Gazy, WZDĘCIA i odbijanie: objawy złego trawienia

6 komentarze
Autor: lek. med. grzegorz Bornstern, specjalista chorób wewnętrznych

Wiatry, gazy, odbijanie są naturalnym produktem ubocznym rozkładu węglowodanów. Czasem jednak mogą sygnalizować, że z twoje trawienie nie jest prawidłowe. Warto wiedzieć, jaki tryb życia i nawyki żywieniowe zmniejszają produkcję gazów w układzie pokarmowym.

Kiedy jesz węglowodany, część z nich pozostaje niestrawiona i trafia do jelita grubego, gdzie na te resztki czekają bakterie jelitowe. Pod ich wpływem nieprzyswojone składniki pożywienia ulegają fermentacji. Produktem tej reakcji chemicznej są gazy o nieprzyjemnej woni, na którą składa się zapach dwutlenku węgla, wodoru, metanu i azotu. Połknięte podczas jedzenia i picia powietrze dostarcza tej mieszance tlenu, co ułatwia fermentację i zwiększa ilość wytwarzanych gazów. Gdy w żołądku i jelitach jest ich za dużo, pojawia się odbijanie, wzdęcia lub nadmierne oddawanie gazów.

Nie przegap

Dlaczego gromadzą się gazy?

Odbijanie jest zazwyczaj następstwem połykania powietrza (aerofagia) podczas jedzenia, palenia papierosów lub picia napojów gazowanych. Nasilona aerofagia może być związana ze schorzeniami przewodu pokarmowego (refluks, zespół jelita nadwrażliwego). Połknięte powietrze łatwiej usunąć z organizmu w pozycji stojącej (stąd zachęta do spaceru po posiłku). Gdy leżysz, powietrze zostaje uwięzione w żołądku, powyżej płynnej zawartości żołądka, a następnie przepchnięte do dwunastnicy. Zwiększa się obwód brzucha, co określane jest jako wzdęcie. Nadmiar gazów w jelitach podnosi ciśnienie w jamie brzusznej. Unosi się przepona. Może pojawić się zgaga, gorycz w ustach, a niekiedy także zarzucanie treści żołądkowej do przełyku. Jeżeli wzdęcia nie są wynikiem złego funkcjonowania jelit, oddanie gazów przynosi ulgę.
Wzdęcia rzadko pojawiają się rano. Narastają w ciągu dnia i nasilają się wieczorem. Ustalenie przyczyny wzdęć nie zawsze jest proste.

Co trzeba zbadać, gdy dokuczają ci wzdęcia

Jeżeli w kilka godzin po posiłku odczuwasz ból brzucha lub pojawiają się skurcze jelit, trzeba iść do lekarza. Z reguły zleca wykonanie badania krwi, kału i USG jamy brzusznej. Wyniki pozwalają stwierdzić, czy przewód pokarmowy jest zdrowy i czy nie zagnieździły się w nim pasożyty. Trzeba również pamiętać, że nadmierne gazy bywają pierwszym sygnałem zaburzeń trawienia i wchłaniania, zaś wzdęcia mogą świadczyć o niedoborze enzymów trzustkowych, zapaleniu oraz torbieli jelit, a także celiakii.
Jeśli badania nie wykażą,  że źródłem kłopotów jest choroba, należy zmienić sposób odżywiania – najczęściej bowiem winowajcą są błędy żywieniowe.

Jakie produkty zwiększają wytwarzanie gazów

Osoby często cierpiące na wzdęcia powinny unikać pokarmów, które zwiększają wytwarzanie gazów. Najbardziej gazotwórcze są:

  • cukry z rodziny oligosacharydów
  • laktoza
  • niektóre rozpuszczalne włókna
  • skrobia.

Oligosacharydy znajdują się w fasoli, brokułach, brukselce, kapuście, kalafiorach, a także suchym grochu i soczewicy.
Laktoza (cukier obecny w mleku) może aż 8-krotnie zwiększyć normalne wytwarzanie gazów. Włókna rozpuszczalne (np. beta-glukany w otrębach czy pektyny w jabłkach) mogą przechodzić do jelita grubego tylko częściowo strawione. Skrobia, gdy niestrawiona trafia do jelita grubego, staje się pożywką dla bakterii gazotwórczych.
Pszenica, owies, kukurydza, ziemniaki, a nawet zwykły chleb czy makaron mogą więc być przyczyną kłopotów. Pod tym względem najbardziej bezpiecznym zbożem jest ryż. Nawet witamina C może prowadzić do wzdęć i gazów, jeżeli dziennie przyjmuje się jej ponad 500 mg. Lepiej zatem jeść więcej owoców cytrusowych, papryki, bo naturalna witamina C nie powoduje sensacji jelitowych.

Czosnek i imbir zmniejszają produkcję gazów

Jeżeli do gotowania potraw wywołujących gazy dodasz czosnek lub imbir, nie będzie problemów jelitowych. Te aromatyczne przyprawy pozbawiają warzywa wybuchowych właściwości.
Aby uniknąć wzdęć, warto obserwować organizm, by ustalić, w jakim czasie i po spożyciu jakich produktów pojawiają się problemy. Nie zawsze wystarczy wyeliminowanie ich z jadłospisu. Niekiedy trzeba wspomagać się lekami lub ziołami. Godne polecenia są środki, które doprowadzają do rozpadu pęcherzyków gazu powstającego w żołądku i jelitach.

Co robić, by unikać gazów i wzdęć

» Jedz 4–5 niezbyt obfitych posiłków dziennie. Starannie przeżuwaj każdy kęs, by ułatwić trawienie.
» Ogranicz tłuszcze, słodycze i słodkie mleko, surowe owoce i warzywa jedz w pierwszej części dnia.
» Wybieraj potrawy gotowane lub przyrządzane na parze.
» Nowe produkty wprowadzaj do diety pojedynczo i w niewielkich ilościach, aby zaobserwować, jak na nie reagujesz. W przypadku złej tolerancji odstaw je na kilka dni i ponów próbę. Jeśli wzdęcia i gazy powrócą, zrezygnuj z nich na stałe.
» Unikaj jedzenia odgrzewanego, sztucznie barwionego oraz wszelkich konserw.
» Pij dziennie ok. 2 litrów płynów, w niewielkich porcjach, najlepiej między posiłkami.
» Jeśli jesteś palaczem, nigdy nie sięgaj po papierosa przed jedzeniem.
» Nie noś ubrania uciskającego talię, także bielizny modelującej sylwetkę.

Zrób to koniecznie

Zrób to koniecznie

Ulgę przy wzdęciach przyniesie ćwiczenie jogi

Przy wzdęciach pomaga proste ćwiczenie jogi – pozycja „kolano przygięte do klatki piersiowej”. Połóż się na plecach i podciągnij kolana do klatki piersiowej. Chwyć dłońmi za kolana i łagodnie kołysz nimi w przód i w tył. Opuść nogi. Wciąż leżąc, podnieś i ugnij jedną nogę, unieś głowę i dotknij nosem do kolana. Utrzymaj tę pozycję, licząc do dziesięciu. Opuść głowę, wyprostuj nogę. Ćwiczenie powtórz kilka razy każdą nogą.

Zobacz także
drukuj

Aktualizacja: 17.07.2014

reklama
Zakwaszenie organizmu:
objawy, zapobieganie
Zakwaszenie organizmu: objawy, zapobieganie
Najpopularniejsze artykuły
Grzybica jamy ustnej. Kandydoza: przyczyny, objawy, leczenie grzybicy w ustach i gardle Grzybica jamy ustnej. Kandydoza: przyczyny, objawy, leczenie grzybicy w ustach i gardle

Grzybica jamy ustnej jest niebezpieczna - należy ją bezwzględnie leczyć, bo może zaatakować cały...

więcej

15011

WYROSTEK ROBACZKOWY: to musisz o nim wiedzieć! WYROSTEK ROBACZKOWY: to musisz o nim wiedzieć!

Wyrostek robaczkowy niby nie jest nam potrzebny, a jednak dobrze go mieć. Stan zapalny objawia się...

więcej

12132

Przepuklina rozworu przełykowego: przyczyny, objawy, leczenie Przepuklina rozworu przełykowego: przyczyny, objawy, leczenie

Przepuklina rozworu przełykowego najczęściej dotyka ludzie starszych i otyłych, zwłaszcza palaczy,...

więcej

14817

ZATRUCIE POKARMOWE: co robić, gdy się zatrujesz? ZATRUCIE POKARMOWE: co robić, gdy się zatrujesz?

W statystykach letnich chorób zatrucie pokarmowe zajmuje poczesne miejsce w pierwszej trójce - po...

więcej

13655

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

Niestety, w powyższej sprawie wiele zależy od postępowania urzędniczego w NFZ. Oddział Wojewódzki NFZ istotnie doręcza świadczeniobiorcy potwierdzone skierowanie nie później niż 14 dni przed dniem...

W przypadku przesuszenia skóry rąk proponuję zastosowanie (wielokrotnie w ciągu dnia) preparatów intensywnie natłuszczających dostępnych w aptekach, takich jak Diprobaza, Nanobaza, Dermobaza, maść...

Wszystko zależy od tego ile lat ma dziecko. Głoska r pojawia się najpóźniej w rozwoju mowy, tj. około 5 roku życia. Przed osiągnięciem tego wieku nie należy podejmować prób ćwiczeń w kierunku...

Grupy wsparcia
data

Lipiec 30, 2014

Alicja77 gratuluję. Fajnie, że znalazłaś na Siebie sposób. Mała podpowiedź. Delikatnie z siemieniem, jedna łyżecza dziennie wystarczy. Siemię w nadmiarze tuczy. Zamiast słodzika używaj odrobinkę miodu, bo to słodzenie najbardziej naturalne. Pozdrawiam.

data

Lipiec 30, 2014

Jeśli chcesz mieć na lata, to Moneta. Jeśli na krócej, to te tańsze z supermarketu powinny dać radę.

data

Lipiec 29, 2014

Lynn masz rację, że odchudzać trzeba się powoli. Przecież przytyć też nie można z dnia na dzień! Napisz proszę, jaką dietę dodatkowo do tych ćwiczeń stosowałaś? Jestem bardzo ciekawa tego. Pozdrawiam i czekam na odp. :)

data

Lipiec 30, 2014

Co tutaj można powiedzieć? Powołują się na ojca medycyny Hipokratesa: "Niechaj pożywienie będzie lekarstwem, a lekarstwo pożywieniem". A co wyprawiają, polecają piguły! Co to nie zrobią dla kasy, brak słów.

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody MURATOR S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody MURATOR S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.