzyku związanym z ekspozycją na promieniowanie UV
- ryzyko nałożenia kary pieniężnej od 1000 zł do nawet 50 000 zł za łamanie przepisów ustawy
Te zasady nie dotyczą specjalistycznych urządzeń medycznych wykorzystujących lampy UV. Takie urządzenia stosuje się w placówkach leczniczych w terapii określonych schorzeń i pod nadzorem personelu medycznego.
Jak dbać o skórę zamiast solarium: bezpieczniejsze alternatywy
Najbezpieczniejszym wyborem dla skóry jest rezygnacja z solarium. Promieniowanie UV wiąże się nie tylko ze wzrostem ryzyka nowotworów, ale także z szybszym starzeniem skóry i powstawaniem zmarszczek. Jeśli zależy ci na efekcie opalenizny, alternatywą mogą być kremy brązujące albo opalanie natryskowe.
Regularnie obserwuj skórę i kontroluj znamiona u dermatologa, najlepiej raz w roku. Jeśli pieprzyk zmienia kształt, kolor albo wielkość, zaczyna swędzieć lub niepokoi cię w inny sposób, zgłoś się na badanie dermatoskopowe. Wczesne wykrycie zmian nowotworowych zwiększa szanse skutecznego leczenia.
4
Źródła:
