Dur brzuszny: przyczyny, objawy, leczenie

2019-10-01 11:18 Materiał partnerski Magdalena Burkacka

Dur brzuszny to ogólnoustrojowa choroba zakaźna. Wywołują ją gram-ujemne pałeczki z rodzaju Salmonella typhi. Zarazić się nią można teoretycznie na całym świecie. W krajach wysoko rozwiniętych jest to jednak choroba bardzo rzadka. Jej główne ogniska występowania to Afryka, Azja południowo-wschodniej oraz Daleki Wschód.

Drogi szerzenia się duru brzusznego - ostrej choroby zakaźnej - mogą być różne. Najczęściej bakterie z rodzaju Salmonella typhi rozchodzą się za pośrednictwem:

  • owadów
  • zanieczyszczonej wody (zwłaszcza z naturalnych cieków i zbiorników wodnych na terenach endemicznych choroby)
  • zakażonych produktów spożywczych (głównie produkty przemysłu mleczarskiego, owoce, warzywa i mięso)
  • nosicieli lub chorych po bezpośrednim kontakcie z nimi.

Dur brzuszny: objawy

Okres wylęgania się bakterii duru brzusznego wynosi od 10 do 14 dni. W tym czasie te, które już wniknęły do przewodu pokarmowego  zadomawiają się w jelicie krętym (dolnym odcinku jelita cienkiego) i poprzez nabłonek jelitowy wnikają do układu limfatycznego atakowanego organizmu, gdzie rozpoczynają rozmnażanie. Później z krwią dostają się do wątroby i tam ponownie się namarzają. Produkowana przez bakterie endotoksyna uszkadza układ nerwowy, narządy miąższowe (np.: wątrobę, śledzionę), a nawet mięsień sercowy. Dodatkowo w jelitach mogą powodować stany zapalne i martwicę.
Początkowo u chorego pojawia się lekka gorączka. Niedługo później dochodzą do tego bóle głowy, ogólne pogorszenie samopoczucia, osłabienia i utrata łaknienia. Powiększona może być wątroba, śledziona i węzły chłonne. Po około 6 dniach gorączka stabilizuje się na poziomie  39 – 40 °C, a po 10 na klatce piersiowej i brzucho pojawiają się bladoróżowe plamki (wysypka) zwane różyczką durową. Znika ona w kilka dni później. Pozostawia jednak na skórze drobne przebarwienia. Po około 4 tygodniach dur brzuszny zaczyna ustępować. Najważniejsze jest jednak to czy wystąpiły u chorego powikłania. Najgroźniejszym powikłaniem duru brzusznego jest perforacja jelita i jego niedrożność. Rzadziej spotykane są zapalenia nerek, płuc, pęcherzyka żółciowego lub opon mózgowych. Oprócz zwykłego duru brzusznego istnieje ryzyko zarażenia się pałeczkami paradurów A, B, C. Wynikiem zakażenia jest choroba o podobnym przebiegu lecz łagodniejszych skutkach i krótszym trwaniu.

Rozpoznanie i leczenie duru brzusznego

Rozpoznanie choroby jest stosunkowo łatwe. Można go dokonać na podstawie badania krwi (wykonanego w pierwszym tygodniu choroby) lub badania moczu, stolca i plwociny. Po wyizolowaniu bakterii Salmonella typhi ma się pewność wystąpienia duru brzusznego. Diagnozę w kierunku duru może potwierdzić dodatkowo występowanie małopłytkowości, leukopenii lub niedokrwistości. W trakcie leczenia stosuje się odpowiednie antybiotyki oraz płyny, pozwalające uzupełniać wodę i elektrolity w ciele chorego.

Co robić, by nie zakazić się durem brzusznym

W przypadku duru brzusznego warto zatroszczyć się o profilaktykę. Przed wyjazdem do krajów endemicznych duru brzusznego można się zaszczepić (skuteczność działania szczepionek to około 90 proc. – dla polisacharydowej, której efekt utrzymuje się przez około trzy lata). Ponadto należy bardzo zwracać uwagę na higienę. Bakterie wywołujące chorobę są wrażliwe na promienie słoneczne, temperaturę wyższą niż 60 °C i środki odkażające. Dodatkowo jeśli unika się picia nieprzygotowanej wody (i ogólnie nie pochodzącej z firmowo zapieczętowanych butelek), jedzenia niewyparzonych warzyw i owoców oraz myje się ręce za każdym razem przed jedzeniem zgodnie z zaleceniami BHP, prawdopodobieństwo zarażenia maleje.

Warto wiedzieć
Sanofi

Autor: Sanofi

materiał partnera

Zazwyczaj turyści chorujący na dur brzuszny wymagają leczenia szpitalnego. Największe ryzyko zachorowania dotyczy podróży do części krajów Azji (głównie Indii i państw okolicznych), Afryki oraz niektórych państw Ameryki Południowej. Zapobieganie durowi brzusznemu polega na szczepieniu ochronnym przed podróżą oraz przestrzeganiu zasad bezpiecznego żywienia podczas wycieczki.

Podróżujący do krajów zagrożonych występowaniem duru brzusznego powinni przyjąć przynajmniej jedną dawkę szczepionki na około 2 tygodnie przed wyjazdem. Szczepionka zapewnia odporność na chorobę przez 3 lata.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 11/2019 "Zdrowia": padaczka odczarowana, dla kogo przeszczep nerki, e-papieros - nowa plaga, cera wolna od przebarwień, porażka źródłem sukcesu, lunchbox wegetarianina. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 11/2019

Materiał partnerski

KOMENTARZE