Zanokcica: objawy zapalenia wału paznokciowego przy paznokciu
Zanokcica to zapalenie tkanek wokół paznokcia, czyli wału paznokciowego. Mayo Clinic i MedlinePlus podają, że typowe są: ból, zaczerwienienie i wyraźna opuchlizna w tej okolicy. Często zaczyna się w miejscu zadarcia skórki albo po drobnym urazie palca.
Poza bólem i obrzękiem mogą pojawić się też inne objawy, które utrudniają normalne używanie palca. Gdy stan zapalny się nasila, najczęściej dochodzi do poniższych zmian:
- pojawienie się pęcherzy wypełnionych ropą, szczególnie przy zakażeniu bakteryjnym
- zmianę kształtu lub nietypowy kolor paznokcia
- wrażenie, że paznokieć zaczyna odstawać lub odklejać się od skóry
- silne pulsowanie i tkliwość przy dotyku
Czasem zakażenie nie ogranicza się do okolicy paznokcia i daje objawy ogólne. Mogą pojawić się dreszcze, gorączka, wyraźne osłabienie oraz bóle mięśni i stawów. Niepokojącym sygnałem są też czerwone smugi na skórze, które biegną wzdłuż kończyny.
Przyczyny zanokcicy: urazy, detergenty i inne czynniki ryzyka
Do zanokcicy dochodzi wtedy, gdy przerwana zostaje bariera między skórą a paznokciem i drobnoustroje łatwiej wnikają w tkanki. StatPearls podaje, że w ostrej zanokcicy najczęściej chodzi o zakażenie gronkowcem złocistym. Przy zmianach przewlekłych częstą rolę odgrywają czynniki chemiczne, stała wilgoć oraz drożdżaki z rodzaju Candida.
Ryzyko zanokcicy zależy głównie od codziennych nawyków i rodzaju pracy. W tym tekście przyjmujemy podawaną w materiale informację, że zanokcica występuje trzy razy częściej u kobiet niż u mężczyzn, a częściej dotyczy osób w średnim wieku. Do typowych czynników sprzyjających infekcji należą:
- nawykowe obgryzanie paznokci i ssanie palców (szczególnie u dzieci)
- agresywnie wykonywany manicure lub pedicure oraz zakładanie sztucznych paznokci
- częsty kontakt rąk z wodą i detergentami, co dotyczy m.in. osób myjących naczynia, barmanów czy pokojówek
- choroby ogólnoustrojowe, takie jak cukrzyca czy łuszczyca.
Leczenie łagodnej zanokcicy w domu: okłady i odkażanie
Jeśli stan zapalny dopiero się zaczyna i nie widać ropy, zwykle można zacząć od postępowania domowego. Według Journal of Cutaneous and Aesthetic Surgery podstawą są ciepłe okłady albo moczenie palca. Najczęściej zaleca się powtarzać taki zabieg 3–4 razy dziennie, aby zmiękczyć skórę i ułatwić gojenie.
Do przymoczek można wykorzystać środki odkażające dostępne bez recepty. W domowych warunkach najczęściej wymienia się: roztwór octanu glinu, ocet, rozcieńczony jodopowidon albo chlorheksydynę. Ich zadaniem jest ograniczenie namnażania drobnoustrojów i wyhamowanie infekcji na wczesnym etapie.
Jeśli po kilku dniach okładów nie ma poprawy, zwykle rozważa się leczenie preparatami z apteki. Lekarz lub farmaceuta mogą zaproponować miejscowy antybiotyk w maści, na przykład mupirocynę albo gentamycynę. Bywa też, że terapię łączy się ze sterydem, żeby szybciej zmniejszyć stan zapalny i ból.
Ropa przy paznokciu i pulsujący obrzęk: jak leczy się zanokcicę
Gdy pod skórą widać ropę albo pojawia się miękki, pulsujący obrzęk, domowe metody mogą nie wystarczyć. Merck Manual opisuje, że w takiej sytuacji stosuje się odprowadzenie wydzieliny w gabinecie. Zwykle nie wymaga to nacinania skóry, ponieważ lekarz delikatnie odsuwa wał paznokciowy sterylnym narzędziem, aby ropa mogła odpłynąć.
Po zabiegu może zostać założony cienki sączek z gazy na 24–48 godzin, żeby rana mogła się oczyścić. Często pobiera się też posiew, który pomaga ustalić, jaka bakteria odpowiada za zakażenie. Ma to znaczenie zwłaszcza tam, gdzie częściej występują bakterie oporne na standardowe leki, ponieważ ułatwia dobór antybiotyku.
W bardziej zaawansowanej zanokcicy, poza odprowadzeniem ropy, stosuje się też antybiotyki doustne. Są ukierunkowane na bakterie, które najczęściej wywołują zakażenia w tej okolicy, w tym gronkowce i paciorkowce. W trakcie leczenia nadal wykorzystuje się ciepłe, wilgotne okłady, bo wspierają gojenie i zmniejszają ból.
Jak zapobiegać zanokcicy: pielęgnacja skórek i ochrona dłoni
Profilaktyka zanokcicy opiera się na ochronie skóry wokół paznokci i regularnym nawilżaniu. Polskie Stowarzyszenie Pielęgniarek Onkologicznych w rekomendacjach podkreśla znaczenie codziennej pielęgnacji skóry dłoni i stóp. Pomocne są preparaty z 10 proc. mocznikiem stosowane przynajmniej 2 razy dziennie, ponieważ zmniejszają suchość i ograniczają pękanie naskórka.
Ryzyko infekcji zmniejsza też codzienna higiena i kilka prostych nawyków. W praktyce warto trzymać się zasad takich jak:
- zrezygnuj z wycinania skórek i agresywnego manikiuru
- unikaj noszenia zbyt ciasnego i dopasowanego obuwia
- podczas prac domowych używaj rękawic ochronnych, aby unikać wilgoci
- w razie nadmiernego rogowacenia skóry, zwiększ częstotliwość nakładania kremów natłuszczających
Leczenie zanokcicy zwykle jest najprostsze wtedy, gdy zaczyna się od razu po pojawieniu się pierwszych objawów. Duże znaczenie ma ochrona skóry wokół paznokcia, żeby nie dochodziło do kolejnych mikrourazów i pęknięć. Jeśli pojawia się ropa albo dochodzą objawy ogólne, takie jak gorączka czy dreszcze, domowe metody mogą nie wystarczyć.
6
Źródła:
