PADACZKA - normalne, codzienne życie z EPILEPSJĄ jest możliwe

Konsultant:dr n. med. Beata Zwolińska, epileptolog
60 komentarze
Autor: Beata Prasałek

Padaczka (epilepsja) kojarzona jest z wyprężeniem ciała, drgawkami, utratą przytomności. Odmian padaczki jest blisko 70 i jej ataki przebiegają różnie - czasem prawie niezauważalnie. 400 tys. chorych na padaczkę Polaków próbuje żyć normalnie. Większości się to udaje. Jakie są przyczyny i objawy padaczki? Jak przebiega leczenie epilepsji?

Padaczka nazywana jest też w Polsce epilepsją. Zawsze była uważana za schorzenie tajemnicze. Ponieważ i dziś trudno jest ją prawidłowo zdiagnozować, a leczenie nie zawsze bywa skuteczne - padaczka budzi niepokój chorych i ich otoczenia.

Napady padaczki

Padaczka to choroba neurologiczna. Polega na tym, że chwilowo zostają zaburzone funkcje grupy neuronów (komórek nerwowych) skupionych w określonej części mózgu, czyli w tzw. ognisku padaczkowym. Doprowadza to do wystąpienia napadu. Normalnie neurony przekazują sobie informacje za pomocą impulsów elektrycznych. Kiedy jednak komórki nerwowe są nadmiernie pobudzone, dochodzi do zakłóceń w przekazywaniu impulsów i do wyładowania. To tak, jakby w instalacji elektrycznej nastąpiło spięcie, które ogranicza się do niewielkiego obszaru i znika lub rozszerza się na cały mózg. Grupa neuronów odpowiedzialnych za napady padaczki jest w swej budowie taka sama jak inne, zdrowe, ma tylko “popsute” właściwości bioelektryczne. I dlatego dochodzi do wyładowań. Mogą one rozpoczynać się w różnych częściach mózgu, zwykle jednak dzieje się to w płacie skroniowym lub czołowym, rzadziej w ciemieniowym i potylicznym.

Padaczka: przyczyny

Epilepsja może się ujawnić w każdym wieku, ale najczęściej rozpoczyna się przed 20. rokiem życia. W jednakowym stopniu dotyczy obu płci. Niestety, przyczynę padaczki udaje się ustalić u niespełna połowy chorych. Może ona być np. wynikiem uszkodzenia mózgu jeszcze w okresie życia płodowego lub w czasie nieprawidłowego porodu czy tuż po nim. Padaczka bywa też skutkiem niektórych chorób (np. zapalenia mózgu, guzów mózgu czy chorób naczyniowych), schorzeń uwarunkowanych genetycznie, ale również urazów głowy przebiegających z utratą przytomności (np. po wypadku drogowym). We wszystkich tych przypadkach występują zmiany strukturalne w mózgu, tzn. uszkodzenia jego tkanki, i tam właśnie tworzą się ogniska padaczkorodne. Gdy nie udaje się dojść przyczyny choroby, fachowcy mówią o tzw. idiopatycznej postaci padaczki.

Ostatnio dodane na forum
zobacz wszystkie »
 
 
Nie zarejestrowany, 15.01.2014 13:14
hej! choruję na epi od 23 lat,zdiagnozowano u mnie w 10 roku zycia,choc ponoć pierwszy atak miałam jako niemowle w wieku 15 miesięcy.no cóz nie będe narzekać i mówic jak mi ciezko,bo tak się nie czuję.Epilepsja to nie choroba na która sie umiera,więc plus:) mozna miec raka to jest zmartwienie jak wiadomo.moje zycie niczym nie rózni sie od innych a może bardziej jest wyjątkowe:)no bo co nie każdy może byc chory jak ja,a żeby było mało mam dwa rodzaje epi.Takze jak tu nie czuc sie wyjątkowym co?żarcik:) Nigdy z powodu mej choroby nie czułam się gorzej,zawsze wokoł mnie było duzo ludzi,którzy mi pomagali gdy miałam duże ataki jako dziecko.Nigdy nie dano mi odczuć ze jestem gorsza.chodziłam do szkoły podstawowej,średniej,policealnej,a teraz pracuje w firmie jak pracownik biurowy i dobrze daję sobie rade,jedynie nie mam prawka ale nad tym sie zastanawiam. Ta choroba to nie jakis wyrok,da sie z tym zyć.Mam też lekooporną i wiem że do końca zycia będe sie leczyc,bo chciałam się zoperowac w Warszawie ale niestety mi sie nie udało bo mam wyładowania na całej głowie,trudno,nie rozpaczam.choć jak wiadomo wolałabym być zdrowa.może nie skacze na bandżi itd.....ale uprawiam sporty,czyli np pływanie,ćwiczenia na siłowni,Takze prosze wszystkich nie uwązajcie ze jesteście jacys ograniczeni,jesli ktoś Was nie zaakceptuje z powodu tej choroby tzn ze nie był wart Was.Bo przecież w każdy mwieku mozna zachorować i nitk nigdy nie zagwarantuje ci zdrowia prawda?Takze trzymajcie sie i nie martwcie,życie jest tylko jedno i zbyt krótkie.Trzeba sie cieszyć i docenia z tego co się ma,a reszta jakos sie ułoży.Ludzie kiedyś miałam takie okropne ataki że myslałam że sie wykoncze,ale okres dorastania minął i mam bardzo rzadko.Trzeba nad soba pracować i mysleć pozytywnie na serio,wiem ze to banalnie brzmi ale taka prawda,zamartwianie nic nie pomoże tylko pogorszy.Pamiętajcie co nas nie zabije to nas wzmocni:)głowa do góry...............
Redakcja, 28.03.2013 10:36
Tylko 40% osób chorych na padaczkę pracuje zawodowo! Przyczyną może być obawa przed brakiem uzyskania odpowiedniej pomocy. Czy możecie podzielić się przydatnymi poradami dla innych czytelników? Jak radzić sobie w takich sytuacjach i czy konieczne jest informowanie pracodawcy o chorobie? http://www.poradnikzdrowie.pl/psychologia/dusza/padaczka-chorzy-na-padaczke-w-pracy-zrozumiec-padaczke-i-wiesc-aktywne-zycie_41076.html
 

Rodzaje napadów padaczki

W zależności od tego, w jakim obszarze mózgu znajduje się ognisko padaczkowe, napady choroby wyglądają różnie. Specjaliści dzielą je na uogólnione (takie, które rozpoczynają się w obu półkulach mózgu) i ogniskowe.
Podczas uogólnionych następuje nagła utrata przytomności. Dochodzi do napięcia mięśni całego ciała (to faza toniczna), podczas którego chory często odgina głowę do tyłu i wypręża ręce i nogi. Ma kłopoty z oddychaniem, zaczyna sinieć. Po kilkunastu sekundach ciałem wstrząsają drgawki (to faza kloniczna). Chory może wtedy przygryźć język, a także bezwiednie oddać mocz. Po napadzie jest rozkojarzony, zdezorientowany i zwykle chce mu się spać. Taki napad trwa ok. 4-5 minut.
Do napadów uogólnionych należą także napady nieświadomości. Występują one jedynie u dzieci i polegają na kilkunastosekundowym “wyłączeniu się”, które wygląda tak, jakby dziecko się zagapiło. Potem wraca ono do wykonywanej czynności i nawet nie wie, że miało napad. Przy nieleczonej padaczce takie stany mogą pojawiać się wiele razy w ciągu dnia.
W czasie napadów ogniskowych - które są najbardziej rozpowszechnioną postacią padaczki i mogą wystąpić w każdym wieku - chory na chwilę przerywa wykonywaną czynność i na moment zupełnie się wyłącza. Może np. patrzeć w jeden punkt i nie nawiązywać kontaktu z otoczeniem. Nie ma drgawek, nie upada, może wykonywać automatyczne ruchy, przypominające np. zapinanie guzików czy szukanie czegoś. Po napadzie wraca do swego zajęcia i czasem nawet nie zdaje sobie sprawy z chwilowego zaniku świadomości. Zwykle jednak występuje krótki okres dezorientacji i splątania ponapadowego.
Przebieg padaczki może być bardzo zróżnicowany. U jednych napady pojawiają się nawet kilka razy dziennie, a u innych - kilka razy w ciągu całego życia.

To może wywołać napad padaczki

Wystąpienie napadu padaczkowego trudno jest przewidzieć (niekiedy poprzedza go tzw. aura). Wiadomo jednak, że napady mogą być prowokowane np. przez:

  • przemęczenie, a zwłaszcza brak snu
  • silny stres, emocje
  • duży wysiłek fizyczny (umiarkowany działa korzystnie)
  • picie alkoholu l zażywanie narkotyków
  • błyski świetlne
  • wahania hormonalne u kobiet (ataki częstsze są np. przed miesiączką)

Stan padaczkowy

Napady trwają od kilkunastu sekund do kilku minut. Ale bywa, że są długie (10 minut i więcej), następują po sobie, a chory nie odzyskuje między nimi świadomości. To tzw. stan padaczkowy. Jeśli występuje u osoby, która do tej pory nie miała epilepsji - zwykle jest skutkiem poważnych urazów głowy (np. po wypadku) lub rozwijającej się choroby mózgu (np. nowotworu, zapalenia mózgu, naczyniowego udaru).

Częściej jednak stan padaczkowy występuje u tych, którzy mają stwierdzoną epilepsję. W takim przypadku bywa skutkiem np. nagłego odstawienia leków bez konsultacji z lekarzem czy zespołu odstawiennego u osób nadużywających alkoholu. Niezależnie od przyczyny, stan taki zagraża życiu, dlatego chory zawsze wymaga szybkiej pomocy medycznej.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także

Aktualizacja: 18.11.2014

Komentarze (1 - 10 z 60)
Iwona, 13.12.2014 21.36
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Musisz liczyć się z wieloma sprawami i nie będę ściemniała nic. Po pierwsze - może dostać napadu podczas stosunku. Wówczas będziesz narażona nie tylko na stres z tym związany, ale również na niechcianą ciążę (chyba, że się zabezpieczysz. Po drugie - życie z kimś takim przysporzy Tobie wielu stresujących sytuacji w życiu nawet jak się będzie leczył, jeden plus na pewno nie będzie pił. Po trzecie Wasze dzieci mogą odziedziczyć padaczkę po ojcu. Zazwyczaj dziedziczą chłopcy w tym wypadku i przy dzisiejszych metodach leczenia mają 90% szans na wyleczenie. I następna sprawa bardzo pozytywna - ludzie tacy są zazwyczaj bardzo wierni i bardzo kochają swoją najbliższą osobę, warto więc zainwestować swoje uczucia w kogoś takiego o ile jesteśmy gotowe na stres przez całe życie u boku kochanego mężczyzny. Jeżeli się zdecydujesz i weźmiesz to wszystko pod rozwagę na pewno nie będziesz żałowała po latach.
 
Iwona, 13.12.2014 21.28
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Owszem może dostać napad i to niezależnie od leczenia i od przyjętych powiedzmy rano leków. Ryzyko występuje zawsze i należy się z nim liczyć.
 
Iwona, 13.12.2014 21.17
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Przeczytałam tutaj jedną wielką głupotę jednej z wypowiadających się czytelniczek odnośnie posiadania przez nią padaczki lekoopornej. Padaczka lekooporna jak sama nazwa wskazuje jest padaczką nie poddającą się leczeniu. Z własnego doświadczenia wiem, że w tym przypadku następstw nie da się przewidzieć, a leki nie dają gwarancji (żadnej) że napad nie wystąpi. Zatem jak można być tak bezmyślnym i szykować się do wyrobienia prawa jazdy!!! To wielka głupota - to tak jakbym miała usiąść za kierownicę samochodu i powiedziała współpasażerom spiszcie testament bo nie dosyć, że jestem pod wpływem leków, które ograniczają moją psychomotorykę to jeszcze mogę dostać ataku padaczki. Praca w biurze? Owszem o ile ktoś jest obok i może pomóc. Praca w innym zawodzie? Np? Jestem gotowa na propozycje - praca sprzątaczki? Spadniesz ze schodów co dalej? A może przyjmiesz się do pracy jako instrumentariuszka do szpitala i będziesz podawała narzędzia chirurgiczne - w końcu będziesz pod opieką lekarzy. Nie wiem czy pacjent byłby tak głupi, że gdyby wiedział kto będzie asystował zgodziłby się zaryzykować swoje życie. Nawet do noszenia basenów byś się nie nadawała. Zatem? Jedynie praca naukowa, lub praca w domu w przypadku często występujących napadów lub nawet tych rzadkich bo ryzyko istnieje zawsze i osoba chorująca nigdy nie będzie do końca pewna, że ataku nie dostanie.
 
35latka, 13.12.2014 00.54
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
witam wszystkich. Lekarz neurolog zabronił mi prowadzenia pojazdu ze względu na pojedyncze ataki w 100% przewidywalne przeze mnie, które występują jedynie przy bardzo bolesnych bólach menstruacyjnych? Zostałam pouczona, że jeśli dalej będę prowadzić auto to muszę liczyć się w mandatem, grzywną lub innymi konsekwencjami prawnymi. Proszę o pomoc w mojej sprawie. Pierwszy zdiagnozowany napad epi wystąpił u mnie po punkcji zatoki szczękowej ( niestety mimo iż komunikowałam lekarce laryngolog iż nie czuję się dobrze, nie wyciągnęła mi igieł i miałam pierwszy atak - duży z wypróżnieniem :( ) Strasznie się z tym czułam, od razu zostałam poinformowana o zakazach, czego mi nie wolno i na co mam teraz uważać. Najlepiej chodzić w kasku i pod opieką, rzucić pracę - jestem pedagogiem i unikać "jakichkolwiek przyjemności". Zdarzenie to miało miejsce chyba 8 lat temu. Stwierdzono że to padaczk pourazowa i przypisano leki. Trafiłam do poradni leczenia epi gdzie byłam prowadzona przez 3 lata. W tym czasie miałam może 2 lekkie ataki spowodowane silnymi bólami menstruacyjnymi. W badaniach laboratoryjnych EEG i TK oraz na wizytach w poradni nie zdiagnozowano u mnie żadnych zmian dowodzących chorobie. Jako, że ataki już się nie powtórzyły zostałam skierowana na dalsze obserwacje do lekarza neurologa, który stwierdził, że skoro ataków więcej nie mam to był one przejściowe i najprawdopodobniej się więcej nie powtórzą. Stopniowo zmniejszałam dawkę leków pod okiem specjalisty aż w końcu pozwolono mi odstawić je całkowicie. Niestety 1,5 roku temu zaczęłam mieć problemy hormonalne i powróciły bardzo silne bóle menstruacyjne, a co za tym idzie ponownie wróciły ataki - dodam, że za każdym razem spowodowane wyczerpaniem organizmu przez walkę z ogromnym bólem. Powróciłam do neurologa i ponownie zaczęłam przyjmować leki. Ataki pojawiają się tylko przy naprawdę wielkich bólach miesiączkowych, którym towarzyszy spadek ciśnienia (ostatnio miałam ciśnienie 86/48 ) i gdy żadne środki przeciwbólowe już nie pomagają. Średnio mam jeden atak na 3 może 4 miesiące, dodam że tylko podczas miesiączkowania w godzinach nocnych albo skoro świt. Ponownie zrobiono mi TK i EEG głowy, wyniki były dobre, bez żadnych zmian wskazujących epi. Dziś wróciłam od neurologa, który potwierdził, że nie ma tu żadnych zmian. Natomiast gdy zostałam zapytana o atak, potwierdziłam że miałam przy ostatnim miesiączkowaniu. Neurolog zwiększył mi dawkę leków (dodał 1 tabletkę - połowę dawki rano) i zakazał prowadzenia pojazdów. Zostałam również pouczona, że jeśli dalej będę jeździć autem muszę się liczyć z konsekwencjami karnymi - mandat, grzywna. Co mam zrobić? Przecież dokładnie wiem kiedy mam atak i z jakiego powodu. Jestem w stanie go przewidzieć i na pewno w tym czasie nie była bym w stanie jechać autem ponieważ zwijam się wtedy z bólów. Czy decyzja neurologa, jest prawomocna i oznacza utratę przeze mnie prawa jazdy? Czy taka notatka trafia do władz czy nadzoru ruchu? Poradźcie proszę.
 
wiki, 04.12.2014 18.25
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Jestem chora od 10 lat i mam coś takiego jak halucynacje. Zaczyna mi się coś dziać, słyszę głosy, też mam natarczywe myśli, szumi mi w głowie. Jak się zestresuję to jest gorzej, a jak się uspokoję to mi przechodzi. Za każdym razem jak mam atak to wystarczy jedna rzecz np. dźwięk, ruch, myśl i czuję, że "odlecę". Po ataku nie pamiętam o czym myślałam podczas napadu, ale wiem, że mnie to przerażało (choć nawet nie wiem czemu). Nie wiem czy to wspomnienia czy chore wytwory mojego mózgu
 
Aneta, 27.11.2014 13.44
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Mam pytanie, czy osoba ktora leczy sie na padaczke ( bierze leki antypadaczkowe) moze dostac napad nawet podczas brania lekow reguralnie?
 
Anna, 27.11.2014 13.26
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Witam wszystkich! Od niedawna spotykam się z faetem chorym na epi..To dobry, wartościowy człowiek i zalezy mi na ni.. nie moge jednak pozbyc sie pewnych obaw..np. zwiazanych z sexem - ktos cos mi o tym powie -jak to wyglada?
 
Kasia, 12.11.2014 15.37
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Mój 13 letni syn ma prawdopodobnie padaczkę. Muszę przyznać, że nic nie wiem o tej chorobie. 1,5 roku temu przy okazji zawodów sportowych coś się zaczęło z nim dziać. Kilka razy stracił świadomość, był przytomny, miałam wrażenie, że za chwilę zemdleje i nie pamiętał potem tego. Robiliśmy różne badania, u kardiologa wyszła tachykardia, ale nie wiem czy to mogło być tym spowodowane. Powtórzyło się to jeszcze kilka razy i od kiedy kardiolog zakazał mu wykonywać zbyt męczące ćwiczenia nie powtarza się to. Pojawiło się natomiast co innego. On nie potrafi tego nazwać mówiąc tylko, że coś dziwnego robi mu się w głowie. Czasem boli go potem głowa i chce mu się spać. Kiedyś rozmawiałam z nim, śmiał się i wtedy mu się to zrobiło. To trwa sekundy, ja patrząc na niego nic nie zauważyłam. Nie wiem co to może być. Byłam u dr Zwolińskiego na początku twierdził, że to raczej nie padaczka kazał zrobić rezonans, na którym wyszły tylko torbiele w zatoce szczękowej, więc zaproponował wprowadzenie leków przeciwpadaczkowych na próbę jak to określił. Powtarza się to co miesiąc przez 3-6 dni (po kilka razy dziennie). Nie wiem co robić. Chyba poproszę lekarza o receptę na te leki, ponieważ boję się, że może się to pogłębiać.
 
epi, 16.10.2014 13.23
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Witaj DG!! U mnie jest raczej tak jak opisujesz. Po ataku powoli przypominam sobie co było przed i w trakcie. Jednak w trakcie nie mogę nic zrobić. A wiem że coś jest nie tak. Po ataku jednak przychodzi coś takiego jak niepewność , lęk , wstyd. I po 40 latach życia z tą chorobą widzę że ludzie kompletnie nie chcą mieć do czynienia z epileptykami. W autobusie na ulicy normalka . Każdy uważa że to choroba zaraźliwa lub najczęściej nietrzeźwość. A w pracy dziesiątki ludzi zna mnie , nie licząc znajomych i szkoły to setki żyją świetnie. I jak teraz dostałem zwolnienie z pracy , ponieważ nie pasuje do reszty zdrowych. No cóż nie żale się ale tak mi to dosłownie określono. Dawano mi do zrozumienia że tu i tam nie pasuje. Mam żal o to w tym kraju. Ale żyć trzeba dalej.
 
DG, 15.10.2014 14.51
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Cześć Mam pytanie do chorych na padaczkę - czy podczas ataków towarzyszy wam coś w rodzaju "halucynacji"? Podczas moich napadów bardzo często słyszę głosy, mam natarczywe myśli, które, gdy tylko atak po kilku sekundach ustępuje, wydają mi się zupełnie irracjonalnie (czasem sny potrafią takie być). Dodam, że poza jednym przypadkiem nigdy nie tracę świadomości - wiem, że mam atak i wiem co się ze mną dzieje,ba mogę nawet szybko zapisać te myśli, czy na głos je powtórzyć, aby ktoś trzeci mógł je usłyszeć. Czasami mnie to przeraża, bo nie mogę w czasie aury np. słuchać muzyki czy wąchać mocnych perfum bo czuję, jakbym miał zaraz odlecieć (jak na jakichś narkotykach...)
 
następne »
strona 1 z 6
reklama
reklama
DlaPacjentow24.pl
Pigułki antykoncepcyjne:
co osłabia ich skuteczność?
Pigułki antykoncepcyjne: co osłabia ich skuteczność?
Najpopularniejsze artykuły
Jak rozpoznać OBJAWY SCHIZOFRENII Jak rozpoznać OBJAWY SCHIZOFRENII

Objawy schizofrenii są bardzo różne. Pomimo tego, że mogą pojawiać się niemal w każdym momencie...

więcej

10470

Choroba Parkinsona - przyczyny, objawy i leczenie choroby Parkinsona

Choroba Parkinsona jest postępującym schorzeniem mózgu. Objawy od początku dominujące w obrazie...

więcej

11695

NERWOBÓL: neuralgia nerwu trójdzielnego NERWOBÓL: neuralgia nerwu trójdzielnego

Nerwoból czyli neuralgia nerwu trójdzielnego, zwana także rwą twarzową, jest przykrą dolegliwością....

więcej

19278

Stwardnienie zanikowe boczne (SLA, ALS): przyczyny, objawy i leczenie Stwardnienie zanikowe boczne (SLA, ALS): przyczyny, objawy i leczenie

Stwardnienie zanikowe boczne (SLA, ALS) to postępująca choroba neurologiczna. Jej istotą jest...

więcej

10145

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

Wymieniony preparat nie może być stosowany przewlekle. Niestety, w celu ustalenia właściwego postępowania, konieczne jest wykonanie badania lekarskiego i jednoznacznego rozpoznania. Z opisu zmian i...

Jajniki są ruchome, mogą zmieniać swoje położenia. Wynik badania USG nalezy interpretować łącznie z badaniem klinicznym.

Radzę kontynuować przyjmowanie Clostilbegytu. Podczas najbliższej wizyty należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym.

Grupy wsparcia
data

Grudzień 19, 2014

wszyscy polecali mi błonnik bo moim głownym problemem była bardzo powolna przemiana materii ale działał on intensywnie i co parę dni także nie czułam się z tym dobrze, za to Novoslim wpływa na pracę jelit regularie przez co czujesz się lepiej jak dla mnie to numer 1

data

Grudzień 18, 2014

no niezła sprawa.. nie wiedziałem o tym

data

Grudzień 17, 2014

''Boisz się, że święta Bożego Narodzenia i dieta odchudzająca będą trudne do pogodzenia? Masz rację! Tradycyjna wieczerza wigilijna, choć postna, jest potężną bombą kaloryczną. Zdarza się, że pochłaniamy nawet 5000-6000 kcal, a więc kilkakrotnie więcej niż wynosi dobowe zapotrzebowanie...

data

Grudzień 17, 2014

''Nadchodzi Boże Narodzenie, a ty jesteś w ciąży. Jak uniknąć przedświątecznej gorączki - sprzątania, gotowania, kupowania prezentów? Co zrobić, by święta w ciąży spędzić względnie spokojnie?'' Link do artykułu: Święta - 6 rad jak w ciąży przetrwać świąteczną gorączkę

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.