Kaszel u dziecka - rodzaje i leczenie

2020-01-26 10:06 Magdalena Moraszczyk - artykuł pochodzi z miesięcznika "Zdrowie", Małgorzata Wójcik | Konsultacja: lek. med. Elżbieta Płońska, pediatra

Kaszel u dziecka może być suchy, mokry, alergiczny, szczekający... Bez względu na rodzaj, potrafi dać się dziecku we znaki. Naucz się rozpoznawać rodzaje kaszlu u dziecka, żeby wiedzieć, jak pomóc malcowi i jakie leczenie zastosować.

Spis treści

  1. Przyczyny kaszlu u dziecka
  2. O czym świadczy taki kaszel u dziecka?
  3. Kiedy kaszel u dziecka jest suchy, a kiedy mokry?
  4. Kiedy kaszel u dziecka jest szczekający?
  5. Kiedy kaszel u dziecka wymaga konsultacji lekarza?
  6. Domowe sposoby na suchy kaszel u dziecka
  7. Domowe sposoby na mokry kaszel u dziecka

Kaszel u dziecka może mieć rożną postać. Czasem malca drapie coś w gardle, a kaszel jest tak uciążliwy, że aż boli go w piersiach. Kiedy indziej zaś bez problemu odkrztusza wydzielinę. Wyjaśniamy, jakie są rodzaje kaszlu u dziecka i jak leczyć kaszel suchy, a jak kaszel mokry.

Kaszel - jakie są jego rodzaje?

Przyczyny kaszlu u dziecka

Kaszel u dziecka zwykle jest objawem infekcji dróg oddechowych. Zazwyczaj choroba zaczyna się od kataru, który spływa dziecku do gardła i podrażnia śluzówkę, w której rozmnażają się wirusy.

Wtedy dziecko często pokasłuje, a my mówimy, że ma suchy kaszel. Po kilku dniach choroby układ oddechowy wytwarza wydzielinę i dziecko zaczyna ją odkrztuszać.

Kaszel u dziecka nie zawsze jest jednak objawem choroby. W ten sposób śluzówka oskrzeli może reagować na kurz albo okruszek chleba, który dostał się do dróg oddechowych. Kaszel pozwala oczyścić je ze wszystkiego, co drażni.

Dlatego dzieci reagują kaszlem na intensywne zapachy, dym papierosowy, gdy się zachłysną. Pokasłują, jedząc kwaśne owoce. Nie ma w tym nic niepokojącego. 

Gdy oprócz kaszlu dziecku nic nie dolega, może to być oznaka alergii. Postaraj się zaobserwować, kiedy maluch kaszle. Jeśli np. podczas zabaw z psem - pewnie przyczyną jest sierść zwierzęcia.

Wówczas trzeba pilnie skonsultować się z lekarzem, bo nieleczona alergia wziewna może przerodzić się w astmę.

Jeżeli oprócz kaszlu dziecko ma katar i podwyższoną temperaturę, pewnie złapało infekcję górnych dróg oddechowych albo którąś z chorób wieku dziecięcego (różyczkę, odrę).

O czym świadczy taki kaszel u dziecka?

Różne choroby i dolegliwości objawiają się innym rodzajem kaszlu. Zwróć uwagę, jak kaszle twoje dziecko i sprawdź, co może być tego przyczyną.

To ważna informacja dla lekarza, który podczas wizyty na pewno zapyta cie, jaki rodzaj kaszlu ma maluch. W zależności od rodzaju kaszlu inne jest jego leczenie.

  • kaszel suchy - początek infekcji, zakrztuszenie, alergia, zapalenie płuc.
  • kaszel mokry - druga faza przeziębienia, zapalenie oskrzeli.
  • kaszel świszczący - choroby krtani i płuc, astma.
  • kaszel napadowy - alergia, astma, koklusz.
  • kaszel szczekający - zapalenie krtani i tchawicy, choroby zakaźne.

    Kiedy kaszel u dziecka jest suchy, a kiedy mokry?

    W czasie infekcji dróg oddechowych dziecko kaszle, bo ma wysuszoną śluzówkę gardła, którą dodatkowo podrażnia spływająca do gardła wydzielina z nosa (to typowa reakcja na infekcję).

    W początkowej fazie choroby, gdy wirusy rozmnażają się w śluzówce wyścielającej drogi oddechowe, kaszel jest suchy (tzw. nieproduktywny) i bardzo męczący. Towarzyszy mu ostry i piekący ból gardła.

    Po 2-3 dniach zwykle dziecku zaczyna "grać" w płucach i słychać, że odkasłuje śluz. To znak, że kaszel zmienił się na mokry (produktywny). Teraz gęsty śluz, który zgromadził się w drogach oddechowych, zmusza dziecko do kaszlu.

    W ten sposób organizm próbuje pozbyć się zalegającej flegmy. Mokry kaszel może utrzymywać się nawet kilka tygodni, dopóki drogi oddechowe nie zostaną zupełnie oczyszczone.

    Kiedy kaszel u dziecka jest szczekający?

    Chrypka oraz suchy i szczekający kaszel mogą świadczyć o zapaleniu krtani. Najczęściej zapadają na nie dzieci w wieku 2-7 lat, najwięcej 3- i 4-latków. Infekcja atakuje znienacka, zwykle w nocy albo nad ranem.

    Maluch budzi się z płaczem, ślini się, z trudem łapie powietrze. Ledwo mówi, czasem w ogóle nie może wydobyć głosu. Jego stan szybko się pogarsza. Podczas silnego ataku nagle zaczyna się dusić (ma sine usta i język, porusza skrzydełkami nosa).

    Dzieje się tak, ponieważ podczas choroby dochodzi do obrzęku błony śluzowej krtani. Drogi oddechowe dzieci są bardzo wąskie i nawet niewielki obrzęk może znacznie utrudnić oddychanie.

    Natychmiast wezwij lekarza, żeby dał dziecku leki zmniejszające obrzęk. Może trzeba będzie zabrać malucha do szpitala, by podać mu tlen.

    Zanim przyjedzie lekarz:

    • Weź dziecko na ręce i przytul. Maluch jest przerażony, że nie może dobrze oddychać.
    • Podejdź do otwartego okna lub wyjdź na balkon. Duszność zmniejsza się pod wpływem chłodnego powietrza.
    • Nie podawaj niczego do picia. Dziecko, które z trudem oddycha, może się zakrztusić napojem.

    Kiedy kaszel u dziecka wymaga konsultacji lekarza?

    Gdy kaszle niemowlę, najlepiej od razu iść z nim do lekarza. U tak małych dzieci nietrudno o powikłania (uwaga: łatwo pomylić np. zapalenie oskrzeli czy płuc ze zwykłym przeziębieniem). Ze starszym można poczekać 2-3 dni, obserwując, czy stan zdrowia malucha się nie pogarsza.

    Jeśli mimo domowej kuracji po 2-3 dniach stan dziecka się nie poprawi, utrzymuje się wysoka gorączka, wystąpią dodatkowe objawy (np. biegunka, wysypka), maluch wciąż ma suchy kaszel - trzeba skonsultować się z lekarzem. Pediatra stwierdzi, czy nie doszło do powikłań. W razie potrzeby zastosuje odpowiednie leczenie.

    Domowe sposoby na suchy kaszel u dziecka

    Jeśli twój kilkulatek zaczyna pokasływać, a jego kaszel jest suchy i męczący, spróbuj zastosować domowe sposoby na suchy kaszel. 

    • Dbaj o nawilżanie powietrza. Suche podrażnia śluzówki, więc zwiększa pieczenie i ból gardła. Jeżeli nie masz nawilżacza, powieś na kaloryferze pojemniki z wodą albo mokre ręczniki, a na łóżeczku mokre pieluchy. Możesz też nalać do wanny gorącej wody i przez kilka minut posiedzieć z malcem w łazience. Wilgotne powietrze złagodzi suchy kaszel i ułatwi odkrztuszanie wydzieliny. Często wietrz pokój i utrzymuj w nim temperaturę ok. 20°C.
    • Zadbaj, by maluch dużo pił. Dobrze zrobi mu ciepła herbatka z cukrem albo sokiem malinowym. Dziecku, które ukończyło 1. rok życia, można przyrządzić herbatę ze sparzonym miodem (rozpuść go we wrzątku, żeby zabić bakterie) i cytryną. Trzylatkowi można już podać miód prosto ze słoika (najlepiej gryczany) i napar z imbiru, który nawilża śluzówkę. Możesz też podać dziecku domowy syrop z sosny. 
    • Podaj dziecku siemię lniane (łyżkę siemienia gotuj w małej ilości wody przez 10 minut, dosłódź miodem lub sokiem z malin, bo dziecko może nie chcieć wypić samego naparu.  
    • Zrób dziecku inhalacje - wlej do miski gorącej wody, dodaj do niej kilka kropel olejku eukaliptusowego i posadź dziecko nad miską, okrywając jego głowę ręcznikiem.
    • Natrzyj klatkę piersiową dziecka maścią rozgrzewającą np. tymiankową lub kamforową.

    Domowe sposoby na mokry kaszel u dziecka

    Kaszel, który towarzyszy zwykłemu przeziębieniu, możesz spróbować zwalczyć sama. Ale domowe kuracje wolno stosować tylko wtedy, gdy choroba ma łagodny przebieg i poza przeziębieniem maluchowi nic nie dolega.

    • Podłóż pod główkę dodatkowe poduszki. Pozycja półsiedząca spowoduje, że zmniejszy się spływanie z nosa śluzu na tylną ścianę gardła, co ułatwi odkrztuszanie.
    • Podaj syrop z cebuli. Ma działanie wykrztuszając i ułatwia pozbywanie się wydzieliny z dróg oddechowych. Cebulę pokrój, zalej miodem lub zasyp cukrem. Poczekaj kilka godzin, aż cebula puści sok. Podawaj go dziecku 3 do 5 razy dziennie.
    • Rób inhalacje. Wystarczy para wodna, ale jeśli dziecko nie jest uczulone, można dodać olejek tymiankowy, eukaliptusowy albo przygotować napar z ziół. Inhalacje łagodzą ból i drapanie w gardle oraz ułatwiają "odrywanie się" flegmy. W dużym szerokim garnku zagotuj 5-6 litrów wody, wsyp po płaskiej łyżce tymianku, szałwii, rumianku i jeszcze chwilę gotuj. Gdy zioła zaczynają parować, postaw garnek koło łóżeczka i kieruj parę w stronę twarzy maluszka. Starsze dziecko może pochylić się nad garnkiem i głęboko wdychać parę. Uważaj jednak, żeby się nie poparzyło.
    • Oklepuj plecy. To ułatwia odrywanie się wydzieliny. Rób to kilka razy dziennie dłonią ułożoną w łódeczkę. Oklepywanie zaczynaj od końca żeber w kierunku ramion. Niemowlę ułóż sobie na kolanach tak, by główka znajdowała się nieco niżej niż pupa. Starsze dziecko może leżeć w łóżeczku.

    Czytaj także: KATAR u niemowlaka: 10 sposobów na zatkany nosek

    Jak wzmocnić ODPORNOŚĆ niemowlęcia?

    miesięcznik "Zdrowie"

    Czy artykuł był przydatny?
    Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

    NOWY NUMER

    DLA CIEBIE ZA DARMO! Szykujesz się do porodu? Chcesz wiedzieć co cię czeka, jak sobie radzić? Co może Ci pomóc? Koniecznie pobierz nasz specjalny poradnik, stworzony przez ekspertów!

    Czytaj więcej
    Porodówka - przewodnik dla rodzącej mamy, okładka