Gazy, WZDĘCIA i odbijanie: objawy złego trawienia

6 komentarze
Autor: lek. med. grzegorz Bornstern, specjalista chorób wewnętrznych

Wiatry, gazy, odbijanie są naturalnym produktem ubocznym rozkładu węglowodanów. Czasem jednak mogą sygnalizować, że z twoje trawienie nie jest prawidłowe. Warto wiedzieć, jaki tryb życia i nawyki żywieniowe zmniejszają produkcję gazów w układzie pokarmowym.

Kiedy jesz węglowodany, część z nich pozostaje niestrawiona i trafia do jelita grubego, gdzie na te resztki czekają bakterie jelitowe. Pod ich wpływem nieprzyswojone składniki pożywienia ulegają fermentacji. Produktem tej reakcji chemicznej są gazy o nieprzyjemnej woni, na którą składa się zapach dwutlenku węgla, wodoru, metanu i azotu. Połknięte podczas jedzenia i picia powietrze dostarcza tej mieszance tlenu, co ułatwia fermentację i zwiększa ilość wytwarzanych gazów. Gdy w żołądku i jelitach jest ich za dużo, pojawia się odbijanie, wzdęcia lub nadmierne oddawanie gazów.

Nie przegap

Dlaczego gromadzą się gazy?

Odbijanie jest zazwyczaj następstwem połykania powietrza (aerofagia) podczas jedzenia, palenia papierosów lub picia napojów gazowanych. Nasilona aerofagia może być związana ze schorzeniami przewodu pokarmowego (refluks, zespół jelita nadwrażliwego). Połknięte powietrze łatwiej usunąć z organizmu w pozycji stojącej (stąd zachęta do spaceru po posiłku). Gdy leżysz, powietrze zostaje uwięzione w żołądku, powyżej płynnej zawartości żołądka, a następnie przepchnięte do dwunastnicy. Zwiększa się obwód brzucha, co określane jest jako wzdęcie. Nadmiar gazów w jelitach podnosi ciśnienie w jamie brzusznej. Unosi się przepona. Może pojawić się zgaga, gorycz w ustach, a niekiedy także zarzucanie treści żołądkowej do przełyku. Jeżeli wzdęcia nie są wynikiem złego funkcjonowania jelit, oddanie gazów przynosi ulgę.
Wzdęcia rzadko pojawiają się rano. Narastają w ciągu dnia i nasilają się wieczorem. Ustalenie przyczyny wzdęć nie zawsze jest proste.

Co trzeba zbadać, gdy dokuczają ci wzdęcia

Jeżeli w kilka godzin po posiłku odczuwasz ból brzucha lub pojawiają się skurcze jelit, trzeba iść do lekarza. Z reguły zleca wykonanie badania krwi, kału i USG jamy brzusznej. Wyniki pozwalają stwierdzić, czy przewód pokarmowy jest zdrowy i czy nie zagnieździły się w nim pasożyty. Trzeba również pamiętać, że nadmierne gazy bywają pierwszym sygnałem zaburzeń trawienia i wchłaniania, zaś wzdęcia mogą świadczyć o niedoborze enzymów trzustkowych, zapaleniu oraz torbieli jelit, a także celiakii.
Jeśli badania nie wykażą,  że źródłem kłopotów jest choroba, należy zmienić sposób odżywiania – najczęściej bowiem winowajcą są błędy żywieniowe.

Jakie produkty zwiększają wytwarzanie gazów

Osoby często cierpiące na wzdęcia powinny unikać pokarmów, które zwiększają wytwarzanie gazów. Najbardziej gazotwórcze są:

  • cukry z rodziny oligosacharydów
  • laktoza
  • niektóre rozpuszczalne włókna
  • skrobia.

Oligosacharydy znajdują się w fasoli, brokułach, brukselce, kapuście, kalafiorach, a także suchym grochu i soczewicy.
Laktoza (cukier obecny w mleku) może aż 8-krotnie zwiększyć normalne wytwarzanie gazów. Włókna rozpuszczalne (np. beta-glukany w otrębach czy pektyny w jabłkach) mogą przechodzić do jelita grubego tylko częściowo strawione. Skrobia, gdy niestrawiona trafia do jelita grubego, staje się pożywką dla bakterii gazotwórczych.
Pszenica, owies, kukurydza, ziemniaki, a nawet zwykły chleb czy makaron mogą więc być przyczyną kłopotów. Pod tym względem najbardziej bezpiecznym zbożem jest ryż. Nawet witamina C może prowadzić do wzdęć i gazów, jeżeli dziennie przyjmuje się jej ponad 500 mg. Lepiej zatem jeść więcej owoców cytrusowych, papryki, bo naturalna witamina C nie powoduje sensacji jelitowych.

Czosnek i imbir zmniejszają produkcję gazów

Jeżeli do gotowania potraw wywołujących gazy dodasz czosnek lub imbir, nie będzie problemów jelitowych. Te aromatyczne przyprawy pozbawiają warzywa wybuchowych właściwości.
Aby uniknąć wzdęć, warto obserwować organizm, by ustalić, w jakim czasie i po spożyciu jakich produktów pojawiają się problemy. Nie zawsze wystarczy wyeliminowanie ich z jadłospisu. Niekiedy trzeba wspomagać się lekami lub ziołami. Godne polecenia są środki, które doprowadzają do rozpadu pęcherzyków gazu powstającego w żołądku i jelitach.

Co robić, by unikać gazów i wzdęć

» Jedz 4–5 niezbyt obfitych posiłków dziennie. Starannie przeżuwaj każdy kęs, by ułatwić trawienie.
» Ogranicz tłuszcze, słodycze i słodkie mleko, surowe owoce i warzywa jedz w pierwszej części dnia.
» Wybieraj potrawy gotowane lub przyrządzane na parze.
» Nowe produkty wprowadzaj do diety pojedynczo i w niewielkich ilościach, aby zaobserwować, jak na nie reagujesz. W przypadku złej tolerancji odstaw je na kilka dni i ponów próbę. Jeśli wzdęcia i gazy powrócą, zrezygnuj z nich na stałe.
» Unikaj jedzenia odgrzewanego, sztucznie barwionego oraz wszelkich konserw.
» Pij dziennie ok. 2 litrów płynów, w niewielkich porcjach, najlepiej między posiłkami.
» Jeśli jesteś palaczem, nigdy nie sięgaj po papierosa przed jedzeniem.
» Nie noś ubrania uciskającego talię, także bielizny modelującej sylwetkę.

Zrób to koniecznie

Zrób to koniecznie

Ulgę przy wzdęciach przyniesie ćwiczenie jogi

Przy wzdęciach pomaga proste ćwiczenie jogi – pozycja „kolano przygięte do klatki piersiowej”. Połóż się na plecach i podciągnij kolana do klatki piersiowej. Chwyć dłońmi za kolana i łagodnie kołysz nimi w przód i w tył. Opuść nogi. Wciąż leżąc, podnieś i ugnij jedną nogę, unieś głowę i dotknij nosem do kolana. Utrzymaj tę pozycję, licząc do dziesięciu. Opuść głowę, wyprostuj nogę. Ćwiczenie powtórz kilka razy każdą nogą.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także

Aktualizacja: 17.07.2014

reklama
Najpopularniejsze artykuły
HELICOBACTER PYLORI - objawy zakażenia układu pokarmowego HELICOBACTER PYLORI - objawy zakażenia układu pokarmowego

Helicobacter pylori to bakteria, która może prowadzić do występowania wielu chorób górnego odcinka...

więcej

12662

ZATRUCIE POKARMOWE: co robić, gdy się zatrujesz? ZATRUCIE POKARMOWE: co robić, gdy się zatrujesz?

W statystykach letnich chorób zatrucie pokarmowe zajmuje poczesne miejsce w pierwszej trójce - po...

więcej

16084

CZĘSTE, LUŹNE STOLCE - przyczyny. Czy rozwolnienie jest objawem choroby? CZĘSTE, LUŹNE STOLCE - przyczyny. Czy rozwolnienie jest objawem choroby?

Częste, luźne stolce, które są wydalane częściej niż 3 razy na dobę, mogą być powodem do niepokoju....

więcej

12980

Kłopotliwe GAZY - jak ich uniknąć Kłopotliwe GAZY - jak ich uniknąć

Nasz organizm wytwarza kilkaset gramów gazów dziennie. Są one bezzapachowe. Dopiero fermentacja...

więcej

14532

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

Obecność skrzepów krwi we krwi miesiączkowej jest objawem bardzo obfitych krwawień miesiączkowych, zwykle towarzyszą im bóle brzucha. Obfite krwawienia miesiączkowe, zwłaszcza jeśli występują od...

Korony porcelanowe nie mają określonej na stałe żywotności. Wszystko zależy od użytkowania ich przez pacjenta. Są korony, które przetrwały 20 lat, ale zdarzają się również takie, które pękają po...

W przypadku przesuszenia skóry rąk proponuję zastosowanie (wielokrotnie w ciągu dnia) preparatów intensywnie natłuszczających dostępnych w aptekach, takich jak Diprobaza, Nanobaza, Dermobaza, maść...

Grupy wsparcia
data

Sierpień 20, 2014

ja skusiłam sie bo duzo bylo reklam swojego czasu.. powiem szczerze ze 1 kg dla mnie to nie byl zaden wyczyn. i to po miesiacu niestety. poddalam sie bo znajoma ktora rownoczesnie ze mna zaczela sie odchudzac tabletkami foreverslim, schudla w tym samym czasie az 7 kg. no to sie troche...

data

Sierpień 20, 2014

"witam... gdzie mogłabym nabyć ten produkt, jak się nazywa i jaka jest cena?" Kiedy skończy się ludzka naiwność, a włączy się myślenie?

data

Sierpień 19, 2014

Regularnie, to najważniejsze. Sałatki bez sosów lub z bardzo lekkimi sosami, chrupki ryżowe, jakieś płatki do mleka... I jak najmniej pieczywa białego, zwłaszcza bułek. No i słodycze, o tym chyba mówić nie trzeba ;) Jakiś owoc lbo warzywko też bezie dobre, tylko trzeba uważać na cukier,...

data

Sierpień 19, 2014

Ja tam dzięki slimcea osiągnełam naprawde sporo,schudłam i to nie tylko o to chodzi bo również zmieniłam cały styl życia, uczęszczam teraz systematycznie na siłowniei trzymam się dalej tej samej diety

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody MURATOR S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody MURATOR S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.