Nietypowe objawy celiakii u dorosłych

2015-10-22 10:01 Jolanta Dyjecińska - artykuł pochodzi z miesięcznika "Zdrowie" | Konsultacja: Piotr Jakub Pniewski, koordynator ds. gastroenterologii i endoskopii, Centrum Medyczne Enel-Med

Celiakia charakteryzuje się trwałą, genetycznie uwarunkowaną nietolerancją glutenu, białka zapasowego pszenicy, żyta, jęczmienia, owsa. Wielu chorych nie wie, że celiakia jest przyczyną ich dolegliwości, ponieważ często daje objawy, które można przypisać innym schorzeniom.

Szacuje się, że celiakia, zwana też chorobą trzewną, dotyka co setnego Polaka. U chorych na celiakię spożywanie produktów zawierających gluten wywołuje stan zapalny. Prowadzi on do zniszczenia kosmków jelita cienkiego - maleńkich wypustek pokrywających błonę śluzową, których zadaniem jest wchłanianie składników odżywczych.

Celiakia to nie schorzenie wieku dziecięcego, które mija po kilku latach stosowania diety bezglutenowej. Tak jak inne choroby autoimmunologiczne, u których podłoża leżą zaburzenia pracy układu odpornościowego, towarzyszy choremu przez całe życie. U osób, które mają do niej predyspozycje genetyczne, może ujawnić się w każdym wieku. Jednak najczęściej jest rozpoznawana pomiędzy 30. a 50. rokiem życia, dwa razy częściej u kobiet niż u mężczyzn.

Nietypowe objawy celiakii

Kiedyś uważano, że charakterystycznymi symptomami choroby są biegunki i chudnięcie. Tymczasem celiakia daje także objawy ze strony skóry oraz układów nerwowego, krwiotwórczego, moczowo-płciowego i mięśniowo-szkieletowego. W pełnoobjawowej postaci choroby trzewnej (zwykle występuje u dzieci, kobiet w ciąży, osób po 65. roku życia) pojawiają się m.in. bóle brzucha, wzdęcia, nawracające afty, osłabienie mięśni, zmiana usposobienia oraz niedobory związane z niedostatecznym wchłanianiem składników pokarmowych (np. żelaza, witaminy B12, wapnia).

U większości chorych objawy celiakii są jednak trudne do skojarzenia z układem pokarmowym. Są to np.:

Celiakia miewa też postać utajoną, przebiegającą bezobjawowo, która w każdej chwili może się ujawnić.

Ważne

Nie ma specyfiku, który można zapisać chorym na celiakię. Zdrowie przywróci im tylko dieta bezglutenowa. Trzeba jej pilnować przez całe życie, ponieważ celiakia, czyli nietolerancja glutenu, nigdy nie mija. A nieprzestrzeganie diety niszczy jelito cienkie i prowadzi do niedożywienia.

Celiakia czy alergia na gluten?

Objawy zbliżone do celiakii pojawiają się także w przypadku nadwrażliwości lub uczulenia na gluten.

  • Alergia, czyli uczulenie na gluten, występuje natychmiast, maksymalnie po 2–3 dniach. Chorobę sygnalizują wymioty, biegunka, pokrzywka, wodnisty katar, skurcz oskrzeli. Reakcje mogą być bardzo gwałtowne (anafilaksja).
  • Nadwrażliwość na gluten dotyczy głównie osób dorosłych. Dominują objawy gastryczne: wzdęcia, bóle brzucha, biegunki. Mogą też wystąpić ból głowy, stawów, mięśni. Symptomy pojawiają się szybko, jak przy alergii. Chorobę można rozpoznać po wykluczeniu alergii na gluten i celiakii oraz poprawie samopoczucia po wyłączeniu z diety glutenu.

Celiakia - diagnostyka

Do zdiagnozowania celiakii konieczne są badania serologiczne krwi, które umożliwiają wykrycie charakterystycznych dla niej przeciwciał: IgA EmA, IgA tTG i GAF. Potrzebna jest też biopsja jelita cienkiego, oceniająca stopień zaniku kosmków. Chorobę rozpoznaje się, gdy stwierdza się zanik kosmków, obecność jednego z przeciwciał oraz poprawę samopoczucia po przejściu na dietę bezglutenową. W niektórych przypadkach przeprowadza się także testy genetyczne. Jeśli brak jest genów HLA DQ2 lub/i DQ8, na 99 proc. można wykluczyć tę chorobę. Ale ich obecność wcale nie musi o niej świadczyć. Występują u ok. 30 proc. populacji, a choroba rozwija się tylko u 1 proc.

Ważne

Powikłania celiakii

Gdy celiakia nie jest leczona, mogą pojawić się powikłania:

  • zaburzenia wchłaniania: m.in. przedwczesna osteoporoza, obniżenie płodności, poronienia, niska masa urodzeniowa noworodków, niedowaga i niski wzrost u dzieci, anemia;
  • zaburzenia psychiczne: np. drażliwość, apatia, niecierpliwość, czasami także stany depresyjne;
  • zaburzenia neurologiczne: pogorszenie koordynacji ruchów kończyn (zwłaszcza górnych), osłabienie mięśni, padaczka;
  • wzrost ryzyka raka gardła, raka przełyku, raka jelita cienkiego, chłoniaki.

Celiakia - jak żyć bez glutenu [wideo]

miesięcznik "Zdrowie"

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 12/2019 "Zdrowia" wszystko o fizjoterapii, operacja "przez dziurkę", leczenie raka trzustki, kim jest asystent zdrowienia, zielone biuro, antyrakowe menu, idealna koloryzacja. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 12/2019

Materiał partnerski

KOMENTARZE
Monia
|

Witam,przeczytałam i nie wierzę...Te bóle stóp i pięt,przykurcz mięśni w stopie,drętwienie rąk i bóle wszystkiego w czasie snu....O lękach i depresyjnosci nie wspomnę...Jak się doagnozowałas?

ANNA
|

U mnie nietolerancja glutenu dawała bardzo nieswoiste objawy.Retrospektywnie patrząc gluten odpowiadał za:
- swędzenie w uszach i szum /odgłos bicia serca/
-uczulenie na słońce
-bóle stóp w śródstopiu,również palce u nóg/wszystkie buty niewygodne i o 2 numery za duże/Paznokcie pokarbowane poprzecznie.
-drętwienie rąk w odcinku od ramienia do łokcia z promieniowaniem w kierunku nadgarstków oraz zesztywnienie całego ciała nawet po krótkim spoczynku.
-ból bioder w czasie spania/nie ważne jak miękki materac/
-o labilności nastroju i zaburzeniach równowagi i wiecznym zmęczeniu nie wspomnę

karolimaaa
|

Nietypowe objawy celiakii są nie tylko u dorosłych, także u starszych dzieci lub młodzieży. https://www.youtube.com/wat...

Katarina
|

Bardzo ważne jest obserwowanie swojej rodziny w tym wszystkim. Najpierw zbadaliśmy męża i gastrolog potwierdził celiakię (test dna, przeciwciała i objawy) potem chcieliśmy się upewnić czy skoro on choruje to dzieci też mogą mieć "te" geny. Wyszło nam, że z trójki naszych pociech tylko córka może być chora. W związku z tym przy stosunku 2 chorych i 3 zdrowych - zdecydowaliśmy się na wspólną dietę bezglutenową, którą prowadzą pod okiem mojej przyjaciółki dietetyczki. Wszystkie parametry zmierzyliśmy przez przejściem, więc będę obserwować efekty :))

Magda
|

Jeżeli chcesz zdiagnozować celiakię, to badanie genetyczne jest najlepsze. Bez ryzyka wyniku fałszywego.
Albo masz geny, albo nie. Jak nie masz to się ciesz - jesteś wolny od Celiakii