MARSKOŚĆ WĄTROBY - objawy, przyczyny, diagnoza, leczenie

Konsultant:lek. med. Grzegorz Borstern, specjalista chorób wewnętrznych
56 komentarze
Autor: Ludmiła Bednarek

Marskość wątroby rozwija się latami. Nałogowe picie alkoholu, wirusowe zapalenie wątroby - typu B i C - to niektóre przyczyny tego schorzenia, prowadzącego nawet do śmierci. Jak powstrzymać marskość wątroby?  

Marskość wątroby (zwłóknienie wątroby, łac. cirrhosis hepatis) to choroba nieodwracalna, ale można spowolnić jej postęp. "Chemiczna fabryka" - mówi się o wątrobie, bo zachodzi w niej blisko 5 tys. różnych reakcji. To tutaj szkodliwe produkty przemiany materii przekształcane są w nieszkodliwe związki, usuwane wraz z moczem i kałem. Wątroba wydziela żółć niezbędną do trawienia tłuszczów. Glukozę przetwarza w glikogen i trzyma w rezerwie na "gorsze czasy" (np. gdy będziemy się drastycznie odchudzać). Magazynuje też niektóre witaminy (A, D, B12), a także żelazo i miedź. Produkuje heparynę (enzym regulujący krzepliwość krwi) oraz niektóre białka, m.in. odpornościowe. Nasz największy narząd - u dorosłego człowieka waży ok. 1,5 kg - umie się sam regenerować. Nawet jeśli 75 proc. hepatocytów zginie, wątroba jeszcze jest w stanie pracować.

Nie przegap

Objawy marskości wątroby

Wątroba nie boli, bo nie jest unerwiona. Ból może się jednak pojawić, gdy narząd ten znacznie się powiększy i zacznie naciskać na otaczającą go unerwioną błonę surowiczą, zwaną torebką wątrobową. Do takiego powiększenia może dojść np. przy ostrym lub przewlekłym wirusowym zapaleniu wątroby albo też w pierwszej fazie rozwoju marskości wątroby. Wtedy boli z prawej strony nadbrzusza, bo tu znajduje się ten narząd. Wczesne objawy marskości wcale ale nie kojarzą się z dolegliwościami ze strony wątroby, bo jak tu powiązać marskość np. z zaczerwienieniem dłoni, czerwonymi plamkami pojawiającymi się na tułowiu, zwłóknieniem ścięgien w rękach, zniekształceniem palców i paznokci u rąk czy przerostem ślinianek przyusznych? Często na początku nie ma żadnych objawów. Przy znacznym upośledzeniu funkcji wątroby można odczuwać ciągłe zmęczenie, stracić apetyt i chudnąć, miewać nudności i bóle brzucha. Z czasem dochodzi do wodobrzusza, powiększenia śledziony, zmniejszenia jąder czy jajników, a u mężczyzn - do przerostu sutków.

Przyczyny marskości wątroby

Wątroba ma wielu wrogów. Marskość kojarzymy najczęściej z alkoholizmem. Tymczasem nadużywanie alkoholu jest tylko jedną z jej przyczyn. Lekarze szacują, że marskość rozwija się u ok. 15 proc. osób, które przez mniej więcej 10 lat piją nałogowo. Powodem jest to, że alkohol blokuje metabolizm tłuszczów, białek i węglowodanów, a to uszkadza wątrobę. Częstą przyczyną marskości jest zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu C (WZW C). U niemal 20 proc. chorych dochodzi do przewlekłego zapalenia miąższu wątroby i uszkodzeń, które z czasem prowadzą do zwłóknienia, czyli właśnie marskości. Choć w nieco mniejszym stopniu, wątrobę uszkadza również WZW typu B. U wielu pacjentów z zaawansowaną niewydolnością prawej komory serca, na skutek zastoju krwi w dolnej części ciała, też może rozwinąć się marskość wątroby.

Ważne

Ważne

Jak dochodzi do marskości?

Hepatocyty to podstawowe komórki wątroby. Tworzą one większe skupiska, tzw. zraziki. Przez środek każdego biegnie żyła, do której wpływa krew z licznych drobnych naczyń wypełniających miąższ wątroby. Gdy rozwija się choroba i zamiast nowych hepatocytów w miąższu pojawia się włóknista tkanka łączna, przepływ krwi staje się coraz trudniejszy. Dodatkową przeszkodą jest nadmierna ilość tłuszczu. Efekt - coraz bardziej upośledzona praca tego narządu

Za postępujące zwłóknienie wątroby odpowiadają niektóre choroby genetyczne; stłuszczenie wątroby w przebiegu np. cukrzycy, otyłości czy choroby wieńcowej; zamknięcie przewodów żółciowych (nadmiar żółci może uszkadzać miąższ). Ponadto wątroba może też sama sobie szkodzić - bywa, że organizm zaczyna wytwarzać przeciwciała, które uszkadzają ten narząd. Zwykle trudno jest dociec, dlaczego tak się dzieje.

Marskość wątroby - tkanka po tkance

Atakowana wątroba w pewnym momencie poddaje się. Jej komórki (hepatocyty) obumierają, a w ich miejscu tworzy się tkanka łączna, która zakłóca krążenie krwi. Włóknienia wątroby nie da się odwrócić. Można tylko je zahamować i nie dopuścić do powikłań, np. nadciśnienia wrotnego, insulinooporności i cukrzycy typu II, encefalopatii wątrobowej (efektem której może być uszkodzenie mózgu), pierwotnego raka wątroby. Jeśli w porę nie rozpocznie się podawania odpowiednich leków i/lub nie zrezygnuje z picia alkoholu, jedynym sposobem uratowania życia może być przeszczep wątroby. Ale na to nie wszyscy mają szanse.

Tego nie rób

Tego nie rób
  • Alkohol pij tylko okazjonalnie i w niewielkich ilościach.
  • Gdzie tylko możesz, zamieniaj tłuszcze zwierzęce na roślinne.
  • Polub dietę śródziemnomorską - jest dobra nie tylko dla serca, ale też dla wątroby.
  • Unikaj żywności zawierającej barwniki, konserwanty i tzw. polepszacze.
  • Nie dopuść do nadwagi czy otyłości - jedz z umiarem i jak najwięcej się ruszaj.
  • Zaszczep się przeciwko żółtaczkom typu A i B. Niestety, nie ma szczepionki chroniącej przed WZW C, które jest przenoszone przez krew. Dlatego unikaj zakażenia, do którego najczęściej dochodzi w placówkach medycznych podczas zabiegów, poprzez przybory kosmetyczne lub do tatuażu itd.

Diagnoza i leczenie marskości wątroby

Lekarz zleca na początku badania krwi, tzw. testy wątrobowe, by ustalić m.in. poziom bilirubiny, niektórych białek lub określonych enzymów. Często w surowicy krwi szuka się przeciwciał, by potwierdzić bądź wykluczyć zakażenie WZW typu B lub C. Pomóc mogą badania obrazowe, np. USG, tomografia komputerowa, scyntygrafia i rezonans magnetyczny. Specjalista hepatolog może zlecić biopsję wątroby, czyli pobranie do badania mikroskopowego tkanek wątroby. W zależności od tego, jaka jest przyczyna marskości wątroby oraz w jakim stanie jest ten narząd, taką wybiera się terapię. Jeśli przyczyną marskości jest zakażenie wirusem WZW - rozwój choroby można spowolnić, stosując np. Interferon. Gdy organizm wytwarza przeciwciała przeciwko tkance wątroby, zwykle do terapii włącza się kortykosteroidy. Jeśli powodem jest np. genetyczna choroba Wilsona, która polega na nadmiernym gromadzeniu się miedzi w narządach, leki zapobiegają kumulacji tego pierwiastka w organizmie.

Zrób to koniecznie

Zrób to koniecznie

Lekarstwa zażywaj rozsądnie - tylko wtedy, gdy są niezbędne oraz w dawkach zalecanych przez lekarza. Gdy zażywane leki mogą oddziaływać na wątrobę - ustal z lekarzem, czy potrzebne są regularne próby wątrobowe. Jeśli tak, nie zapominaj o tym badaniu.

Zobacz także
drukuj
Zdjęcia: East News

Aktualizacja: 18.03.2014

reklama
Przepis na zdrowie:
alkaliczna woda zjonizowana
Przepis na zdrowie: alkaliczna woda zjonizowana
Najpopularniejsze artykuły
CZĘSTE, LUŹNE STOLCE - przyczyny. Czy rozwolnienie jest objawem choroby? CZĘSTE, LUŹNE STOLCE - przyczyny. Czy rozwolnienie jest objawem choroby?

Częste, luźne stolce, które są wydalane częściej niż 3 razy na dobę, mogą być powodem do niepokoju....

więcej

11020

Zapalenie WYROSTKA ROBACZKOWEGO - przyczyny, objawy, operacja Zapalenie WYROSTKA ROBACZKOWEGO - przyczyny, objawy, operacja

Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego zwykle pojawia się nagle, a więc trudno przewidzieć, kiedy...

więcej

15032

Dieta przy biegunce. Co jeść, gdy masz biegunkę? Dieta przy biegunce. Co jeść, gdy masz biegunkę?

Dieta przy biegunce powinna być lekkostrawna i bogata w rozpuszczalne frakcje błonnika pokarmowego,...

więcej

10914

KREW W KALE - objawem jakiej choroby może być krew w stolcu? KREW W KALE - objawem jakiej choroby może być krew w stolcu?

Krew w kale nigdy nie jest objawem prawidłowym. Przeważnie wskazuje na jedną z wielu chorób układu...

więcej

16118

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

W przypadku przesuszenia skóry rąk proponuję zastosowanie (wielokrotnie w ciągu dnia) preparatów intensywnie natłuszczających dostępnych w aptekach, takich jak Diprobaza, Nanobaza, Dermobaza, maść...

Niestety, w powyższej sprawie wiele zależy od postępowania urzędniczego w NFZ. Oddział Wojewódzki NFZ istotnie doręcza świadczeniobiorcy potwierdzone skierowanie nie później niż 14 dni przed dniem...

Wszystko zależy od tego ile lat ma dziecko. Głoska r pojawia się najpóźniej w rozwoju mowy, tj. około 5 roku życia. Przed osiągnięciem tego wieku nie należy podejmować prób ćwiczeń w kierunku...

Grupy wsparcia
data

Lipiec 30, 2014

Alicja77 gratuluję. Fajnie, że znalazłaś na Siebie sposób. Mała podpowiedź. Delikatnie z siemieniem, jedna łyżecza dziennie wystarczy. Siemię w nadmiarze tuczy. Zamiast słodzika używaj odrobinkę miodu, bo to słodzenie najbardziej naturalne. Pozdrawiam.

data

Lipiec 30, 2014

Jeśli chcesz mieć na lata, to Moneta. Jeśli na krócej, to te tańsze z supermarketu powinny dać radę.

data

Lipiec 29, 2014

Lynn masz rację, że odchudzać trzeba się powoli. Przecież przytyć też nie można z dnia na dzień! Napisz proszę, jaką dietę dodatkowo do tych ćwiczeń stosowałaś? Jestem bardzo ciekawa tego. Pozdrawiam i czekam na odp. :)

data

Lipiec 30, 2014

Co tutaj można powiedzieć? Powołują się na ojca medycyny Hipokratesa: "Niechaj pożywienie będzie lekarstwem, a lekarstwo pożywieniem". A co wyprawiają, polecają piguły! Co to nie zrobią dla kasy, brak słów.

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody MURATOR S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody MURATOR S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.