Lipaza - rola, rodzaje, badania

2019-11-15 14:57 Natalia Młyńska

Lipaza jest enzymem produkowanym w przewodzie pokarmowym, odpowiedzialnym za trawienie lipidów. Istnieją różne rodzaje lipazy w zależności od miejsca występowania. Najważniejszą funkcję w organizmie pełni jednak lipaza trzustkowa. Oznaczanie jej poziomu następuje przy podejrzeniu chorób trzustki.

Spis treści:

  1. Lipaza - rodzaje
  2. Lipaza - badanie
  3. Lipaza - podwyższony poziom
  4. Lipaza - obniżony poziom
  5. Lipaza - otrzymywanie

Lipaza wytwarzana jest w formie nieaktywnego proenzymu. Uczynniana jest dopiero w środowisku zasadowym. Optimum jej działania występuje w pH zbliżonym do 8.

Lipazy pełnią ważną rolę w katalizowaniu hydrolizy tłuszczów do kwasów tłuszczowych i glicerolu zachodzącej na granicy faz woda-lipid oraz odwrotnej reakcji w środowisku nie-wodnym. Lipazy to enzymy termostabilne. Źródłem odpornych termicznie lipaz są przede wszystkim bakterie.

Lipaza - rodzaje

  • Lipaza językowa

Lipaza językowa jest enzymem wydzielanym przez ślinianki. Dzięki niej niektóre tłuszcze, na przykład z mleka, ulegają hydrolizie już w żołądku. Optymalne pH dla jej aktywności wynosi 2,2-6,0.

  • Lipaza żołądkowa

Wytwarzana i wydzielana przez komórki główne żołądka, działa w kwaśnym pH hydrolizując pewną ilość triglicerydów do wolnych kwasów tłuszczowych i diglicerydów.

  • Lipaza jelitowa

Znajduje się w soku jelitowym, wspomaga działanie lipazy trzustkowej.

  • Lipaza trzustkowa

Optimum działania następuje przy pH bliskim 8,0. Hydrolizuje niemal wszystkie triacyloglicerole pokarmowe w pozycji 1 i 3 glicerolu uwalniając kwasy tłuszczowe i monoacyloglicerole. W obecności soli żółciowych zmniejsza się aktywność lipazy, ale dzięki kolipazie, lipaza odzyskuje w pełni zdolność hydrolizy tłuszczów pokarmowych.

Czytaj też: Enzymy trzustkowe - normy. Jak interpretować wyniki badań?

  • Lipaza mlekowa

Występuje w mleku matki, wykazuje stabilność między pH 3,5 a 9. Właściwość ta umożliwia utrzymanie aktywności przy przechodzeniu przez kwaśne środowisko żołądka. Uważa się, że pełną aktywność trawienną lipaza wykazuje dopiero w dwunastnicy i w obecności kwasów żółciowych.

Lipaza - badanie

Badanie lipazy może zostać zlecone u pacjenta z objawami bólu brzucha, utraty łaknienia, nudności, gorączki. Lekarz zleca badanie przy podejrzeniu chorób trzustki lub w celu oceny efektów leczenia.

Choroby, w przebiegu których monitorowane jest stężenie lipazy:

Pacjent zgłasza się na czczo na pobranie krwi z żyły kończyny górnej.

Wynik badania najczęściej odebrać można następnego dnia.

Szacuje się, że norma dla lipazy nie przekracza 150 U/l.

Przy interpretacji wyników należy sugerować się zakresem referencyjnym podanym przez laboratorium. Jednak to lekarz musi ocenić wynik badania.

Istnieje wiele czynników wpływających na wynik badania. Są to między innymi:

  • wiek
  • płeć
  • badana populacja
  • metoda badania

Czytaj też: Morfologia: jak się do niej przygotować?

Lipaza - podwyższony poziom

Najczęstsze przyczyny zwiększonej aktywności lipazy w surowicy to:

Lipaza - obniżony poziom

Niski poziom lipazy we krwi może świadczyć o:

Lipaza - otrzymywanie

Lipazy są zazwyczaj otrzymywane z wyższych organizmów eukariotycznych i mikroorganizmów, które obejmują bakterie, grzyby, drożdże i promieniowce. Mikroorganizmy, które produkują lipazę występują w różnorodnych środowiskach m.in. w zakładach produkujących oleje roślinne, mleczarniach, glebach zanieczyszczonych olejami.

Mikrobiologiczne lipazy są otrzymywane głównie przez fermentację wgłębną. Czynniki które mają wpływ na jej produkcję to: stężenie źródła węgla i azotu, pH środowiska, temperatura, stężenie rozpuszczonego tlenu. Większość mikrobiologicznych lipaz jest aktywnych w środowisku zasadowym (7.0-9.0)

Bibliografia:

  1. V. Rodwell, D. Bender, Biochemia Harpera, Wydawnictwo Lekarskie PZWL
  2. J.E. Smith,Podstawy biotechnologii, Wydawnictwo Naukowe PWN SA
  3. S.Konturek, Gastroenterologia i hepatologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL
O autorze
Natalia Młyńska
Natalia Młyńska
Studentka kierunku lekarskiego na Uniwersytecie Medycznym w Łodzi. Jej największą pasją jest medycyna. Uwielbia też sport, głównie bieganie i taniec. Chciałaby swoich przyszłych pacjentów leczyć tak, aby widzieć w nich człowieka, nie tylko chorobę.
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 12/2019 "Zdrowia" wszystko o fizjoterapii, operacja "przez dziurkę", leczenie raka trzustki, kim jest asystent zdrowienia, zielone biuro, antyrakowe menu, idealna koloryzacja. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 12/2019

Materiał partnerski

KOMENTARZE